Trả lời nhanh
Đáp án đúng là C. sodium chloride. Chất tinh khiết là chất không lẫn chất nào khác, có tính chất xác định như nhiệt độ nóng chảy hay nhiệt độ sôi cố định. Sodium chloride (NaCl) chỉ gồm một chất. Gỗ, nước khoáng và nước biển đều chứa nhiều chất trộn lẫn nên là hỗn hợp.
Đề bài
Trường hợp nào sau đây là chất tinh khiết? A. gỗ; B. nước khoáng; C. sodium chloride; D. nước biển.
Chất tinh khiết và hỗn hợp khác nhau thế nào?
| Tiêu chí | Chất tinh khiết | Hỗn hợp |
|---|---|---|
| Thành phần | Chỉ một chất | Hai hay nhiều chất trộn lẫn |
| Tính chất | Xác định, không đổi | Thay đổi theo tỉ lệ các chất |
| Nhiệt độ nóng chảy, sôi | Cố định | Không cố định |
| Công thức hoá học | Có | Không có |
| Ví dụ | Muối NaCl, đường kính, nước cất | Nước biển, không khí, nước ngọt có ga |
Phân tích từng phương án
- A. Gỗ: là vật liệu tự nhiên gồm nhiều chất như cellulose và nhiều thành phần khác, nên là hỗn hợp.
- B. Nước khoáng: là nước có hoà tan các muối khoáng như muối của canxi, magie, natri; vì vậy là hỗn hợp (dung dịch). Nhãn chai luôn ghi rõ hàm lượng nhiều chất.
- C. Sodium chloride: là tên gọi của muối ăn tinh khiết, công thức NaCl, chỉ gồm các ion Na+ và Cl– theo một tỉ lệ cố định. Đây là chất tinh khiết.
- D. Nước biển: chứa nước, muối ăn, muối magie, muối canxi và nhiều chất khác; là hỗn hợp.
Cách nhận biết chất tinh khiết trong đời sống và thí nghiệm
- Nhìn vào thành phần ghi trên nhãn. Nếu có nhiều thành phần thì chắc chắn là hỗn hợp.
- Đo nhiệt độ sôi. Nước cất sôi ở 100°C (áp suất thường) và giữ nguyên nhiệt độ đó trong suốt thời gian sôi. Nước biển thì nhiệt độ tăng dần vì nước bay hơi, muối còn lại đặc dần.
- Tách chất. Hỗn hợp có thể tách thành các chất bằng cách lọc, cô cạn, chưng cất; chất tinh khiết thì không tách thêm được bằng các cách vật lí đó.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “trong suốt” với “tinh khiết”. Nước khoáng và nước biển đều trong suốt nhưng không tinh khiết, vì có chất tan.
- Nhầm “nước” với “nước tinh khiết”. Nước máy, nước sông, nước mưa đều là hỗn hợp; chỉ nước cất mới gần tinh khiết.
- Nhầm tên gọi. Muối ăn bán ngoài chợ còn lẫn tạp chất nên chỉ gần tinh khiết; sodium chloride trong sách là chất NaCl tinh khiết lí tưởng.
Mẹo nhớ
Hỏi một câu: “Trong đó có mấy chất?” Một chất là tinh khiết, từ hai chất trở lên là hỗn hợp. Các từ như “khoáng”, “biển”, “gỗ”, “không khí”, “nước ngọt” gần như luôn dẫn đến hỗn hợp.
Luyện tập
Em hãy phân loại các mẫu sau thành chất tinh khiết hoặc hỗn hợp.
- Nước cất
- Không khí
- Đường kính trắng
- Nước chanh
Đáp án: (1) chất tinh khiết, (2) hỗn hợp vì có nitrogen, oxygen và các khí khác, (3) chất tinh khiết (xét trong chương trình phổ thông), (4) hỗn hợp vì có nước, acid, đường, hương vị.
Câu hỏi thường gặp
Chất tinh khiết là gì?
Là chất chỉ gồm một chất duy nhất, không lẫn chất nào khác, nên có tính chất xác định như nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cố định.
Vì sao nước khoáng không phải chất tinh khiết?
Vì nước khoáng là nước có hoà tan các muối khoáng, tức gồm nhiều chất trộn lẫn nên là hỗn hợp.
Sodium chloride là chất gì?
Đó là tên gọi của muối ăn, công thức hoá học NaCl. Khi chỉ gồm NaCl thì được coi là chất tinh khiết.
Làm sao phân biệt nhanh chất tinh khiết và hỗn hợp?
Xem trong mẫu có mấy chất: một chất là tinh khiết, từ hai chất trở lên là hỗn hợp. Chất tinh khiết còn có nhiệt độ sôi và nóng chảy cố định.