Trả lời nhanh
Để nêu cảm nghĩ sau khi đọc một câu chuyện, em làm theo ba bước: giới thiệu tên truyện và ấn tượng chung; chọn một hai chi tiết đáng nhớ rồi nói rõ vì sao chúng làm em xúc động hoặc suy nghĩ; cuối cùng rút ra bài học và liên hệ bản thân. Cảm nghĩ phải chân thật, bám sát nội dung truyện, không kể lại toàn bộ cốt truyện.
Đề bài “Nêu cảm nghĩ của em sau khi đọc câu chuyện…” thường xuất hiện trong bài tập Ngữ văn và Tiếng Việt, mỗi lần gắn với một truyện khác nhau. Vì đề không nêu rõ tên truyện nên bài viết này hướng dẫn cách làm chung, kèm ví dụ minh hoạ với hai truyện dân gian quen thuộc. Em chỉ cần thay tên truyện và chi tiết của mình là có bài hoàn chỉnh.
Cảm nghĩ khác gì tóm tắt?
Nhiều bạn mất điểm vì viết thành bài kể chuyện. Hãy so sánh hai cách:
| Tiêu chí | Tóm tắt | Nêu cảm nghĩ |
|---|---|---|
| Mục đích | Cho người đọc biết truyện kể gì | Cho biết truyện tác động thế nào đến em |
| Nội dung chính | Sự việc, nhân vật, diễn biến | Cảm xúc, suy nghĩ, bài học, liên hệ |
| Ngôi kể | Thường ngôi thứ ba | Ngôi thứ nhất (“em”, “tôi”) |
| Vai trò của cốt truyện | Là toàn bộ bài | Chỉ nhắc 1–2 chi tiết làm bằng chứng |
Dàn ý chung gồm 3 phần
- Mở đoạn: nêu tên truyện, (nếu biết) tác giả, hoàn cảnh em đọc và cảm xúc bao trùm (xúc động, bất ngờ, thương, ngưỡng mộ, buồn cười mà thấm thía…).
- Thân đoạn:
- Chọn chi tiết/nhân vật gây ấn tượng nhất, nhắc ngắn gọn.
- Giải thích vì sao: chi tiết ấy gợi cho em điều gì, giống điều gì em từng thấy.
- Nêu suy nghĩ về cách ứng xử của nhân vật: đáng học hay cần tránh.
- Kết đoạn: bài học rút ra và việc em sẽ làm; có thể nói thêm điều em trân trọng ở câu chuyện.
Mẹo viết cho có “hồn”
- Dùng từ chỉ cảm xúc cụ thể: “em thấy nghẹn lại”, “em bật cười rồi chợt nghĩ” hay hơn “em thấy hay”.
- Mỗi cảm xúc đi kèm một lý do: công thức “Chi tiết A → em cảm thấy B → vì C”.
- Liên hệ thực tế gần gũi: lớp học, gia đình, bạn bè, một lần em mắc lỗi tương tự.
- Kết bài bằng hành động: “Từ nay em sẽ…” thuyết phục hơn câu khẩu hiệu chung chung.
Đoạn văn mẫu 1: truyện “Ếch ngồi đáy giếng”
(Ví dụ tự viết, theo góc nhìn tự soi lại mình.)
Đọc xong truyện “Ếch ngồi đáy giếng”, em vừa buồn cười vừa giật mình. Chú ếch nghe tiếng mình vang trong giếng nên tưởng mình là chúa tể, đến khi ra ngoài thì bị trâu giẫm bẹp. Chi tiết ấy khiến em nhớ lần mình thắng vài bài kiểm tra liền nên đã chủ quan, đến kỳ thi lớn lại bị điểm thấp. Em hiểu rằng hiểu biết của mình chỉ như “cái giếng” nếu không chịu mở rộng tầm nhìn. Từ nay em sẽ đọc thêm sách, lắng nghe bạn giỏi hơn và không vội tự mãn.
Đoạn văn mẫu 2: truyện “Cây khế”
(Ví dụ tự viết, theo góc nhìn về lòng tham và sự sẻ chia.)
Điều khiến em nhớ nhất ở truyện “Cây khế” là sự đối lập giữa hai anh em. Người em chỉ may túi ba gang, còn người anh may túi mười hai gang, và chính lòng tham ấy đã đẩy anh xuống biển. Em thấy thương người em hiền lành, nhưng cũng thấy tiếc cho người anh vì nếu biết sẻ chia, anh đã không rơi vào kết cục đó. Câu chuyện nhắc em rằng của cải có được nhờ tham lam sẽ không bền. Em sẽ tập chia sẻ đồ dùng, sách vở với bạn bè và biết hài lòng với những gì mình có.
Lỗi thường gặp
- Kể lại gần hết cốt truyện, phần cảm nghĩ chỉ vài dòng.
- Nêu bài học chung chung (“phải sống tốt”) mà không gắn với chi tiết.
- Đổi ngôi kể giữa chừng, lúc “em” lúc “chúng ta”.
- Cảm xúc gượng ép, không khớp với nội dung truyện.
Bài luyện tập
- Đề: Hãy viết 4–5 câu nêu cảm nghĩ về nhân vật Thạch Sanh khi tha cho quân sĩ nước chư hầu.
Gợi ý: mở bằng cảm xúc (khâm phục lòng nhân hậu); chi tiết: Thạch Sanh dùng tiếng đàn và niêu cơm không vơi để thuyết phục, không dùng vũ lực; suy nghĩ: sức mạnh thật sự là lòng bao dung; liên hệ: em sẽ biết tha thứ khi bạn mắc lỗi nhỏ. - Đề: Câu “Chi tiết A → em cảm thấy B → vì C” áp dụng vào truyện “Ếch ngồi đáy giếng” như thế nào?
Đáp án gợi ý: A: ếch bị trâu giẫm bẹp; B: em thấy giật mình, tiếc; C: vì sự chủ quan khiến ếch không biết thế giới rộng lớn. - Tự kiểm tra: đoạn văn của em có dùng ngôi “em/tôi”, có ít nhất một chi tiết cụ thể, một lý do cho cảm xúc và một việc làm trong tương lai chưa? Nếu thiếu mục nào, hãy bổ sung.
Nếu đề của em gắn với một truyện cụ thể trong sách, hãy giữ nguyên dàn ý trên và thay bằng chi tiết em tâm đắc nhất; bài làm của riêng em luôn có giá trị hơn bài mẫu.
Câu hỏi thường gặp
Đoạn văn nêu cảm nghĩ nên dài bao nhiêu?
Thông thường 6–10 câu cho một đoạn văn, hoặc khoảng 150–250 chữ. Nếu đề yêu cầu bài văn thì triển khai thành đủ mở bài, thân bài, kết bài.
Có cần tóm tắt truyện trong bài cảm nghĩ không?
Chỉ nhắc ngắn gọn một hai sự việc hoặc chi tiết làm dẫn chứng. Trọng tâm phải là cảm xúc, suy nghĩ và bài học của em.
Nên viết ở ngôi thứ mấy?
Ngôi thứ nhất (em, tôi, mình) vì đây là cảm nghĩ cá nhân. Giữ nhất quán một ngôi từ đầu đến cuối.
Làm sao khi không biết cảm nghĩ gì?
Hãy tự hỏi: chi tiết nào làm mình dừng lại lâu nhất, nhân vật nào mình thương hay không ưa, và điều gì trong truyện giống cuộc sống của mình. Câu trả lời chính là chất liệu cho bài viết.