Trả lời nhanh
Loại khoáng sản có giá trị hơn cả ở Đồng bằng sông Hồng là khí tự nhiên, tiêu biểu là mỏ khí Tiền Hải (Thái Bình). Đây là loại đã được khai thác để làm nhiên liệu, nguyên liệu và có giá trị kinh tế rõ rệt. Các khoáng sản khác như đá vôi, sét, cao lanh có quy mô nhỏ hơn, còn than nâu tuy trữ lượng lớn nhưng nằm sâu dưới lòng đất.
Khoáng sản của Đồng bằng sông Hồng gồm những loại nào?
So với vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, Đồng bằng sông Hồng nghèo khoáng sản hơn nhiều. Thế mạnh lớn nhất của vùng là đất phù sa, lao động và vị trí địa lí. Dù vậy, vùng vẫn có một số loại khoáng sản đáng kể, được thống kê trong bảng dưới đây.
| Khoáng sản | Phân bố tiêu biểu | Đặc điểm và công dụng |
|---|---|---|
| Khí tự nhiên | Tiền Hải (Thái Bình) | Đã khai thác; dùng làm nhiên liệu, nguyên liệu cho công nghiệp |
| Than nâu | Dưới lòng đồng bằng (khu vực Hưng Yên, Thái Bình…) | Trữ lượng dự báo lớn, nhưng nằm sâu, điều kiện khai thác phức tạp |
| Đá vôi | Hải Phòng, Ninh Bình, Hà Nam | Nguyên liệu sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng |
| Sét, cao lanh | Hải Dương và một số nơi khác | Làm gạch ngói, gốm sứ |
Vì sao chọn khí tự nhiên?
Khi đề hỏi “có giá trị hơn cả”, em hãy nghĩ đến loại khoáng sản vừa có ý nghĩa kinh tế, vừa đã được đưa vào sử dụng thực tế. Khí tự nhiên đáp ứng cả hai điều kiện đó.
- Đã được khai thác: mỏ khí Tiền Hải là mỏ khí đầu tiên được khai thác ở nước ta trên đất liền, phục vụ nhu cầu năng lượng tại chỗ.
- Giá trị sử dụng cao: khí dùng làm nhiên liệu cho sản xuất, đời sống; đây cũng là nguồn nhiên liệu sạch hơn than đá.
- Gắn với ngành mũi nhọn: góp phần cho công nghiệp năng lượng và chế biến của vùng.
Loại trừ các phương án còn lại
- Than nâu: trữ lượng dự báo rất lớn nhưng nằm ở độ sâu lớn, chịu ảnh hưởng của nước ngầm và đất yếu của đồng bằng, nên việc khai thác còn khó khăn. Đây là tiềm năng hơn là giá trị đang được khai thác.
- Đá vôi: phân bố rải rác ở rìa đồng bằng, giá trị chủ yếu ở mức nguyên liệu xây dựng và xi măng.
- Sét, cao lanh: là nguyên liệu cho gạch ngói, gốm sứ, giá trị thấp hơn khí đốt và quy mô khai thác không lớn.
Lưu ý: nếu đề bài của em có cách hỏi khác, chẳng hạn “loại khoáng sản có trữ lượng lớn nhất nhưng chưa khai thác”, thì đáp án sẽ là than nâu. Hãy đọc kĩ từ khoá của câu hỏi.
Mẹo nhớ nhanh
Em có thể nhớ cụm “Khí – Than – Đá – Sét“, xếp theo thứ tự quan trọng khi nói về khoáng sản Đồng bằng sông Hồng. Gắn thêm địa danh: khí → Tiền Hải; đá vôi → Hải Phòng, Ninh Bình; sét cao lanh → Hải Dương.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm với Trung du và miền núi Bắc Bộ, nơi có than đá (Quảng Ninh), apatit, sắt, thiếc… Đồng bằng sông Hồng không phải vùng khoáng sản lớn.
- Chọn than nâu chỉ vì trữ lượng lớn, mà bỏ qua việc than nằm sâu và chưa khai thác rộng rãi.
- Nhầm “Tiền Hải” thuộc Thái Bình với các mỏ dầu khí ngoài thềm lục địa phía Nam.
Luyện tập
- Câu 1. Mỏ khí tự nhiên nào ở Đồng bằng sông Hồng đã được khai thác?
Đáp án: mỏ khí Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. - Câu 2. Vì sao than nâu ở Đồng bằng sông Hồng chưa phát huy hết giá trị dù trữ lượng lớn?
Đáp án: vì than nằm sâu dưới lòng đất, địa chất phức tạp, cần công nghệ và vốn đầu tư lớn để khai thác an toàn. - Câu 3. Kể tên hai khoáng sản làm nguyên liệu cho công nghiệp vật liệu xây dựng của vùng.
Đáp án: đá vôi (làm xi măng) và sét (làm gạch ngói).
Ghi nhớ
Đồng bằng sông Hồng mạnh về đất phù sa và nguồn lao động hơn là khoáng sản. Trong các khoáng sản ít ỏi của vùng, khí tự nhiên ở Tiền Hải là loại có giá trị hơn cả vì đã được khai thác và sử dụng thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Khoáng sản có giá trị nhất ở Đồng bằng sông Hồng là gì?
Là khí tự nhiên ở mỏ Tiền Hải (Thái Bình), vì đã được khai thác và có giá trị kinh tế trực tiếp.
Đồng bằng sông Hồng có giàu khoáng sản không?
Không. Vùng nghèo khoáng sản so với Trung du và miền núi Bắc Bộ, chỉ có khí tự nhiên, than nâu, đá vôi, sét, cao lanh với quy mô vừa và nhỏ.
Than nâu ở Đồng bằng sông Hồng có quan trọng không?
Có tiềm năng lớn vì trữ lượng dự báo nhiều, nhưng than nằm sâu nên việc khai thác còn nhiều khó khăn.
Đá vôi và sét cao lanh ở Đồng bằng sông Hồng dùng để làm gì?
Đá vôi dùng sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng; sét và cao lanh dùng làm gạch ngói, gốm sứ.