Trả lời nhanh
Các nhận định sai điển hình về vị trí địa lí của đồng bằng sông Hồng là: “giáp Trung Quốc”, “giáp Lào” hoặc “không giáp biển”. Thực tế vùng này nằm ở Bắc Bộ, giáp Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và vịnh Bắc Bộ, không có đường biên giới quốc tế trên đất liền. Bài dưới đây giúp bạn loại trừ nhanh mọi phương án.
Lưu ý về đề bài
Câu hỏi “Điểm nào sau đây không đúng với vị trí địa lí của đồng bằng sông Hồng?” có nhiều dạng phương án khác nhau tuỳ đề. Vì vậy, thay vì chỉ đưa một chữ cái, bài viết này tổng hợp các nhận định thường gặp và cho bạn cách phán đoán đúng – sai. Bạn đối chiếu với 4 phương án trong đề của mình để chọn.
Vị trí địa lí đồng bằng sông Hồng: những ý cần nhớ
- Nằm ở phía bắc đất nước, thuộc Bắc Bộ, trải rộng ở hạ lưu hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình.
- Phía bắc và phía tây giáp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Phía nam giáp vùng Bắc Trung Bộ.
- Phía đông giáp vịnh Bắc Bộ (thuộc Biển Đông), có đường bờ biển và các đảo như Cát Bà, Bạch Long Vĩ.
- Có Thủ đô Hà Nội, trung tâm chính trị – văn hoá lớn của cả nước; gắn với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Điểm mấu chốt: đồng bằng sông Hồng không có biên giới đất liền với nước nào. Biên giới Việt – Trung nằm ở vùng núi phía bắc, biên giới Việt – Lào nằm ở dải phía tây.
Bảng nhận định thường gặp: đúng hay sai?
| Nhận định | Đúng/Sai | Giải thích |
|---|---|---|
| Giáp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ | Đúng | Ranh giới phía bắc và phía tây. |
| Giáp vùng Bắc Trung Bộ | Đúng | Ranh giới phía nam. |
| Giáp vịnh Bắc Bộ | Đúng | Phía đông là biển, thuận lợi phát triển kinh tế biển. |
| Có Thủ đô Hà Nội | Đúng | Trung tâm đầu não của cả nước. |
| Giáp Trung Quốc | Sai | Vùng không có đường biên giới quốc gia trên đất liền. |
| Giáp Lào | Sai | Biên giới Lào ở phía tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, không thuộc đồng bằng sông Hồng. |
| Không giáp biển | Sai | Vùng có nhiều tỉnh, thành ven biển. |
| Nằm ở phía nam đất nước, gần đồng bằng sông Cửu Long | Sai | Vùng ở miền Bắc, cách đồng bằng sông Cửu Long rất xa. |
Cách loại trừ nhanh khi làm trắc nghiệm
- Xác định vùng trên bản đồ: hình dung tam giác châu với đỉnh ở gần Việt Trì, đáy là bờ biển từ Quảng Ninh đến Ninh Bình.
- Đọc hướng: đông là biển, tây và bắc là miền núi/trung du, nam là Bắc Trung Bộ.
- Gạch phương án có tên nước láng giềng: nếu phương án nói vùng giáp Trung Quốc, Lào hay Campuchia thì gần như chắc chắn là phương án sai.
- Gạch phương án nhầm miền: nhắc đến Nam Bộ, Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ là sai.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “đồng bằng sông Hồng” với “Bắc Bộ”: Bắc Bộ còn gồm cả vùng núi phía bắc, nơi có biên giới với Trung Quốc.
- Cho rằng Quảng Ninh thuộc đồng bằng sông Hồng. Tuỳ cách phân vùng trong từng chương trình, hãy bám theo SGK bạn đang học.
- Nhầm vịnh Bắc Bộ là biển riêng biệt; thực ra là một vịnh của Biển Đông.
Ý nghĩa của vị trí địa lí
Vị trí giáp biển, nằm giữa miền núi phía bắc, phía tây và Bắc Trung Bộ giúp vùng giao lưu thuận lợi, có hệ thống cảng biển (Hải Phòng), sân bay, đường bộ, đường sắt toả đi các vùng. Nhờ có Hà Nội, vùng thu hút đầu tư, lao động chất lượng cao và là cực tăng trưởng của miền Bắc. Đó là lí do một số đề hỏi dạng “nhận định nào đúng” thường gắn vị trí với thế mạnh giao thông và thị trường.
Bài luyện tập
Câu 1. Nhận định nào không đúng: (A) Phía đông giáp vịnh Bắc Bộ; (B) Phía nam giáp Bắc Trung Bộ; (C) Phía tây giáp Lào; (D) Có Thủ đô Hà Nội?
Đáp án: C. Phía tây đồng bằng sông Hồng giáp Trung du và miền núi Bắc Bộ, không giáp Lào.
Câu 2. Vùng nào không tiếp giáp trực tiếp với đồng bằng sông Hồng: Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ?
Đáp án: Đông Nam Bộ, vì nằm ở phía nam, rất xa đồng bằng sông Hồng.
Mẹo nhớ
Hãy nhớ câu: “Đông biển – Tây Bắc núi – Nam Thanh Nghệ”. Vùng chỉ giáp các vùng trong nước và biển, không có nước láng giềng.
Câu hỏi thường gặp
Đồng bằng sông Hồng có giáp nước nào không?
Không. Vùng không có biên giới đất liền với nước nào; chỉ giáp các vùng trong nước (Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ) và vịnh Bắc Bộ.
Đồng bằng sông Hồng có giáp biển không?
Có. Phía đông của vùng giáp vịnh Bắc Bộ, có đường bờ biển và các đảo như Cát Bà, Bạch Long Vĩ.
Vì sao câu hỏi này hay hỏi về giáp Trung Quốc hoặc Lào?
Vì đây là chỗ học sinh dễ nhầm giữa vùng Bắc Bộ nói chung và đồng bằng sông Hồng. Biên giới quốc tế nằm ở vùng núi phía bắc và phía tây, không thuộc đồng bằng.
Hà Nội có thuộc đồng bằng sông Hồng không?
Có. Thủ đô Hà Nội nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng và là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá lớn của vùng và cả nước.