Trả lời nhanh
Đáp án đúng là B. huyền phù. Bột mì là chất rắn không tan trong nước, khi khuấy đều các hạt bột nhỏ li ti phân tán lơ lửng trong nước tạo thành hỗn hợp đục. Để yên một lúc, các hạt bột sẽ lắng dần xuống đáy cốc, đó là đặc điểm của huyền phù.
Đề bài
Khi cho bột mì vào nước và khuấy đều, ta thu được:
- A. nhũ tương
- B. huyền phù
- C. dung dịch
- D. dung môi
Giải thích vì sao chọn B
Bột mì gồm những hạt rắn rất nhỏ, chủ yếu là tinh bột, không tan trong nước lạnh. Khi khuấy, các hạt này không biến mất mà chỉ bị nước cuốn đi và lơ lửng khắp cốc, làm nước trắng đục.
Nếu để yên, ta thấy bột lắng xuống đáy, phần nước phía trên trong dần. Hỗn hợp có chất rắn lơ lửng trong chất lỏng và dễ lắng như vậy gọi là huyền phù.
Loại trừ từng phương án sai
- A. Nhũ tương – sai. Nhũ tương là hỗn hợp của chất lỏng không tan trong chất lỏng (ví dụ dầu ăn lắc với nước). Bột mì là chất rắn nên không tạo nhũ tương.
- C. Dung dịch – sai. Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất, trong suốt, chất tan phân tán đến mức không còn nhìn thấy (muối, đường tan trong nước). Hỗn hợp bột mì đục và có cặn lắng, không đồng nhất.
- D. Dung môi – sai. Dung môi là chất dùng để hoà tan chất khác (ở đây chính là nước), không phải tên của hỗn hợp thu được.
Bảng phân biệt huyền phù, nhũ tương, dung dịch
| Loại hỗn hợp | Thành phần | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Dung dịch | Chất tan (rắn, lỏng hoặc khí) + dung môi | Đồng nhất, trong suốt, không lắng | Nước muối, nước đường |
| Huyền phù | Hạt rắn nhỏ không tan + chất lỏng | Đục, để yên thì lắng cặn | Bột mì khuấy trong nước, nước phù sa |
| Nhũ tương | Chất lỏng không tan + chất lỏng | Đục, để yên thì tách lớp | Dầu ăn lắc với nước, sữa |
Mẹo nhớ nhanh
- Huyền phù = rắn lơ lửng (hạt rắn + lỏng) → để yên thì lắng.
- Nhũ tương = lỏng + lỏng → để yên thì tách lớp.
- Dung dịch = trong suốt → nhìn không thấy chất tan.
Cách làm nhanh: đọc đề, hỏi “chất cho vào là rắn hay lỏng, có tan không?”. Rắn không tan → huyền phù; lỏng không tan → nhũ tương; tan hết → dung dịch.
Lỗi sai thường gặp
- Thấy nước đục nên chọn nhũ tương. Cần xem chất cho vào là rắn hay lỏng.
- Nhầm “dung môi” với “dung dịch”. Dung môi chỉ là một thành phần của dung dịch, thường là nước.
- Cho rằng bột mì “tan” vì khuấy xong không còn thấy từng hạt. Thực ra hạt vẫn còn, chỉ lơ lửng; để yên sẽ lắng.
Làm sao tách bột mì khỏi nước?
Có thể để yên cho bột lắng rồi gạn nước phía trên, hoặc dùng giấy lọc. Hạt bột bị giữ lại trên giấy, nước đi qua. Phương pháp lọc này dùng được cho huyền phù vì chất rắn không tan.
Bài luyện tập
- Lắc dầu ăn với nước rồi để yên, ta thu được hỗn hợp loại nào?
Đáp án: nhũ tương, vì dầu và nước đều là chất lỏng không tan vào nhau, để yên sẽ tách thành hai lớp. - Hoà tan muối ăn vào nước, khuấy đến khi trong suốt. Chất nào là chất tan, chất nào là dung môi?
Đáp án: muối ăn là chất tan, nước là dung môi; hỗn hợp là dung dịch. - Nước sông có nhiều phù sa, để lâu thấy lớp đất lắng ở đáy. Đó là loại hỗn hợp nào?
Đáp án: huyền phù, vì các hạt đất rắn nhỏ không tan lơ lửng trong nước rồi lắng xuống.
Kết luận
Cho bột mì vào nước và khuấy đều, ta thu được huyền phù (đáp án B) vì chất rắn không tan phân tán lơ lửng trong nước và sẽ lắng khi để yên.
Câu hỏi thường gặp
Bột mì có tan trong nước không?
Bột mì (chủ yếu là tinh bột) không tan trong nước lạnh. Các hạt bột chỉ lơ lửng khi khuấy và lắng xuống khi để yên, nên hỗn hợp là huyền phù.
Huyền phù khác nhũ tương ở điểm nào?
Huyền phù gồm hạt chất rắn không tan lơ lửng trong chất lỏng, để yên thì lắng cặn. Nhũ tương gồm các giọt chất lỏng không tan trong chất lỏng khác, để yên thì tách lớp.
Dung môi là gì? Có phải hỗn hợp bột mì và nước không?
Dung môi là chất có khả năng hoà tan chất khác, như nước hoà tan muối. Đây là một thành phần chứ không phải tên hỗn hợp, nên D sai.
Làm thế nào tách bột mì ra khỏi nước?
Có thể để yên cho bột lắng rồi gạn lấy nước, hoặc lọc qua giấy lọc để giữ hạt bột lại.