Trả lời nhanh
Em hãy ghi lại ý kiến của bản thân. Em chọn một tác phẩm mình yêu thích, viết một ý kiến của bản thân (một câu nhận định kèm lí do), rồi tìm thêm 2–3 ý kiến khác từ bạn bè, thầy cô hoặc bài viết về tác phẩm và ghi vào sơ đồ. Việc hiểu những góc nhìn khác giúp chúng ta hiểu tác phẩm đầy đủ, khách quan hơn, nhận ra cái hay mà mình chưa thấy và biết tôn trọng cách cảm nhận của người khác.
Đề bài và yêu cầu cần làm
Đây là câu 6 phần Ôn tập Bài 3 “Những góc nhìn văn chương”, Ngữ văn 7 tập một (Chân trời sáng tạo), trang 75. Đề yêu cầu em ghi lại ý kiến của bản thân và tìm hiểu những ý kiến khác về một tác phẩm văn học em yêu thích theo sơ đồ: ở giữa là tên tác phẩm, một nhánh là “ý kiến của em”, các nhánh còn lại là “ý kiến khác”. Sau đó em trả lời câu hỏi: việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm văn học có ý nghĩa gì?
Bài tập này nối với nội dung chính của Bài 3: một tác phẩm có thể được nhìn từ nhiều góc khác nhau (nội dung, nhân vật, nghệ thuật, thông điệp), và mỗi ý kiến đều cần lí lẽ, bằng chứng.
Cách làm từng bước
- Chọn tác phẩm em đã đọc kĩ và thật sự thích, để có ý kiến riêng chứ không chỉ nhắc lại lời giảng.
- Viết ý kiến của em thành một câu nhận định ngắn, sau đó thêm một lí do hoặc chi tiết làm bằng chứng.
- Thu thập ý kiến khác: hỏi hai, ba bạn trong lớp, hỏi thầy cô hoặc người thân, đọc phần giới thiệu, lời bình về tác phẩm. Ghi tóm tắt mỗi ý kiến bằng lời của em.
- So sánh: ý kiến nào giống em, ý kiến nào nhìn ở góc khác (nhân vật, kết thúc, cách kể, bài học)? Ý kiến nào làm em thay đổi hoặc bổ sung suy nghĩ?
- Trả lời câu hỏi cuối bằng một đoạn văn ngắn nêu ý nghĩa của việc tiếp nhận nhiều góc nhìn.
Bài làm tham khảo 1: Chiếc lá cuối cùng (O. Hen-ri)
- Ý kiến của em: Chiếc lá cụ Bơ-men vẽ trên tường là một kiệt tác thật sự, vì nó được vẽ bằng tình thương và đã cứu sống Giôn-xi, dù cụ phải đánh đổi bằng chính mạng sống của mình.
- Ý kiến khác (bạn cùng lớp): Sức hấp dẫn của truyện nằm ở kết thúc bất ngờ: đến cuối truyện người đọc mới biết chiếc lá không phải lá thật và cụ Bơ-men đã mất.
- Ý kiến khác (cô giáo): Truyện ca ngợi tình yêu thương giữa những người nghèo khó, những nghệ sĩ nghèo vẫn biết hi sinh cho nhau.
- Ý kiến khác (anh trai em): Truyện nói về nghị lực sống: chiếc lá chỉ là điểm tựa, chính Giôn-xi phải tự muốn sống thì mới khỏi bệnh.
Nhận xét: Ý kiến của em tập trung vào nhân vật cụ Bơ-men. Các ý kiến khác giúp em thấy thêm nghệ thuật kết thúc bất ngờ và thông điệp về ý chí của con người.
Bài làm tham khảo 2: Em bé thông minh (truyện cổ tích)
- Ý kiến của em: Truyện đề cao trí tuệ của người dân lao động: một em bé nhà nông có thể giải được những câu đố làm khó cả triều đình.
- Ý kiến khác 1: Truyện hấp dẫn nhờ chuỗi thử thách ngày càng khó, từ câu hỏi của viên quan đến câu đố của sứ thần nước ngoài.
- Ý kiến khác 2: Truyện tạo tiếng cười hồn nhiên, vì em bé thường dùng chính cái vô lí trong câu đố để “trả” lại người ra đố.
- Ý kiến khác 3: Truyện thể hiện mong ước người tài trong dân gian được phát hiện và trọng dụng.
Việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm có ý nghĩa gì?
Đoạn văn tham khảo: Mỗi người đọc mang theo trải nghiệm riêng khi đến với tác phẩm, nên cùng một câu chuyện có thể khiến người này xúc động vì nhân vật, người kia thích thú vì cách kể. Khi lắng nghe những góc nhìn khác, em phát hiện ra những tầng ý nghĩa mình đã bỏ qua, từ đó hiểu tác phẩm toàn diện hơn. Việc đặt ý kiến của mình bên cạnh ý kiến của người khác cũng giúp em tự kiểm tra lí lẽ, bằng chứng và điều chỉnh khi cần. Quan trọng hơn, em học được cách tôn trọng sự khác biệt: không có một cách đọc duy nhất, miễn là ý kiến nào cũng dựa trên văn bản.
Dạng trắc nghiệm thường gặp
Câu hỏi: Việc tìm hiểu nhiều ý kiến khác nhau về cùng một tác phẩm văn học giúp người đọc điều gì?
- A. Ghi nhớ một cách hiểu duy nhất đúng về tác phẩm
- B. Hiểu tác phẩm đầy đủ, khách quan và đa chiều hơn
- C. Bỏ ý kiến riêng để theo ý kiến số đông
- D. Chỉ quan tâm đến nghệ thuật, bỏ qua nội dung
Lưu ý: thứ tự phương án có thể khác trong đề của em.
Đáp án: B. A sai vì tác phẩm văn học có thể có nhiều cách hiểu hợp lí. C sai vì ý kiến riêng vẫn có giá trị nếu có lí lẽ, bằng chứng. D sai vì góc nhìn có thể hướng vào cả nội dung lẫn nghệ thuật.
Lỗi hay gặp và luyện tập thêm
- Ghi ý kiến quá chung như “truyện rất hay” mà không nói hay ở đâu.
- Các “ý kiến khác” thực chất chỉ là một ý viết lại bằng lời khác.
- Chép nguyên văn lời bình dài; em nên tóm tắt bằng lời của mình.
- Lập sơ đồ ý kiến cho bài thơ hoặc truyện em học gần đây nhất. Gợi ý: một ý kiến về nhân vật hoặc hình ảnh, một ý kiến về nghệ thuật, một ý kiến về bài học.
- Khi ý kiến của bạn trái ngược với em, em nên làm gì? Gợi ý: tìm bằng chứng trong văn bản của cả hai bên, giữ ý kiến nếu có lí, bổ sung nếu ý bạn thuyết phục hơn.
Câu hỏi thường gặp
Câu em hãy ghi lại ý kiến của bản thân nằm ở bài nào?
Đây là câu 6 phần Ôn tập Bài 3 "Những góc nhìn văn chương", Ngữ văn 7 tập một, sách Chân trời sáng tạo, trang 75.
Nên chọn tác phẩm nào để làm sơ đồ ý kiến?
Nên chọn tác phẩm em đã đọc kĩ và thích, ví dụ Chiếc lá cuối cùng hoặc Em bé thông minh, để có ý kiến riêng kèm dẫn chứng.
Tìm ý kiến khác về tác phẩm ở đâu?
Em có thể hỏi bạn bè, thầy cô, người thân hoặc đọc lời giới thiệu, bài bình về tác phẩm rồi tóm tắt bằng lời của mình.
Việc hiểu góc nhìn khác về tác phẩm văn học có ý nghĩa gì?
Nó giúp em hiểu tác phẩm toàn diện, khách quan hơn, tự kiểm tra lại lí lẽ của mình và biết tôn trọng cách cảm nhận của người khác.