Trả lời nhanh
Đoạn trích khẳng định tuổi trẻ là món quà quý giá, chỉ có một lần, nên mỗi người cần sống có ý nghĩa, có mục tiêu và hành động, đừng để năm tháng trôi qua vô ích. Phương thức biểu đạt chính là nghị luận, kết hợp biểu cảm. Thông điệp: biết trân trọng và sử dụng tuổi trẻ để học tập, cống hiến và trưởng thành.
Bài viết này giúp em làm dạng đề đọc hiểu bắt đầu bằng câu “Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn”. Vì đề có thể đi kèm nhiều câu hỏi khác nhau, thầy cô hướng dẫn cách phân tích câu mở đầu, các dạng câu hỏi thường gặp và cách trả lời. Em hãy đối chiếu với nguyên văn đoạn trích trong đề của mình để chọn ý cho phù hợp.
Hiểu câu mở đầu của đoạn trích
Câu “Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn” là một câu khẳng định, có ba cụm từ cần giải nghĩa:
- Đặc ân: ơn huệ, sự ưu ái đặc biệt mà ta nhận được, không phải do ta tự làm ra.
- Vô giá: quý đến mức không thể đo bằng tiền, mua cũng không được.
- Tạo hóa: cách nói trang trọng chỉ tự nhiên, tạo vật, đấng sinh thành vũ trụ. Dùng từ này làm cho tuổi trẻ như một món quà thiêng liêng.
Như vậy, tác giả nhấn mạnh hai điều: tuổi trẻ rất quý và tuổi trẻ là thứ được trao tặng. Vì là quà tặng nên người nhận có trách nhiệm giữ gìn, không được phung phí.
Các dạng câu hỏi thường gặp và cách trả lời
| Câu hỏi | Cách làm |
|---|---|
| Xác định phương thức biểu đạt chính | Đoạn có lập luận, khẳng định, khuyên nhủ → nghị luận. Nếu có lời xưng “bạn”, giọng tâm tình → thêm biểu cảm. |
| Nêu nội dung chính | Gói trong một câu: giá trị của tuổi trẻ + lời nhắn về cách sống. |
| Chỉ ra biện pháp tu từ | Tìm ẩn dụ, so sánh, điệp ngữ, câu hỏi tu từ, rồi nêu tác dụng. |
| Hiểu một câu/cụm từ | Giải nghĩa từ khó, sau đó diễn đạt lại bằng lời của mình. |
| Rút ra thông điệp | Viết 2–3 câu: điều tác giả muốn nhắn, và em sẽ làm gì. |
| Viết đoạn văn 150–200 chữ | Dùng bố cục: nêu vấn đề → giải thích → bàn luận → bài học. |
Gợi ý trả lời các câu hỏi chính
Câu 1. Phương thức biểu đạt
Phương thức biểu đạt chính là nghị luận. Đây là đoạn bàn về giá trị của tuổi trẻ và cách sống, có luận điểm và lời khuyên rõ ràng.
Câu 2. Nội dung chính
Đoạn trích ca ngợi tuổi trẻ như một món quà vô giá và nhắc người trẻ sống có ý nghĩa, không để thời gian trôi qua uổng phí.
Câu 3. Vì sao tác giả gọi tuổi trẻ là “đặc ân vô giá”?
- Tuổi trẻ có sức khoẻ, nhiệt huyết, trí tò mò và nhiều cơ hội để thử, để sai và để sửa.
- Tuổi trẻ đi qua không thể quay lại, không dùng tiền mua lại được.
- Những gì ta xây dựng ở tuổi trẻ (kiến thức, thói quen, nhân cách) quyết định phần lớn cuộc đời sau này.
Câu 4. Thông điệp em rút ra
Mẫu trả lời: Em hiểu rằng tuổi trẻ ngắn ngủi nên phải biết quý trọng. Em cần đặt mục tiêu rõ ràng, chăm học, rèn luyện bản thân và sống có ích cho gia đình, xã hội, thay vì chờ đợi hay lãng phí thời gian vào những việc vô bổ.
Đoạn văn mẫu (khoảng 180 chữ)
Đề: Từ ý nghĩa câu “Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn”, hãy viết đoạn văn về việc trân trọng tuổi trẻ.
Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, và gọi nó là “đặc ân vô giá” quả không sai. Gọi là đặc ân vì ta không phải trả giá để có nó; gọi là vô giá vì khi đã qua, không số tiền nào mua lại được. Ở tuổi ấy, ta có sức khoẻ để đi xa, trí óc để học hỏi và niềm tin để dám bắt đầu lại sau thất bại. Thế nhưng không ít bạn trẻ để ngày tháng trôi đi bên màn hình điện thoại, sống hời hợt, ngại khó, ngại thay đổi. Đến khi nhận ra thì cơ hội đã đi qua. Trân trọng tuổi trẻ không có nghĩa là lúc nào cũng căng thẳng chạy đua, mà là biết mình muốn gì và kiên trì làm mỗi ngày một chút. Với em, đó là học cho tốt, đọc thêm sách, tập một kĩ năng mới và giúp đỡ người khác khi có thể. Mỗi ngày sống có ý nghĩa là một lần ta đáp lại món quà quý giá mà cuộc đời đã trao.
Lỗi sai thường gặp
- Chỉ chép lại nguyên câu mà không diễn đạt bằng lời của mình khi đề hỏi “hiểu như thế nào”.
- Nhầm phương thức biểu đạt: thấy cảm xúc nên ghi “biểu cảm” duy nhất, bỏ quên nghị luận.
- Nêu biện pháp tu từ nhưng không nói tác dụng nên mất điểm.
- Đoạn văn lan man: liệt kê lời khuyên chung chung, thiếu dẫn chứng và liên hệ bản thân.
- Hiểu sai ý: cho rằng trân trọng tuổi trẻ là chỉ ăn chơi, tận hưởng. Thực ra là sống có mục tiêu và có trách nhiệm.
Mẹo làm bài nhanh
- Gạch chân từ khoá trong câu hỏi (nêu, chỉ ra, hiểu, rút ra).
- Trả lời đúng yêu cầu, bám văn bản trước rồi mới mở rộng.
- Câu rút ra thông điệp luôn có hai vế: tác giả muốn nói gì và em làm gì.
- Đoạn văn: mở bằng câu chủ đề, kết bằng câu khẳng định bài học.
Bài luyện tập có đáp án
Bài 1. Giải thích nghĩa của từ “vô giá” trong câu mở đầu.
Đáp án: “Vô giá” là quý đến mức không thể định giá bằng tiền; ở đây nghĩa là tuổi trẻ quý hơn mọi của cải vì không thể mua lại.
Bài 2. Nêu hai việc làm cụ thể để không phung phí tuổi trẻ.
Đáp án gợi ý: Lập kế hoạch học tập và tự học mỗi ngày; tham gia hoạt động thiện nguyện hoặc câu lạc bộ để rèn kĩ năng.
Bài 3. Có ý kiến cho rằng “còn trẻ thì cứ thong thả, lo sau”. Em nghĩ sao?
Gợi ý: Không đồng tình hoàn toàn. Tuổi trẻ cần thư giãn nhưng nếu trì hoãn mãi, cơ hội sẽ mất và việc học dồn lại. Cần cân bằng giữa nghỉ ngơi và nỗ lực.
Câu hỏi thường gặp
Đoạn trích “Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn” có phương thức biểu đạt chính là gì?
Phương thức biểu đạt chính là nghị luận, vì đoạn bàn về giá trị của tuổi trẻ và đưa ra lời khuyên sống. Có thể thêm biểu cảm nếu giọng văn tâm tình, xưng “bạn”.
“Đặc ân vô giá” nghĩa là gì?
“Đặc ân” là ơn huệ đặc biệt được ban tặng, “vô giá” là quý đến mức không thể mua bằng tiền. Cả cụm nhấn mạnh tuổi trẻ là món quà quý hiếm, chỉ có một lần.
Thông điệp chính của đoạn trích là gì?
Cần trân trọng tuổi trẻ, sống có mục tiêu, học tập và cống hiến, không để thời gian trôi qua lãng phí.
Đề của em có câu hỏi khác thì làm thế nào?
Hãy bám vào nguyên văn đoạn trích trong đề, dùng bảng dạng câu hỏi ở trên để xác định cách trả lời, rồi diễn đạt bằng lời của mình.