Trả lời nhanh
Con chó KHÔNG phải cơ thể đơn bào, vì cơ thể nó gồm hàng tỉ tế bào tạo thành các mô, cơ quan và hệ cơ quan. Cơ thể đơn bào chỉ được cấu tạo từ một tế bào duy nhất, ví dụ vi khuẩn, trùng roi, trùng giày, amip, nấm men. Gặp câu hỏi này, em hãy chọn phương án là vi sinh vật cỡ hiển vi như vậy.
Câu hỏi “Cơ thể nào sau đây là cơ thể đơn bào?” thường có phương án A là “con chó”. Vì trang này không có đủ bốn phương án gốc nên mình không đoán các phương án còn lại. Thay vào đó, mình hướng dẫn cách làm để em áp dụng cho mọi phiên bản của câu hỏi.
Cơ thể đơn bào là gì?
Cơ thể đơn bào là cơ thể chỉ gồm một tế bào. Tế bào này tự thực hiện mọi hoạt động sống: lấy thức ăn, hô hấp, bài tiết, sinh sản, cảm ứng.
Ngược lại, cơ thể đa bào gồm nhiều tế bào. Các tế bào phân hoá thành những nhóm làm nhiệm vụ riêng, phối hợp với nhau để cơ thể hoạt động.
Vì sao con chó là đa bào?
- Cơ thể chó có da, cơ, xương, tim, phổi, dạ dày, não… Mỗi cơ quan gồm nhiều loại tế bào khác nhau.
- Chó lớn lên nhờ tế bào phân chia làm tăng số lượng tế bào, chứ không phải một tế bào to ra mãi.
- Em nhìn bằng mắt thường thấy rõ cả con chó, nhưng không thể thấy riêng từng tế bào của nó.
Bảng phân biệt nhanh
| Cơ thể đơn bào | Cơ thể đa bào |
|---|---|
| Vi khuẩn (E. coli, vi khuẩn lactic) | Con chó, con gà, cá chép, con người |
| Trùng roi, trùng giày, amip | Cây xoài, cây ngô, cây lúa |
| Nấm men | Nấm rơm, nấm hương |
| Tảo lục đơn bào (chlorella), tảo silic | Rong biển (tảo nâu), giun đất, châu chấu |
Mẹo loại trừ khi làm trắc nghiệm
- Động vật có xương sống hoặc côn trùng (chó, mèo, cá, gà, ruồi…): luôn là đa bào, loại ngay.
- Thực vật có rễ, thân, lá (xoài, lúa, ngô…): đa bào, loại.
- Chọn sinh vật chỉ thấy được qua kính hiển vi: vi khuẩn, trùng roi, trùng giày, amip, nấm men.
Mẹo nhớ: “Thấy bằng mắt thường, có cơ quan → đa bào; phải dùng kính hiển vi, một tế bào → đơn bào.”
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “nấm” đều là đơn bào. Nấm men là đơn bào, còn nấm rơm, nấm hương, nấm mốc sợi là đa bào.
- Nhầm “tảo” đều là đơn bào. Tảo lục đơn bào là đơn bào, nhưng rong biển (tảo nâu, tảo đỏ) là đa bào.
- Nhầm “nhỏ” là đơn bào. Con kiến, con muỗi rất nhỏ nhưng vẫn là đa bào.
- Nhầm vi khuẩn không phải tế bào. Vi khuẩn là một tế bào (tế bào nhân sơ), nên là sinh vật đơn bào.
Bài luyện tập (tự đặt)
Bài 1. Trong các sinh vật sau: cá chép, trùng giày, cây ngô, nấm men. Những sinh vật nào là đơn bào?
Đáp án: Trùng giày và nấm men. Cá chép và cây ngô là đa bào.
Bài 2. Cơ thể nào sau đây là đa bào: amip, nấm rơm, vi khuẩn lactic, trùng roi?
Đáp án: Nấm rơm. Ba sinh vật còn lại chỉ gồm một tế bào.
Bài 3. Một học sinh nói: “Con muỗi rất nhỏ nên là đơn bào”. Nhận xét?
Đáp án: Sai. Muỗi là côn trùng, cơ thể có nhiều cơ quan và gồm rất nhiều tế bào nên là đa bào. Kích thước nhỏ không quyết định đơn bào hay đa bào, số lượng tế bào mới quyết định.
Ghi nhớ
- Đơn bào = cơ thể có 1 tế bào; đa bào = nhiều tế bào.
- Con chó là đa bào nên không phải đáp án.
- Ví dụ đơn bào hay gặp trong bài: vi khuẩn, trùng roi, trùng giày, amip, nấm men.
Câu hỏi thường gặp
Con chó có phải là cơ thể đơn bào không?
Không. Con chó là cơ thể đa bào, gồm rất nhiều tế bào tạo thành mô, cơ quan và hệ cơ quan.
Cho ví dụ về cơ thể đơn bào.
Vi khuẩn, trùng roi, trùng giày, amip, nấm men và tảo lục đơn bào là những ví dụ thường gặp.
Nấm có phải đều là sinh vật đơn bào không?
Không. Nấm men là đơn bào, còn nấm rơm, nấm hương, nấm mốc sợi là đa bào.
Làm sao phân biệt nhanh sinh vật đơn bào và đa bào?
Xem số tế bào tạo nên cơ thể. Sinh vật chỉ có một tế bào, thường phải quan sát bằng kính hiển vi, là đơn bào. Sinh vật có cơ quan, nhìn thấy bằng mắt thường thường là đa bào.