Kể lại chuyến đi tham quan Cố đô Hoa Lư: dàn ý và 5 bài văn mẫu lớp 8

Yêu cầu của kiểu bài kể lại một chuyến đi

Bài viết này thuộc phần Viết của Ngữ văn 8 Kết nối tri thức. Các bước làm bài được hướng dẫn kĩ trong Soạn bài Viết bài văn kể lại một chuyến đi. Tóm lại, một bài đạt yêu cầu phải có những điểm sau:

• Ngôi kể thứ nhất: người kể xưng “tôi” hoặc “em” và chính là người đã đi chuyến đi đó.
• Trình tự rõ ràng: kể theo thời gian (trước, trong, sau chuyến đi) hoặc theo không gian (lần lượt từng điểm đã đến).
• Kết hợp miêu tả và biểu cảm: tả được cảnh vật, công trình nổi bật và nói ra cảm xúc thật của mình.
• Thông tin về di tích: nêu ngắn gọn và đúng về lịch sử, ý nghĩa văn hoá của địa danh, không kể lan man như sách sử.
• Bài học, suy nghĩ: chuyến đi đã để lại cho em điều gì.

Kiến thức cần nắm về Cố đô Hoa Lư

Bài kể chuyến đi tới di tích lịch sử sẽ bị trừ điểm nếu sai kiến thức. Em nên ghi nhớ các mốc sau:

Nội dung	Thông tin chính xác
Vị trí	Thuộc tỉnh Ninh Bình, nằm giữa vùng núi đá vôi. Nơi đây cũng nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An, được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 2014.
Thời gian làm kinh đô	Từ năm 968 đến năm 1010, qua ba triều Đinh, Tiền Lê và đầu nhà Lý.
Quốc hiệu	Đại Cồ Việt, do Đinh Bộ Lĩnh đặt khi lên ngôi năm 968. Em không viết là “Đại Việt”.
Nhân vật gắn với Hoa Lư	Đinh Bộ Lĩnh (Đinh Tiên Hoàng) dẹp loạn 12 sứ quân. Lê Hoàn (Lê Đại Hành) đánh thắng quân Tống năm 981. Thái hậu Dương Vân Nga. Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long năm 1010.
Công trình tiêu biểu	Đền vua Đinh Tiên Hoàng, đền vua Lê Đại Hành, long sàng bằng đá chạm rồng ở sân đền vua Đinh, lăng vua Đinh trên núi Mã Yên, chùa Nhất Trụ.
Lễ hội	Lễ hội Trường Yên, tổ chức vào tháng Ba âm lịch. Trong lễ hội có tích trẻ em tập trận bằng cờ lau.

Mẹo nhớ: “Lau cờ Đinh, thắng Tống Lê, dời đô Lý”. Câu này gom ba sự kiện gắn với ba triều đại từng ở Hoa Lư.

Dàn ý chi tiết bài kể lại chuyến đi tham quan Cố đô Hoa Lư

Mở bài

• Giới thiệu chuyến đi: em đi khi nào, đi cùng ai, đến Cố đô Hoa Lư ở Ninh Bình.
• Nêu ấn tượng chung, ví dụ háo hức, tự hào hoặc bất ngờ.

Thân bài

1. Trước chuyến đi: em chuẩn bị đồ đạc, tìm hiểu trước về Hoa Lư, cảm xúc đêm trước khi đi.
2. Trên đường đi: cảnh đồng lúa, núi đá vôi dần hiện ra, không khí trên xe.
3. Khi đến nơi:
   • Ấn tượng đầu tiên: núi bao quanh như bức thành tự nhiên, thế đất hiểm yếu.
   • Đền vua Đinh Tiên Hoàng: cổng đền, long sàng đá chạm rồng, tượng vua. Nghe kể sự tích cờ lau tập trận và việc dẹp loạn 12 sứ quân.
   • Đền vua Lê Đại Hành: tượng vua Lê, Thái hậu Dương Vân Nga. Nhớ lại chiến thắng quân Tống năm 981.
   • Núi Mã Yên, lăng vua Đinh (nếu có leo núi): cảm giác khi đứng trên cao nhìn xuống.
   • Hoạt động của em: dâng hương, ghi chép, chụp ảnh, trò chuyện với bạn bè hoặc người hướng dẫn.
4. Lúc ra về: em lưu luyến, nhìn lại khu di tích lần cuối.

Kết bài

• Khẳng định ý nghĩa của chuyến đi.
• Rút ra bài học hoặc tình cảm: biết ơn tổ tiên, có ý thức giữ gìn di tích, mong được quay lại.

Bài mẫu 1: Chuyến đi trải nghiệm cùng lớp (kể theo trình tự thời gian)

Cuối học kì I, lớp em được nhà trường tổ chức đi trải nghiệm ở Cố đô Hoa Lư, Ninh Bình. Đêm trước hôm đi, em xếp ba lô mấy lần mà vẫn chưa yên tâm: chai nước, áo mưa mỏng, quyển sổ nhỏ và cây bút để ghi chép. Mẹ cười bảo đi một ngày thôi mà con chuẩn bị như đi cả tuần.

Sáu giờ sáng, xe lăn bánh. Ra khỏi thành phố, hai bên đường là những cánh đồng vừa gặt, rơm phơi vàng óng. Gần trưa, những khối núi đá vôi bắt đầu nhô lên giữa ruộng, chẳng khác gì những chú voi xám đang nằm nghỉ. Cô chủ nhiệm cầm micro hỏi cả lớp: “Ai biết Hoa Lư từng là kinh đô của nước nào?”. Bạn Minh giơ tay rất nhanh: “Đại Cồ Việt ạ!”. Cả xe vỗ tay rào rào.

Bước xuống xe, em có cảm giác như mình đang đứng giữa lòng một chiếc chảo khổng lồ, bốn phía là núi. Chị hướng dẫn viên giải thích rằng chính thế núi hiểm trở này đã giúp Đinh Bộ Lĩnh chọn Hoa Lư làm kinh đô vào năm 968. Núi là thành, sông là hào, quân giặc muốn vào cũng không dễ.

Điểm dừng đầu tiên là đền vua Đinh Tiên Hoàng. Ngay giữa sân đền là một long sàng bằng đá, mặt trên chạm hình rồng uốn lượn. Em đưa tay chạm thử, đá mát lạnh và nhẵn bóng vì đã qua nhiều năm tháng. Bước vào trong, tượng vua Đinh ngồi uy nghiêm giữa làn khói hương. Em nhớ đến cậu bé chăn trâu năm nào cầm bông lau làm cờ, về sau dẹp yên loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước. Em chắp tay đứng lặng một lúc lâu.

Từ đó, cả lớp đi bộ sang đền vua Lê Đại Hành. Ở đây, chị hướng dẫn viên kể về trận đánh tan quân Tống năm 981 và về Thái hậu Dương Vân Nga, người đã trao áo long cổn cho Lê Hoàn để ông lên ngôi lãnh đạo kháng chiến. Nhóm em ghi chép kín hai trang sổ để về làm bài thuyết trình.

Ba giờ chiều, xe quay đầu về Hà Nội. Em áp mặt vào cửa kính nhìn dãy núi lùi dần sau lưng. Chuyến đi chỉ có một ngày, vậy mà những trang sử trong sách bỗng có hình, có màu, có cả hơi ấm. Em tự hứa sẽ học lịch sử chăm chỉ hơn, vì giờ em đã hiểu mỗi dòng trong sách là công sức và máu xương của biết bao thế hệ.

Bài mẫu 2: Đi lễ hội Trường Yên cùng gia đình

Tháng Ba âm lịch năm ngoái, bố đưa cả nhà về Hoa Lư dự lễ hội Trường Yên. Đây là lần đầu em được tham quan một di tích lịch sử đúng vào mùa lễ hội, nên cái gì cũng thấy mới lạ.

Từ xa, em đã nghe tiếng trống dồn dập vọng vào vách núi rồi dội lại. Con đường dẫn vào đền vua Đinh cờ hoa rực rỡ, người đi lễ nối nhau thành dòng. Bà cụ đi cạnh em chống gậy, tay cầm bó hương, bảo năm nào bà cũng về đây “để nhớ ơn vua”.

Em thích nhất là màn tái hiện cảnh trẻ con tập trận cờ lau. Mấy bạn nhỏ trạc tuổi em trai em, đầu chít khăn, tay giơ cao những bông lau trắng, hò reo chạy theo một bạn đóng vai Đinh Bộ Lĩnh. Bố cúi xuống nói nhỏ với em rằng ngày xưa, cậu bé Bộ Lĩnh được bạn chăn trâu tôn làm “vua” bằng đúng trò chơi ấy. Em bật cười, nhưng trong lòng lại thấy xúc động lạ thường. Thì ra một vị vua lớn cũng đi lên từ những ngày chăn trâu cắt cỏ rất bình dị.

Vào trong đền, giữa đông người mà không khí vẫn trang nghiêm. Mẹ dạy em đứng ngay ngắn, không chen lấn, khấn thầm cho nhỏ. Em thắp nén hương, nhìn tượng vua Đinh qua làn khói mờ, lòng thầm cảm ơn người đã đem lại thái bình cho đất nước sau bao năm chia cắt.

Buổi chiều, cả nhà sang đền vua Lê. Bố chỉ cho em xem tượng Thái hậu Dương Vân Nga. Mẹ bảo đó là người phụ nữ đã đặt vận nước lên trên quyền lợi của gia đình mình. Đến lúc ra về, em xin mẹ mua một bó lau khô nhỏ để cắm ở bàn học.

Đến giờ, bó lau ấy vẫn còn trên bàn học của em. Mỗi lần nhìn nó, em lại nhớ tiếng trống hội Trường Yên và hiểu rằng lễ hội không chỉ để vui chơi, đó còn là cách người dân giữ cho lịch sử sống mãi.

Bài mẫu 3: Nghe ông kể chuyện bên các ngôi đền (lồng lời kể của nhân vật khác)

Ông nội em là giáo viên dạy sử đã nghỉ hưu. Hè vừa rồi, ông nhất định đòi đưa em đi Hoa Lư: “Đi Tràng An ngắm cảnh thì nhiều người đi rồi. Ông muốn cháu biết cái gốc của kinh đô trước Thăng Long.”

Hai ông cháu đến nơi vào buổi sáng. Ông dừng lại ở bãi đất trống trước cổng, chỉ tay lên những ngọn núi xung quanh: “Cháu xem, núi nối núi như vòng thành. Ngày xưa người ta chỉ cần đắp thêm vài đoạn tường đất chỗ hai núi gần nhau là có kinh thành vững chắc.” Em nhìn theo tay ông, lần đầu tiên thấy núi không chỉ đẹp mà còn có ích như vậy.

Vào đền vua Đinh, ông kéo em lại bên long sàng đá. “Rồng ở đây là rồng của người Việt, mình mềm, uốn lượn. Người thợ xưa gửi cả niềm tự hào vào từng nét đục.” Em cúi sát, lần theo vảy rồng bằng mắt, cố tưởng tượng tiếng búa đục vang lên cách đây mấy trăm năm.

Ra phía trước đền, ông chỉ sang ngọn núi có hình yên ngựa: “Núi Mã Yên đấy, lăng vua Đinh ở trên đỉnh.” Hai ông cháu leo từng bậc đá. Ông đi chậm, thỉnh thoảng dừng lại thở, nhưng vẫn kể tiếp chuyện vua Đinh đặt niên hiệu Thái Bình, chuyện vua cho đúc tiền riêng. Lên tới đỉnh, gió thổi mát rượi, cả khu di tích hiện ra bé xíu bên dưới, mái đền ẩn trong vòm cây xanh. Em nắm tay ông, chẳng ai nói câu nào.

Trên đường xuống, ông bảo: “Năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long vì Hoa Lư chật hẹp, khó mở mang. Nhưng không có Hoa Lư giữ nước mấy chục năm trước đó thì cũng chẳng có Thăng Long sau này.” Câu nói ấy theo em suốt chặng đường về.

Chuyến đi ấy dạy em rằng lịch sử không nằm im trong sách. Nó sống trong núi, trong đá, và trong lời kể của những người yêu nó như ông em.

Bài mẫu 4: Bài viết ngắn gọn (khoảng một trang giấy thi)

Tuần trước, chi đội em được về thăm Cố đô Hoa Lư, kinh đô của nước Đại Cồ Việt dưới thời Đinh, Tiền Lê. Đó là chuyến đi em nhớ mãi.

Đến nơi, chúng em đi vào khu đền giữa một thung lũng có núi đá vôi bao quanh. Ở đền vua Đinh Tiên Hoàng, em được ngắm long sàng đá chạm rồng tinh xảo và nghe kể chuyện Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, lên ngôi năm 968. Đi tiếp khoảng vài trăm mét là đền vua Lê Đại Hành, nơi thờ người anh hùng đã đánh tan quân Tống năm 981. Cả chi đội dâng hương, rồi ngồi dưới gốc cây cổ thụ cùng nhau trả lời câu hỏi lịch sử do thầy Tổng phụ trách đặt ra. Nhóm em được thưởng một tràng pháo tay vì trả lời đúng năm dời đô ra Thăng Long.

Trước khi về, chúng em nhặt hết vỏ chai, túi ni lông quanh chỗ nghỉ chân. Em nghĩ đó là việc nhỏ nhất mình có thể làm để cảm ơn nơi này.

Chuyến đi giúp em hiểu thêm về những người đã dựng nền độc lập cho đất nước. Em tự hào và muốn góp sức giữ gìn những di tích như Hoa Lư.

Bài mẫu 5: Từ một bức ảnh cũ nhớ lại chuyến đi (mở bài gián tiếp)

Hôm dọn tủ sách, em tìm thấy một tấm ảnh: em đứng trước cổng đền vua Đinh, nheo mắt vì nắng, tay giơ chữ V. Nhìn tấm ảnh, bao kỉ niệm về chuyến đi Hoa Lư năm lớp 7 lại ùa về.

Hôm ấy trời nắng gắt. Lúc đầu em hơi chán, vì nghĩ di tích thì chỉ có mấy ngôi đền cũ. Nhưng khi xe dừng giữa vòng núi đá xanh rì, em bỗng im bặt. Những vách núi dựng đứng, cao sừng sững, khiến em có cảm giác mình nhỏ bé hẳn đi. Tiếng ve râm ran trên những tán cây cổ thụ trước sân đền.

Điều làm em thay đổi suy nghĩ là một bác bảo vệ già ở đền vua Lê. Thấy chúng em đùa nghịch gần hương án, bác không quát mà nhẹ nhàng gọi lại, kể cho nghe về Thái hậu Dương Vân Nga. Năm giặc Tống sang xâm lược, vua Đinh Toàn còn nhỏ tuổi. Thái hậu đã đồng ý để tướng giỏi Lê Hoàn lên ngôi, rồi cả nước đồng lòng đánh giặc. “Các cháu thấy không, giữ được nước có khi phải biết đặt cái chung lên trên cái riêng,” bác nói. Cả nhóm em đứng ngay ngắn lại, chẳng ai còn đùa nữa.

Buổi chiều, em đi chậm qua từng gian thờ, đọc kĩ các tấm biển giới thiệu. Em nhận ra mỗi bức tượng, mỗi bậc đá đều có câu chuyện riêng, chỉ là trước đây em chưa chịu lắng nghe.

Tấm ảnh cũ đã hơi bạc màu, nhưng bài học hôm ấy vẫn còn nguyên: muốn hiểu một di tích thì phải đến bằng sự tôn trọng và lòng ham hiểu biết, đừng chỉ đến để chụp ảnh. Em đặt tấm ảnh vào khung, để lên giá sách như một lời nhắc cho chính mình.

Lỗi sai thường gặp khi viết bài này

• Sai kiến thức: viết Hoa Lư là “kinh đô của nước Đại Việt” hay “kinh đô nhà Trần”. Đúng ra, quốc hiệu thời Đinh, Tiền Lê là Đại Cồ Việt.
• Biến bài kể thành bài thuyết minh: chép một loạt số liệu, năm tháng mà không kể mình đã làm gì, thấy gì, nghĩ gì.
• Chỉ liệt kê địa điểm: “Em đến đền vua Đinh, rồi đến đền vua Lê, rồi về.” Bài như vậy thiếu chi tiết miêu tả và thiếu cảm xúc.
• Đổi ngôi kể giữa chừng: đang xưng “em” lại chuyển sang “chúng ta” hoặc “người ta”.
• Kết bài sáo rỗng: câu như “chuyến đi rất vui” mà không nói rõ em học được điều gì.

Luyện tập

1. Câu 1: Câu văn sau sai ở đâu? “Năm 1010, vua Đinh Tiên Hoàng dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long.”
   Đáp án: Người dời đô là Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ), không phải Đinh Tiên Hoàng.
2. Câu 2: Viết một câu vừa có miêu tả vừa có biểu cảm về long sàng đá ở đền vua Đinh.
   Gợi ý: “Những con rồng đá uốn mình mềm mại trên long sàng khiến em thầm khâm phục đôi bàn tay tài hoa của người thợ xưa.”
3. Câu 3: Nếu chọn trình tự không gian, em sắp xếp các điểm tham quan thế nào?
   Gợi ý: Theo thứ tự cổng khu di tích, đền vua Đinh, núi Mã Yên, đền vua Lê, rồi chùa Nhất Trụ, đúng với đường em thực sự đã đi.

Tham khảo thêm bài kể về các di tích khác

• Kể lại một chuyến đi tham quan di tích lịch sử, văn hoá
• Kể lại chuyến đi tham quan Đền Hùng
• Kể lại chuyến đi tham quan Cố đô Huế
• Kể lại chuyến đi tham quan Thành Cổ Loa
• Kể lại chuyến đi tham quan Văn Miếu – Quốc Tử Giám
• Kể lại chuyến đi tham quan Địa đạo Củ Chi
• Văn mẫu 8 – Kết nối tri thức

Câu hỏi thường gặp

Hoa Lư là kinh đô của nước nào, trong thời gian nào?

Hoa Lư là kinh đô của nước Đại Cồ Việt từ năm 968 đến năm 1010, qua các triều Đinh, Tiền Lê và đầu nhà Lý. Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long.

Bài kể lại chuyến đi tham quan Cố đô Hoa Lư nên kể theo trình tự nào?

Em có thể kể theo trình tự thời gian (trước, trong, sau chuyến đi) hoặc theo không gian (lần lượt đền vua Đinh, núi Mã Yên, đền vua Lê…). Dù chọn cách nào, em cũng cần kết hợp miêu tả và cảm xúc.

Có cần đưa nhiều số liệu lịch sử vào bài không?

Không cần. Em chỉ nên chọn vài thông tin chính xác, tiêu biểu (năm 968, năm 981, năm 1010, quốc hiệu Đại Cồ Việt) và lồng vào lời kể. Đưa quá nhiều số liệu sẽ biến bài văn kể thành bài thuyết minh.

Nếu chưa từng đến Hoa Lư thì viết bài thế nào?

Em hãy tìm hiểu qua sách lịch sử, phim tư liệu, lời kể của người thân rồi hình dung chuyến đi một cách hợp lí. Nhớ giữ đúng kiến thức về di tích, còn cảm xúc thì viết chân thành.

Bài học liên quan

• Đề thi cuối kì 1 Văn 8: cấu trúc, 3 đề mẫu có đáp án và cách ôn tập
• Ngắm trăng (Hồ Chí Minh): tác giả, tác phẩm, nội dung và nghệ thuật
• Soạn văn 8 Chân trời sáng tạo: mục lục soạn bài đủ Tập 1 và Tập 2
• Nghị luận về tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng: dàn ý và 4 bài mẫu
• Tức cảnh Pác Bó – Tác giả, tác phẩm, đọc hiểu, sơ đồ tư duy Ngữ văn 8
• 8 mẫu tóm tắt Lặng lẽ Sa Pa ngắn gọn, đầy đủ ý – Ngữ văn 8 Kết nối tri thức