Trả lời nhanh
Cả hai hành động đều cho thấy lòng dũng cảm và tinh thần không chịu khuất phục trước cái ác: Võ Tòng trong Thuỷ Hử tay không đánh hổ để trừ hại cho dân, còn nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích của Đoàn Giỏi dám chống trả tên địa chủ vu oan, ngang ngược. Khác ở chỗ đối thủ thứ nhất là thú dữ, đối thủ thứ hai là kẻ cường quyền, nên hành động ở đoạn trích mang ý nghĩa xã hội rõ hơn và để lại bi kịch cho nhân vật.
Bối cảnh của câu hỏi
Câu hỏi liên hệ này thuộc bài đọc Người đàn ông cô độc giữa rừng (Ngữ văn 7, bộ Cánh diều), trích từ tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của nhà văn Đoàn Giỏi. Nhân vật được nhắc tới là Võ Tòng, người sống một mình trong căn lều giữa rừng U Minh. Cái tên Võ Tòng gợi nhớ ngay đến người anh hùng đánh hổ trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thuỷ Hử, vì vậy đề bài yêu cầu em đặt hai hình ảnh cạnh nhau để thấy điểm chung và riêng.
Hai hành động của nhân vật trong đoạn trích
- Chống trả tên địa chủ: ông bị tên địa chủ ngang ngược vu cho tội ăn trộm măng, hai bên xô xát và ông chém trả. Sau đó ông không bỏ trốn mà tự đến nhận tội. Ông bị tù mười năm; vết sẹo trên người và nỗi mất mát gia đình (người con trai mất khi ông còn trong tù) là cái giá phải trả.
- Đánh hổ: sống giữa rừng hoang, ông từng chống lại con hổ dữ mò vào lều, dùng mác đâm trúng hàm dưới khiến hổ lộn nhào. Hành động này cho thấy sức mạnh, sự gan dạ và kinh nghiệm của người quen sống với rừng.
Liên hệ với Võ Tòng trong Thuỷ Hử
Trong Thuỷ Hử, Võ Tòng nổi tiếng nhờ chiến công đánh chết hổ dữ trên gò Cảnh Dương, sau đó còn trừng trị kẻ cường hào Tây Môn Khánh để trả thù cho anh trai. Người đọc yêu mến Võ Tòng vì ông vừa mạnh mẽ vừa trọng nghĩa.
| Tiêu chí | Nhân vật trong đoạn trích | Võ Tòng trong Thuỷ Hử |
|---|---|---|
| Đối tượng chống lại | Tên địa chủ ngang ngược; thú dữ trong rừng | Hổ dữ; kẻ cường hào |
| Nguyên nhân hành động | Bị vu oan, bị áp bức nên phản kháng | Tự vệ trước hổ; đòi công bằng cho người thân |
| Phẩm chất nổi bật | Dũng cảm, có khí phách, dám chịu trách nhiệm | Dũng mãnh, trọng nghĩa |
| Kết cục | Đi tù, gia đình tan vỡ, sống cô độc | Trở thành hảo hán được ca ngợi |
Điểm giống và điểm khác
Giống nhau:
- Cùng thể hiện sức mạnh thể chất và lòng dũng cảm hiếm có.
- Cùng hướng đến việc chống lại điều ác, điều bất công.
- Đều khiến người đọc nể phục và đồng cảm.
Khác nhau:
- Đánh hổ là chiến thắng thiên nhiên hung dữ, còn chống trả địa chủ là đối đầu với cường quyền trong xã hội cũ.
- Trong Thuỷ Hử, nhân vật được tôn vinh như anh hùng; trong đoạn trích, hành động của ông dẫn đến mất mát, cho thấy số phận người dân bị áp bức.
- Nhân vật của Đoàn Giỏi còn có thái độ nhận trách nhiệm (tự đến nhận tội), một nét tính cách trung thực, khẳng khái.
Ý nghĩa của sự liên hệ
Nhờ liên hệ này, em hiểu vì sao người ta gọi ông là Võ Tòng: ông mang vẻ đẹp của người dũng sĩ. Đồng thời, tác giả khéo gửi gắm nỗi xót thương cho người nông dân hiền lành bị đẩy vào cảnh cô độc. Hình ảnh ấy làm nổi bật vẻ đẹp con người Nam Bộ: phóng khoáng, ngay thẳng, trọng lẽ phải.
Đoạn văn mẫu (khoảng 120 chữ)
Hành vi chống trả tên địa chủ ngang ngược của nhân vật Võ Tòng gợi em nhớ đến chiến công đánh hổ của Võ Tòng trong Thuỷ Hử. Cả hai đều dũng cảm, không chịu khuất phục trước cái ác. Nhưng nếu Võ Tòng trong Thuỷ Hử chiến thắng thú dữ và được ca ngợi như một hảo hán, thì Võ Tòng của Đoàn Giỏi đối đầu với kẻ cường quyền nên phải chịu cảnh tù đày, mất mát. Qua đó, nhà văn vừa ngợi ca khí phách của con người Nam Bộ, vừa bày tỏ niềm thương cảm với số phận người nông dân bị áp bức.
Lỗi thường gặp
- Chỉ kể lại cốt truyện mà không so sánh: câu hỏi yêu cầu liên hệ, cần có “giống” và “khác”.
- Nhầm hai nhân vật Võ Tòng: một người ở Thuỷ Hử (Trung Quốc), một người trong tiểu thuyết Việt Nam.
- Kết luận chung chung: nên nêu rõ giá trị tư tưởng (khí phách, tình thương con người).
Bài luyện tập
- Nêu hai điểm giống giữa hai hành động. Gợi ý: dũng cảm; chống lại điều ác.
- Chi tiết nào cho thấy nhân vật trong đoạn trích có trách nhiệm? Gợi ý: sau khi chống trả, ông tự đến nhận tội, không bỏ trốn.
- Viết 3–4 câu nêu cảm nhận về nhân vật. Gợi ý: nêu vẻ ngoài rắn rỏi, tính cách khảng khái, số phận đáng thương.
Câu hỏi thường gặp
Người đàn ông cô độc giữa rừng thuộc sách nào, của ai?
Đây là đoạn trích từ tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi, được học trong chương trình Ngữ văn 7 bộ Cánh diều.
Điểm giống lớn nhất giữa hai hành động là gì?
Cả hai đều thể hiện lòng dũng cảm và tinh thần chống lại cái ác, không chịu khuất phục trước sức mạnh bạo tàn.
Vì sao hành động chống trả địa chủ mang ý nghĩa xã hội rõ hơn việc đánh hổ?
Vì đối thủ là kẻ có quyền thế trong xã hội cũ, hành động phản kháng ấy phản ánh sự áp bức và số phận người dân hiền lành.
Nên trình bày câu liên hệ này theo cấu trúc nào?
Nên nêu hai hành động, rồi chỉ ra điểm giống, điểm khác và kết luận về giá trị tư tưởng, khoảng 5–7 câu.