Trả lời nhanh
Dàn ý ghi lại cảm xúc về bài thơ Chuyện cổ tích về loài người gồm 3 phần. Mở: giới thiệu Xuân Quỳnh, bài thơ và cảm xúc chung. Thân: chọn vài hình ảnh xúc động (trẻ em sinh ra trước nhất, thiên nhiên, mẹ, bà, bố, thầy giáo), nói rõ em cảm thấy gì, vì sao, và yếu tố tự sự, miêu tả góp phần ra sao. Kết: ý nghĩa bài thơ và điều em rút ra.
1. Nắm nhanh bài thơ trước khi lập dàn ý
- Tác giả: Xuân Quỳnh (1942–1988), nữ nhà thơ có giọng thơ trong trẻo, giàu yêu thương; bà viết nhiều bài thơ hay cho thiếu nhi.
- Thể thơ: năm chữ, nhịp nhanh, gần với lời kể chuyện.
- Nội dung: bài thơ “kể” lại quá trình thế giới hình thành theo trí tưởng tượng của nhà thơ. Trẻ em xuất hiện đầu tiên, sau đó mọi thứ lần lượt được sinh ra vì trẻ em: mặt trời, cây cỏ, hoa lá, tiếng chim, gió, sông biển, con đường; rồi đến mẹ, bà, bố; cuối cùng là trường lớp, thầy giáo và chữ viết.
- Yếu tố tự sự: có trình tự trước – sau như một câu chuyện cổ tích. Yếu tố miêu tả: màu sắc, âm thanh của thiên nhiên, dáng vẻ của mẹ, bà.
Hai câu thơ mở đầu đã đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của thế giới: “Trời sinh ra trước nhất / Chỉ toàn là trẻ con”.
2. Yêu cầu khi viết về cảm xúc với một bài thơ
- Dùng ngôi thứ nhất (“em”, “tôi”) để nói cảm xúc thật của mình.
- Mỗi cảm xúc phải gắn với một hình ảnh, chi tiết cụ thể trong bài thơ và giải thích vì sao em có cảm xúc ấy.
- Nhắc đến yếu tố tự sự, miêu tả: chúng giúp bài thơ hấp dẫn như thế nào.
- Đoạn văn: câu mở đoạn – các câu phát triển – câu kết đoạn. Bài văn: mở bài – thân bài – kết bài.
3. Dàn ý 1: Đoạn văn ghi lại cảm xúc chung về bài thơ
- Câu mở đoạn: Giới thiệu bài thơ Chuyện cổ tích về loài người của Xuân Quỳnh và cảm xúc chung: thích thú, ấm áp, thấy mình được yêu thương.
- Các câu phát triển:
- Ấn tượng với ý tưởng trẻ em được sinh ra trước nhất: bất ngờ, thú vị.
- Thiên nhiên xuất hiện vì trẻ em: thấy thế giới tươi đẹp như một món quà.
- Mẹ, bà, bố, thầy giáo lần lượt xuất hiện: xúc động vì tình yêu thương bao quanh trẻ em.
- Lời kể theo trình tự như truyện cổ tích, câu thơ năm chữ dễ nhớ: đọc như nghe kể chuyện.
- Câu kết đoạn: Bài thơ giúp em biết trân trọng thiên nhiên, gia đình, thầy cô; muốn sống ngoan, chăm học.
4. Dàn ý 2: Bài văn ghi lại cảm xúc về toàn bài thơ
Mở bài: Kể ngắn lần đầu em đọc bài thơ (trong giờ học, khi đọc cho em nhỏ nghe…). Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh, nêu cảm xúc bao trùm: một câu chuyện cổ tích ấm áp.
Thân bài:
- Cảm xúc về cách bắt đầu câu chuyện: thế giới ban đầu trống trải, chỉ có trẻ con. Em thấy tò mò, muốn đọc tiếp xem điều gì sẽ xuất hiện.
- Cảm xúc về thiên nhiên: mặt trời mang ánh sáng, cây cỏ mang màu xanh, chim mang tiếng hót. Em thấy thiên nhiên như người bạn được tạo ra để trẻ em vui chơi, khám phá.
- Cảm xúc về gia đình: mẹ cho tình yêu và lời ru, bà cho những câu chuyện cổ tích, bố dạy con biết ngoan, biết nghĩ. Em liên tưởng đến chính gia đình mình.
- Cảm xúc về thầy giáo, trường lớp: chữ viết, bảng đen, phấn trắng xuất hiện cuối cùng như cánh cửa mở ra thế giới hiểu biết.
- Nghệ thuật tạo nên cảm xúc: yếu tố tự sự (trình tự trước – sau), yếu tố miêu tả (màu sắc, âm thanh), thể thơ năm chữ, giọng kể hồn nhiên.
Kết bài: Khẳng định thông điệp: mọi điều tốt đẹp nhất đều dành cho trẻ em. Nêu điều em sẽ làm: biết ơn cha mẹ, thầy cô, yêu quý thiên nhiên.
5. Dàn ý 3: Cảm xúc về thế giới thiên nhiên trong bài thơ
- Mở: Điều em thích nhất trong bài thơ là cách nhà thơ “sinh ra” thiên nhiên.
- Thân:
- Thế giới lúc đầu trụi trần, chưa có cây, chưa có ánh sáng: cảm giác lạnh lẽo, trống vắng.
- Mặt trời xuất hiện để trẻ con nhìn rõ mọi vật: em thấy ấm áp như buổi sáng thức dậy thấy nắng.
- Cây cỏ, hoa lá, tiếng chim, gió, sông, biển, con đường lần lượt hiện ra: thế giới đầy màu sắc, âm thanh nhờ những từ ngữ miêu tả giản dị.
- Vì sao xúc động: nhà thơ nhìn thiên nhiên bằng đôi mắt trẻ thơ; mọi vật đều có lí do tồn tại là để trẻ em được lớn lên vui tươi.
- Kết: Em muốn giữ gìn thiên nhiên xanh, sạch quanh mình.
6. Dàn ý 4: Cảm xúc về hình ảnh mẹ, bà và bố
- Mở: Đọc bài thơ, những khổ thơ viết về gia đình khiến em xúc động nhất.
- Thân:
- Mẹ: sinh ra vì trẻ cần tình yêu và lời ru. Em nhớ những đêm mẹ ru, quạt cho em ngủ.
- Bà: mang đến kho chuyện cổ tích ngày xưa. Em thấy bà như người giữ kí ức, dạy em điều thiện qua câu chuyện.
- Bố: giúp trẻ hiểu biết, dạy con biết ngoan, biết nghĩ. Em nhận ra tình yêu của bố lặng lẽ mà vững chãi.
- Vì sao xúc động: mỗi người thân được “sinh ra” với một món quà riêng; ghép lại thành một mái ấm trọn vẹn.
- Kết: Em biết ơn gia đình, tự hứa ngoan ngoãn, phụ giúp việc nhà.
7. Dàn ý 5: Cảm xúc về thầy giáo và chữ viết
- Mở: Phần cuối bài thơ, khi trường lớp và thầy giáo xuất hiện, để lại cho em nhiều suy nghĩ.
- Thân:
- Chữ viết, bàn ghế, lớp học, thầy giáo ra đời: từ chỗ chỉ được yêu thương, trẻ em bắt đầu được học.
- Hình ảnh bảng, phấn, nét chữ của thầy giản dị mà trang trọng: em liên tưởng buổi đầu tiên đến trường.
- Chi tiết thầy viết những dòng chữ đầu tiên về chuyện loài người: em hiểu tri thức là bước tiếp nối của tình yêu thương.
- Vì sao xúc động: bài thơ khép lại ở trường học, như lời nhắn rằng lớn lên phải biết học để hiểu thế giới.
- Kết: Em trân trọng thầy cô và quyết tâm học tốt.
8. Dàn ý 6: Cảm xúc về cách kể và tả của bài thơ
- Mở: Em thích bài thơ không chỉ vì nội dung mà còn vì cách nhà thơ “kể chuyện bằng thơ”.
- Thân:
- Yếu tố tự sự: sự việc nối nhau theo trình tự trước – sau, nhan đề gọi là “chuyện cổ tích” khiến em đọc với tâm thế nghe kể chuyện.
- Yếu tố miêu tả: màu xanh của cây, sắc màu của hoa, tiếng chim, ánh nắng… làm thế giới hiện lên sống động.
- Thể thơ năm chữ: câu ngắn, nhịp đều, dễ thuộc, hợp với giọng kể hồn nhiên.
- Ý thơ lặp lại có chủ đích: sự vật nào ra đời cũng gắn với một nhu cầu của trẻ con, nhấn mạnh trẻ em là trung tâm của thế giới.
- Kết: Cách kể, tả ấy giúp em cảm nhận bài thơ như một câu chuyện có thật, vừa vui vừa ấm áp.
9. Hai đoạn văn mẫu viết từ dàn ý
Đoạn văn mẫu 1 (theo dàn ý 1)
Bài thơ Chuyện cổ tích về loài người của Xuân Quỳnh đã cho em cảm giác ấm áp như được nghe bà kể chuyện vào một buổi tối. Em bất ngờ khi nhà thơ tưởng tượng rằng trẻ con được sinh ra trước nhất, khi trái đất còn trơ trụi chưa có ngọn cỏ, cành cây. Rồi vì trẻ con mà mặt trời, cây cỏ, tiếng chim, dòng sông lần lượt xuất hiện, khiến em thấy thế giới quanh mình như một món quà. Xúc động hơn cả là khi mẹ, bà, bố và thầy giáo ra đời để yêu thương, dạy dỗ trẻ em. Lời thơ năm chữ ngắn gọn, kể theo trình tự trước sau như một truyện cổ tích nên em đọc vài lần đã thuộc. Bài thơ nhắc em rằng mình đang được yêu thương rất nhiều, vì vậy em phải sống ngoan và biết ơn những người xung quanh.
Đoạn văn mẫu 2 (theo dàn ý 4)
Trong bài thơ Chuyện cổ tích về loài người, em xúc động nhất với những câu thơ viết về gia đình. Theo lời kể của Xuân Quỳnh, mẹ được sinh ra vì trẻ em cần tình yêu và lời ru. Đọc đến đó, em nhớ những trưa hè mẹ vừa quạt vừa hát cho em ngủ. Bà mang đến bao câu chuyện cổ tích, còn bố dạy con biết ngoan, biết nghĩ. Mỗi người thân một món quà riêng, ghép lại thành mái ấm đủ đầy cho trẻ thơ. Những câu thơ giản dị mà làm em thấy thương gia đình mình hơn. Em tự nhủ sẽ chăm chỉ học hành, phụ giúp bố mẹ việc nhà để đáp lại tình yêu ấy.
10. Lỗi thường gặp và mẹo đạt điểm cao
- Kể lại bài thơ mà thiếu cảm xúc: sau mỗi chi tiết, hãy viết một câu “em cảm thấy… vì…”.
- Ôm đồm quá nhiều hình ảnh: đoạn văn chỉ nên chọn 2–3 hình ảnh tiêu biểu.
- Chép nguyên nhiều khổ thơ: chỉ trích ngắn từ ngữ hoặc 1–2 dòng cần thiết, còn lại diễn đạt bằng lời của em.
- Quên yếu tố tự sự, miêu tả: đây là yêu cầu của kiểu bài, nên nêu ít nhất một câu nhận xét.
- Mẹo: liên hệ trải nghiệm thật của bản thân (lời ru của mẹ, buổi đầu đến lớp) giúp đoạn văn chân thành, không giống bài của bạn khác.
Câu hỏi thường gặp
Bài thơ Chuyện cổ tích về loài người có yếu tố tự sự, miêu tả nào?
Yếu tố tự sự là trình tự sự việc trước – sau: trẻ em ra đời, rồi thiên nhiên, mẹ, bà, bố, trường lớp và thầy giáo. Yếu tố miêu tả thể hiện qua màu sắc, âm thanh của thiên nhiên và dáng vẻ của những người thân.
Đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ nên dài bao nhiêu?
Thông thường khoảng 150–200 chữ, gồm câu mở đoạn, các câu phát triển nêu cảm xúc gắn với chi tiết cụ thể và câu kết đoạn.
Nên chọn hình ảnh nào để viết đoạn văn ngắn?
Nên chọn 2–3 hình ảnh gây xúc động nhất với em, ví dụ trẻ em sinh ra trước nhất, hình ảnh mẹ và lời ru, thầy giáo với những dòng chữ đầu tiên.
Thông điệp chính của bài thơ là gì?
Mọi điều tốt đẹp trên đời đều được tạo ra vì trẻ em; trẻ em cần được yêu thương, chăm sóc và dạy dỗ.