Trả lời nhanh
Người biết yêu thương con người sẽ nhận được niềm vui, sự tin tưởng vào cuộc sống, tình cảm yêu quý và kính trọng của mọi người, các mối quan hệ gắn bó hơn, và khi gặp khó khăn cũng được người khác giúp đỡ lại. Yêu thương còn góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh, tốt đẹp hơn.
1. Yêu thương con người là gì?
Yêu thương con người là quan tâm, giúp đỡ và làm những điều tốt đẹp cho người khác, nhất là những người đang gặp khó khăn, hoạn nạn.
Em hãy chú ý ba “từ khoá” trong khái niệm này: quan tâm (để ý, hỏi han), giúp đỡ (bằng hành động cụ thể) và làm điều tốt đẹp (mang lại lợi ích thật sự cho người khác). Thiếu một trong ba thì tình thương mới chỉ dừng ở lời nói hoặc cảm xúc.
Cha ông ta đã đúc kết tình cảm này trong nhiều câu tục ngữ, ca dao: “Thương người như thể thương thân”, “Lá lành đùm lá rách”, “Bầu ơi thương lấy bí cùng”. Các câu này đều nhắc ta đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu và sẻ chia.
2. Biểu hiện của tình yêu thương con người
Tình yêu thương không chỉ có trong những việc lớn lao. Nó nằm ngay trong lời nói, thái độ và việc làm hằng ngày.
| Biểu hiện | Ví dụ gần gũi với học sinh lớp 6 |
|---|---|
| Giúp đỡ, cảm thông, chia sẻ khó khăn, đau thương của người khác | Hỏi han, động viên bạn có người thân mới mất; cho bạn quên áo mưa đi chung |
| Biết tha thứ cho lỗi lầm của người khác khi họ biết sửa chữa | Bạn lỡ làm hỏng đồ của em, đã xin lỗi chân thành, em không giận dai |
| Sẵn sàng hi sinh quyền lợi của bản thân vì người khác khi cần thiết | Nhường chỗ ngồi trên xe buýt cho cụ già; dành một phần tiền tiết kiệm ủng hộ bạn có hoàn cảnh khó khăn |
| Tham gia hoạt động nhân đạo, từ thiện | Quyên góp sách vở, quần áo cũ; tham gia phong trào ủng hộ đồng bào vùng bão lũ |
Mẹo nhớ: bốn biểu hiện có thể gói trong bốn động từ giúp – tha – nhường – góp (giúp đỡ, tha thứ, nhường nhịn/hi sinh, góp sức vào việc thiện).
3. Những biểu hiện trái với yêu thương con người
- Thờ ơ, vô cảm trước khó khăn, đau khổ của người khác.
- Ích kỉ, chỉ nghĩ cho bản thân, tính toán thiệt hơn khi giúp bạn.
- Ganh ghét, đố kị, hằn thù, thích trả đũa.
- Bắt nạt, chê bai, xúc phạm hoặc đánh đập người khác.
- Bao che cho điều xấu và gọi đó là “thương bạn”.
4. Giá trị của tình yêu thương con người
- Mang lại niềm vui và sự tin tưởng vào bản thân, vào cuộc sống cho cả người cho lẫn người nhận.
- Tạo thêm sức mạnh để con người vượt qua khó khăn, hoạn nạn.
- Làm cho quan hệ giữa người với người gần gũi, gắn bó hơn.
- Góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh, tốt đẹp.
- Người biết yêu thương được mọi người yêu quý, kính trọng.
5. Yêu thương con người sẽ nhận được điều gì?
Đây là câu hỏi thường gặp khi ôn bài. Em có thể trả lời theo ba “tầng” để bài làm đầy đủ và có sức thuyết phục:
- Với bản thân: cảm thấy vui, thanh thản; tự tin hơn vì thấy mình có ích; được mọi người quý mến, tôn trọng.
- Với người xung quanh: bạn bè, thầy cô, hàng xóm gắn bó hơn; khi mình gặp khó khăn, họ sẵn lòng giúp lại.
- Với cộng đồng: môi trường sống hoà thuận, ít xích mích, mọi người cùng nhau vượt qua hoạn nạn.
Lưu ý: ta yêu thương không phải để đòi được đền đáp. Những điều nhận được ở trên là kết quả tự nhiên của một lối sống tử tế, chứ không phải “món hàng đổi chác”. Nếu giúp bạn mà luôn tính toán “bạn phải trả ơn”, thì đó chưa phải là yêu thương đúng nghĩa.
6. Phân biệt yêu thương đúng và yêu thương sai cách
| Tình huống | Nhận xét |
|---|---|
| Cho bạn chép bài trong giờ kiểm tra vì “thương bạn” | Sai. Việc này làm hại bạn và vi phạm nội quy; giúp bạn học bài mới là thương bạn |
| Không tố giác bạn vi phạm vì sợ bạn buồn | Sai. Bao che điều xấu không phải yêu thương |
| Nhắc nhở bạn chân thành khi bạn mắc lỗi, rồi giúp bạn sửa | Đúng. Có quan tâm và hướng tới điều tốt đẹp |
| Chỉ thương người thân, còn người ngoài thì mặc kệ | Chưa đủ. Yêu thương con người cần mở rộng ra cả cộng đồng |
7. Học sinh cần làm gì để rèn luyện lòng yêu thương?
- Kính trọng, lễ phép, biết giúp đỡ việc nhà cho ông bà, cha mẹ.
- Quan tâm, chia sẻ với bạn bè; đoàn kết, không phân biệt hoàn cảnh giàu nghèo.
- Biết lắng nghe và đặt mình vào vị trí của người khác trước khi phán xét.
- Tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện do lớp, trường, địa phương tổ chức.
- Lên tiếng, tìm sự giúp đỡ của thầy cô khi thấy bạn bị bắt nạt hay bị đối xử bất công.
8. Sơ đồ ghi nhớ nhanh
- Khái niệm: quan tâm + giúp đỡ + làm điều tốt đẹp, nhất là với người khó khăn, hoạn nạn.
- Biểu hiện: giúp đỡ – tha thứ – hi sinh – hoạt động nhân đạo.
- Giá trị: niềm vui, sức mạnh, gắn bó, cộng đồng tốt đẹp, được yêu quý.
- Trái ngược: vô cảm, ích kỉ, ganh ghét, hằn thù, bao che điều xấu.
9. Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Nhầm “yêu thương con người” với “yêu thương người thân”. Người thân chỉ là một phần; phạm vi rộng hơn nhiều.
- Cho rằng giúp đỡ phải bằng tiền. Lời hỏi han, thời gian, sức lực cũng là yêu thương.
- Cho rằng tha thứ nghĩa là bỏ qua mọi lỗi. Sách nhấn mạnh tha thứ khi người đó biết sửa chữa.
- Quên chi tiết “nhất là người gặp khó khăn, hoạn nạn” khi nêu khái niệm.
10. Bài luyện tập có đáp án
Câu 1. Hành động nào sau đây thể hiện yêu thương con người?
A. Chỉ giúp bạn khi bạn sẽ giúp lại mình.
B. Dành thời gian giảng lại bài cho bạn nghỉ ốm lâu ngày.
C. Cười khi bạn bị ngã.
D. Không để ý đến bạn mới chuyển lớp.
Đáp án: B. Chỉ B là quan tâm và giúp đỡ vô tư. A mang tính tính toán, C và D là vô cảm.
Câu 2. Giá trị nào không phải là giá trị của yêu thương con người?
A. Làm cộng đồng gắn bó hơn.
B. Giúp con người có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn.
C. Giúp người ta trở nên giàu có nhanh chóng.
D. Đem lại niềm vui, sự tin tưởng vào cuộc sống.
Đáp án: C. Yêu thương mang lại giá trị tinh thần, không nhằm làm giàu.
Câu 3 (tình huống). Minh thấy bạn cùng bàn là Lan hay bị một nhóm bạn trêu chọc vì hoàn cảnh gia đình khó khăn. Minh nên làm gì?
Gợi ý: Minh nên ân cần trò chuyện, động viên Lan; nhẹ nhàng nhắc nhóm bạn dừng trêu chọc; nếu việc tiếp diễn thì báo thầy cô chủ nhiệm. Như vậy Minh vừa quan tâm, vừa giúp đỡ và bảo vệ bạn.
Câu 4. Đúng hay sai: “Bạn A lỡ làm mất bút của em, em không bao giờ tha thứ dù bạn đã xin lỗi và đền bút” – thể hiện yêu thương con người.
Đáp án: Sai. Yêu thương gồm cả việc tha thứ khi người khác biết nhận lỗi và sửa chữa.
Câu 5 (tự luận ngắn). Nêu hai việc em có thể làm trong tuần này để thể hiện yêu thương con người.
Gợi ý: (1) Phụ giúp ông bà hoặc cha mẹ một việc nhà cụ thể mỗi ngày; (2) quyên góp sách vở cũ cho phong trào của lớp, hoặc hỏi han, giúp đỡ một bạn đang gặp khó khăn.
Xem thêm các bài liên quan
- Giải SGK GDCD 6 Bài 2: Yêu thương con người
- Sách bài tập GDCD 6 Bài 2
- 15 câu trắc nghiệm GDCD 6 Bài 2 có đáp án
- Lý thuyết Bài 1: Tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ
- Lý thuyết Bài 3: Siêng năng, kiên trì
- Tổng hợp lý thuyết GDCD 6 Kết nối tri thức
Câu hỏi thường gặp
Yêu thương con người là gì?
Là quan tâm, giúp đỡ và làm những điều tốt đẹp cho người khác, nhất là những người đang gặp khó khăn, hoạn nạn.
Yêu thương con người sẽ nhận được điều gì?
Bạn nhận được niềm vui, sự tin tưởng vào cuộc sống, sự yêu quý và kính trọng của mọi người, các mối quan hệ gắn bó hơn và sự giúp đỡ khi mình gặp khó khăn. Cộng đồng cũng nhờ đó mà tốt đẹp hơn.
Tha thứ cho lỗi lầm của người khác có phải là yêu thương không?
Có, nhưng cần khi người đó nhận ra và biết sửa chữa lỗi lầm. Tha thứ không có nghĩa là bao che hay bỏ qua điều sai trái.
Học sinh lớp 6 có thể thể hiện lòng yêu thương bằng việc gì?
Giúp đỡ việc nhà, quan tâm bạn bè, nhường nhịn, tham gia quyên góp và hoạt động thiện nguyện của lớp, trường; đồng thời không bắt nạt, không thờ ơ trước người gặp khó khăn.