Trả lời nhanh
Trình tự đọc bản vẽ nhà gồm 4 bước: (1) Khung tên – xem tên gọi ngôi nhà và tỉ lệ bản vẽ; (2) Hình biểu diễn – xác định mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt; (3) Kích thước – kích thước chung và kích thước từng bộ phận; (4) Các bộ phận – số phòng, số cửa đi, cửa sổ và các bộ phận khác. Đi từ khái quát đến chi tiết.
Vì sao phải đọc bản vẽ nhà theo trình tự?
Bản vẽ nhà chứa rất nhiều thông tin: đường nét, kí hiệu, con số. Nếu nhìn lung tung, em dễ bỏ sót hoặc hiểu sai. Đọc theo trình tự giúp em đi từ cái chung (đây là bản vẽ gì, tỉ lệ bao nhiêu) đến cái riêng (phòng nào, cửa nào, rộng bao nhiêu).
Người thợ xây, kiến trúc sư hay chủ nhà đều đọc theo cách tương tự, vì vậy đây là kĩ năng thực tế chứ không chỉ để làm bài kiểm tra.
Bốn bước đọc bản vẽ nhà
| Bước | Nội dung cần đọc | Thông tin thu được |
|---|---|---|
| 1. Khung tên | Góc dưới bên phải bản vẽ | Tên gọi ngôi nhà (hoặc công trình), tỉ lệ bản vẽ |
| 2. Hình biểu diễn | Các hình vẽ trên bản vẽ | Tên các hình chiếu, mặt cắt; hình nào là mặt bằng, mặt đứng |
| 3. Kích thước | Các con số ghi trên hình | Kích thước chung (dài, rộng, cao) và kích thước từng phòng, từng bộ phận |
| 4. Các bộ phận | Phần bên trong và bên ngoài ngôi nhà | Số phòng, số cửa đi, cửa sổ, cầu thang, mái và các bộ phận khác |
Bước 1: Khung tên
Khung tên cho biết em đang đọc bản vẽ của công trình nào và bản vẽ được thu nhỏ bao nhiêu lần so với thực tế. Tỉ lệ rất quan trọng vì nó quyết định cách tính kích thước thật nếu em đo trên giấy.
Bước 2: Hình biểu diễn
Bản vẽ nhà thường có ba loại hình biểu diễn:
- Mặt bằng: hình cắt bằng mặt phẳng nằm ngang, nhìn từ trên xuống; cho thấy vị trí, kích thước tường, cửa, phòng.
- Mặt đứng: hình chiếu vuông góc các mặt ngoài của ngôi nhà lên mặt phẳng thẳng đứng; cho thấy dáng vẻ bên ngoài.
- Mặt cắt: hình cắt bằng mặt phẳng cắt thẳng đứng; cho thấy các bộ phận theo chiều cao như nền, mái, trần.
Em cần ghi nhận tên từng hình trước, rồi mới đọc chi tiết trong từng hình.
Bước 3: Kích thước
Đọc kích thước chung trước (chiều dài, chiều rộng, chiều cao cả ngôi nhà), sau đó đọc kích thước từng phòng và từng bộ phận. Trên bản vẽ nhà, các số đo thường ghi theo đơn vị milimét (mm) và không ghi đơn vị, nên em cần để ý quy ước này.
Bước 4: Các bộ phận
Cuối cùng, em liệt kê số phòng, số cửa đi, số cửa sổ và các bộ phận khác như hiên, cầu thang, mái. Em dùng bảng kí hiệu trên bản vẽ để nhận ra từng bộ phận (cửa đi, cửa sổ, thiết bị vệ sinh…).
Ví dụ minh hoạ (số liệu tự đặt)
Giả sử có bản vẽ một ngôi nhà ở một tầng, ghi “Nhà ở gia đình”, tỉ lệ 1:100. Em đọc như sau:
- Khung tên: công trình là nhà ở gia đình, tỉ lệ 1:100, tức 1 đơn vị trên giấy ứng với 100 đơn vị thực tế.
- Hình biểu diễn: có mặt bằng, mặt đứng và một mặt cắt.
- Kích thước: kích thước chung 10 000 × 6 000 × 3 800 (mm), tức dài 10 m, rộng 6 m, cao 3,8 m; phòng khách 4 000 × 3 500 (mm).
- Các bộ phận: 1 phòng khách, 2 phòng ngủ, 1 bếp, 1 nhà vệ sinh; 1 cửa đi chính, 1 cửa đi phụ, 5 cửa sổ; mái ngói.
Đây chỉ là ví dụ để luyện cách đọc, không phải bản vẽ có thật trong sách.
Mẹo nhớ
Em nhớ câu: “Khung – Hình – Kích – Bộ”, ứng với Khung tên, Hình biểu diễn, Kích thước, các Bộ phận. Hoặc nhớ nguyên tắc “từ ngoài vào trong, từ chung đến riêng”.
Lỗi sai thường gặp
- Nhảy ngay vào đếm phòng, cửa mà chưa xem tỉ lệ và tên hình biểu diễn.
- Nhầm mặt bằng với mặt đứng: mặt bằng nhìn từ trên xuống (có phân chia phòng), mặt đứng nhìn từ ngoài vào (thấy mái, cửa, tường ngoài).
- Đọc số kích thước như cm hoặc m trong khi bản vẽ ghi bằng mm.
- Đảo thứ tự bước 3 và bước 4 khi trả lời câu hỏi “nêu trình tự”. Thứ tự đúng là kích thước trước, các bộ phận sau.
Bài luyện tập
Câu 1. Một bản vẽ nhà có tỉ lệ 1:100. Chiều dài phòng khách đo trên bản vẽ là 4 cm. Chiều dài thật là bao nhiêu?
Đáp án: 4 cm × 100 = 400 cm = 4 m.
Câu 2. Một ngôi nhà thật rộng 12 m. Em muốn vẽ theo tỉ lệ 1:200 thì chiều rộng trên giấy là bao nhiêu?
Đáp án: 12 m = 1 200 cm; 1 200 : 200 = 6 cm.
Câu 3. Ở bước nào em biết ngôi nhà có mấy cửa sổ? Vì sao không biết được ở bước 1?
Đáp án: Ở bước 4 (các bộ phận), nhờ kí hiệu trên hình biểu diễn. Khung tên chỉ cho biết tên công trình và tỉ lệ nên không cho biết số cửa.
Tóm tắt
Đọc bản vẽ nhà theo bốn bước: khung tên → hình biểu diễn → kích thước → các bộ phận. Nắm vững thứ tự này, em sẽ trả lời tốt câu hỏi lý thuyết và đọc được bản vẽ ngoài đời thực.
Câu hỏi thường gặp
Trình tự đọc bản vẽ nhà gồm mấy bước?
Gồm 4 bước theo thứ tự: khung tên, hình biểu diễn, kích thước, các bộ phận.
Ở bước khung tên cần đọc những gì?
Cần đọc tên gọi ngôi nhà hoặc công trình và tỉ lệ bản vẽ.
Bản vẽ nhà gồm những hình biểu diễn nào?
Thường gồm mặt bằng, mặt đứng và mặt cắt. Mặt bằng nhìn từ trên xuống, mặt đứng nhìn các mặt ngoài, mặt cắt thể hiện các bộ phận theo chiều cao.
Làm sao tính kích thước thật từ kích thước đo trên bản vẽ?
Lấy kích thước đo trên bản vẽ nhân với mẫu số của tỉ lệ. Ví dụ tỉ lệ 1:100, đo 4 cm thì thực tế là 400 cm, tức 4 m.