Trả lời nhanh
Để viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ sáu chữ, bảy chữ, em làm theo ba bước: nêu tên bài thơ, tác giả và ấn tượng chung; nêu cảm xúc riêng, dẫn chứng bằng hình ảnh, từ ngữ, biện pháp nghệ thuật đã làm em xúc động; cuối cùng khái quát điều bài thơ để lại trong em. Đoạn văn cần có cảm xúc thật, không sa vào kể lại nội dung bài thơ.
Đề bài yêu cầu gì?
Đây là kiểu bài viết ở Ngữ văn 8 (Cánh Diều), gắn với phần thơ sáu chữ, bảy chữ. Em chọn một bài thơ mình yêu thích, rồi viết một đoạn văn trình bày điều mình cảm nhận được sau khi đọc.
Điểm quan trọng nhất là chữ “cảm nghĩ”. Em không phân tích như bài nghị luận văn học khô khan, cũng không tóm tắt bài thơ. Em nói mình cảm thấy gì, vì sao cảm thấy như vậy, và lý do ấy phải bám vào chính câu chữ của bài thơ.
Dàn ý chung cho đoạn văn
| Phần | Nội dung cần có | Gợi ý số câu |
|---|---|---|
| Mở đoạn | Tên bài thơ, tác giả, thể thơ; cảm xúc bao trùm khi đọc xong | 1–2 câu |
| Thân đoạn | 2–3 điều làm em xúc động: hình ảnh, từ ngữ, nhịp điệu, biện pháp tu từ; mỗi điều đi kèm lý giải vì sao em cảm nhận như vậy | 4–6 câu |
| Kết đoạn | Điều bài thơ gợi ra cho em: một nhận thức, một tình cảm, một lời hứa với bản thân | 1–2 câu |
Các bước viết đoạn văn
- Đọc kỹ, ghi lại khoảnh khắc “chạm” vào mình. Em gạch chân một đến hai câu thơ khiến mình dừng lại lâu nhất.
- Gọi tên cảm xúc. Xúc động, bâng khuâng, tự hào, thương, ngưỡng mộ, đồng cảm… Chọn từ chính xác thay vì chỉ viết “em thấy hay”.
- Tìm lý do trong văn bản. Từ nào, hình ảnh nào, cách gieo vần hay ngắt nhịp nào tạo ra cảm xúc ấy?
- Liên hệ nhẹ nhàng với bản thân. Một kỷ niệm, một suy nghĩ ngắn gọn sẽ làm đoạn văn có “giọng” riêng.
- Soát lại. Đoạn văn liền mạch, có câu chủ đề, đúng chính tả, không lẫn lộn tên tác giả và tác phẩm.
Một số câu mở đoạn và kết đoạn gợi ý
- “Đọc xong bài thơ …, trong em dâng lên một nỗi bâng khuâng khó gọi thành tên.”
- “Có những bài thơ chỉ vài chục chữ mà đọc xong vẫn thấy lòng mình lặng đi; … của … là một bài như thế.”
- Kết đoạn: “Gấp trang sách lại, em hiểu rằng …” hoặc “Bài thơ nhắc em biết trân trọng hơn …”.
5 đoạn văn mẫu theo nhiều góc nhìn
Năm đoạn dưới đây viết về năm bài thơ khác nhau, mỗi đoạn chọn một cách vào đề riêng. Các em đọc để học cách triển khai, đừng chép nguyên văn.
Mẫu 1 – “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): cảm nhận từ sự tĩnh lặng
Đọc “Câu cá mùa thu” của Nguyễn Khuyến, điều đầu tiên em nhận ra là sự yên tĩnh đến mức nghe được cả tiếng lòng người. Mặt ao trong veo, chiếc thuyền câu nhỏ xíu, lá vàng khẽ đưa trong gió, tầng mây lơ lửng, ngõ trúc vắng người, mọi nét vẽ đều nhẹ và thanh, gợi cái se lạnh đặc trưng của làng quê Bắc Bộ. Em thích nhất cách nhà thơ dùng những từ như “trong veo”, “tẻo teo”, “ngắt xanh” để tạo nên vẻ đẹp vừa cụ thể, vừa như có chút cô đơn. Hai câu cuối làm em chú ý hơn cả: người câu cá tựa gối ôm cần mà tâm trí dường như để ở nơi khác, đến khi tiếng cá đớp động dưới chân bèo mới khiến cảnh vật khẽ rung lên. Em đoán đằng sau cảnh thu thanh bình ấy là nỗi niềm của một con người yêu quê hương, nặng lòng với thời cuộc nhưng đành lặng lẽ giữ mình. Bài thơ dạy em biết lắng nghe, rằng vẻ đẹp của cuộc sống đôi khi nằm ở những điều rất nhỏ và rất tĩnh.
Mẫu 2 – “Cảnh khuya” (Hồ Chí Minh): cảm nhận về con người qua cảnh
“Cảnh khuya” của Bác Hồ khiến em xúc động bởi một đêm trăng đẹp mà người ngắm trăng vẫn không yên lòng. Hai câu đầu, tiếng suối được ví như tiếng hát xa, trăng lồng vào cổ thụ, bóng cây lồng vào hoa, từ “lồng” lặp lại làm cảnh đêm như một bức tranh nhiều tầng, đầy âm thanh và ánh sáng. Thế nhưng câu thứ ba mới thật sự là chỗ để em suy nghĩ: cảnh đẹp “như vẽ” mà người “chưa ngủ”. Câu cuối giải đáp, Bác thao thức không phải vì cảnh mà vì “nỗi nước nhà”. Cách lặp lại cụm từ “chưa ngủ” ở hai câu liền nhau như nhịp trăn trở của một trái tim lớn. Em chợt thấy Bác vừa là nhà thơ có tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên, vừa là người lãnh đạo luôn đặt đất nước lên trên hết. Đọc xong, em tự nhắc mình: yêu cái đẹp là chưa đủ, còn phải biết sống có trách nhiệm.
Mẫu 3 – “Qua Đèo Ngang” (Bà Huyện Thanh Quan): cảm nhận về nỗi buồn lữ khách
Có những nỗi buồn không ồn ào, chỉ lặng lẽ thấm vào người đọc, như nỗi buồn trong “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan. Giữa buổi chiều tà, cỏ cây chen đá, lá chen hoa vẫn hoang vu, vài chú tiều lom khom dưới núi, mấy nếp nhà lác đác bên sông, tất cả đều nhỏ bé trước đất trời rộng lớn. Em chú ý đến các từ láy “lom khom”, “lác đác” vì chúng vừa tả dáng người, dáng nhà, vừa như chất chứa cảm giác thưa thớt, quạnh hiu. Tiếng chim cuốc, chim đa đa ở hai câu luận khiến nỗi nhớ nước thương nhà bật lên da diết, nhờ cách chơi chữ tài tình “cuốc cuốc”, “gia gia”. Câu kết “một mảnh tình riêng ta với ta” khép lại bài thơ bằng hình ảnh một con người đứng giữa trời, non, nước, đơn độc mà đầy nhớ thương. Em không chỉ thấy buồn thay cho tác giả mà còn thấy thương một tâm hồn tinh tế biết yêu quê hương đến thế.
Mẫu 4 – “Bạn đến chơi nhà” (Nguyễn Khuyến): cảm nhận bằng niềm vui, nụ cười
Em đọc “Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến mà cứ mỉm cười mãi. Bài thơ mở đầu bằng niềm vui bạn đến thăm sau bao ngày xa cách, rồi nhà thơ bày ra một loạt “thiếu”: trẻ đi vắng, chợ thì xa, ao sâu khó chài cá, vườn rộng khó đuổi gà, cải chưa ra cây, cà mới nụ, bầu mướp mới vừa ra hoa. Em thấy lối nói cường điệu này rất duyên dáng, vì nó nói về cái nghèo mà không hề than thở, lại còn ngầm khoe cái giàu của tình bạn. Đến câu cuối, trầu cũng không có, chỉ còn “ta với ta”, nghe vừa hóm hỉnh vừa ấm áp, vì tình cảm chân thật đã thay thế mọi lễ nghi. Bài thơ làm em nghĩ đến người bạn thân của mình: có những lúc chỉ cần ngồi cạnh nhau, không cần quà cáp gì cũng đủ vui. Em càng hiểu rằng tình bạn đẹp nhất là tình bạn chân thành và không đòi hỏi.
Mẫu 5 – “Nắng mới” (Lưu Trọng Lư): cảm nhận từ nỗi nhớ mẹ
“Nắng mới” của Lưu Trọng Lư mở đầu bằng một hình ảnh rất giản dị: “Mỗi lần nắng mới hắt bên song, / Xao xác, gà trưa gáy não nùng”. Chính ánh nắng và tiếng gà quen thuộc ấy làm trỗi dậy ký ức về mẹ trong lòng người con. Em thấy xúc động vì nhà thơ không kể lể dài dòng mà để nỗi nhớ hiện lên qua từng chi tiết nhỏ của hình bóng mẹ ngày xưa. Giọng thơ nhẹ, chậm, nhiều từ láy gợi âm thanh và cảm giác nên đọc lên như một lời thì thầm. Em nhận ra nỗi nhớ chân thành thường đến từ những điều bình thường nhất, và tình mẹ cũng ở trong những điều bình thường ấy. Gấp bài thơ lại, em muốn chạy đến ôm mẹ thật chặt, vì em biết mình đang có điều mà người viết thơ chỉ còn được gặp trong ký ức.
Điều làm nên đoạn văn tốt
- Cảm xúc cụ thể: thay “bài thơ rất hay” bằng “em thấy lòng chùng xuống khi đọc câu…”.
- Dẫn chứng đúng chỗ: trích ngắn, chọn những từ ngữ giàu sức gợi, rồi giải thích vì sao chúng khiến em xúc động.
- Có giọng riêng: mỗi mẫu trên đi vào bài thơ bằng một cách khác nhau (tĩnh lặng, trăn trở, nỗi buồn, nụ cười, nỗi nhớ). Em hãy tìm cách của riêng mình.
- Kết đoạn có suy nghĩ: không dừng ở “bài thơ rất hay”, mà nói điều mình rút ra.
Lỗi sai thường gặp
- Kể lại nội dung bài thơ theo trình tự từng khổ, thiếu cảm xúc cá nhân.
- Trích dẫn dài, chép thơ thay vì phân tích vài từ then chốt.
- Cảm xúc chung chung: “hay”, “đẹp”, “ý nghĩa” mà không giải thích.
- Nhầm tác giả hoặc tên bài. Các em nên kiểm tra kỹ trước khi viết.
- Gọi tên biện pháp tu từ nhưng không nói tác dụng. Chỉ ghi “điệp từ”, “so sánh” là chưa đủ; phải nói nó làm em cảm nhận thêm điều gì.
Mẹo nhỏ: viết xong, em đặt câu hỏi cho từng câu trong đoạn, “câu này đã nói được cảm xúc hay lý do của cảm xúc chưa?”. Nếu chỉ kể sự việc thì sửa lại.
Bài luyện tập
Đề 1. Viết đoạn văn (khoảng 8–10 câu) ghi lại cảm nghĩ về bài thơ “Tĩnh dạ tứ” (bản dịch thơ) hoặc một bài thơ bảy chữ mà em thích.
Gợi ý: Mở bằng khoảnh khắc đọc bài thơ; thân đoạn nêu hai hình ảnh gây ấn tượng, giải thích vì sao; kết bằng một suy nghĩ về tình cảm gia đình hoặc quê hương.
Đề 2. Chọn một bài thơ sáu chữ về mẹ hoặc thầy cô trong chương trình, viết đoạn văn nêu tình cảm của em.
Gợi ý: Chú ý nhịp thơ ngắn, nhiều từ giản dị; nêu ba từ ngữ, hình ảnh làm em nhớ nhất và liên hệ với một kỷ niệm có thật của em.
Đề 3 (sửa lỗi). Câu sau mắc lỗi gì: “Bài thơ Cảnh khuya là bài thơ rất hay, rất đẹp, em rất thích bài thơ này”?
Đáp án: Câu lặp từ (“bài thơ”, “rất”) và chỉ nêu nhận xét chung chung, chưa có lý do hay dẫn chứng. Có thể sửa: “Em thích bài thơ Cảnh khuya vì từ ‘chưa ngủ’ lặp lại hai lần cho thấy nỗi lo của Bác cho đất nước còn lớn hơn cả vẻ đẹp của đêm trăng.”
Xem thêm các bài liên quan
- Cảm nghĩ sau khi đọc một bài thơ sáu chữ, bảy chữ
- Cảm nghĩ của em sau khi đọc bài thơ Nắng mới
- Hình ảnh, chi tiết về người mẹ yêu thương nhất qua Nắng mới
- Tập làm thơ sáu chữ, bảy chữ về mẹ
- Tập làm thơ sáu chữ, bảy chữ về tình bạn
- Văn mẫu lớp 8 – Cánh Diều
- Soạn văn 8 – Cánh Diều
Câu hỏi thường gặp
Đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ nên dài bao nhiêu câu?
Thường khoảng 8–12 câu hoặc theo yêu cầu của thầy cô. Quan trọng là đủ ba phần: mở đoạn nêu bài thơ và cảm xúc chung, thân đoạn nêu lý do cảm xúc có dẫn chứng, kết đoạn nêu điều rút ra.
Viết cảm nghĩ về bài thơ khác gì phân tích bài thơ?
Cảm nghĩ nhấn vào cảm xúc, suy nghĩ riêng của người đọc, dùng ngôi thứ nhất (em, tôi) và có thể liên hệ bản thân. Phân tích thiên về làm rõ nội dung, nghệ thuật một cách khách quan, lập luận chặt chẽ. Cả hai đều phải bám vào văn bản.
Có cần trích dẫn thơ trong đoạn văn không?
Có, nhưng ngắn. Em chỉ trích một vài từ, một hai câu then chốt rồi nói rõ vì sao chúng khiến mình xúc động. Trích dài mà không giải thích sẽ làm đoạn văn thành chép thơ.
Nên chọn bài thơ nào để viết đoạn văn cảm nghĩ?
Chọn bài thơ sáu chữ hoặc bảy chữ mà em thực sự có cảm xúc, ví dụ về quê hương, gia đình, tình bạn, thiên nhiên. Có cảm xúc thật thì em dễ tìm được lý do, hình ảnh và viết giọng văn tự nhiên.