Trả lời nhanh
Thơ 7 chữ là thể thơ thất ngôn. “Thất” nghĩa là bảy, “ngôn” nghĩa là lời, tiếng, nên thất ngôn là mỗi dòng thơ có bảy tiếng. Thể thơ này gồm thất ngôn tứ tuyệt (4 dòng), thất ngôn bát cú (8 dòng) theo luật Đường, và thơ bảy chữ hiện đại có số dòng tự do, thường chia thành các khổ.
Thể thơ thất ngôn là gì?
Thể thơ được xác định chủ yếu bằng số tiếng trong mỗi dòng. Khi đề bài hỏi “thơ 7 chữ là thể thơ gì”, em nhìn vào số tiếng của các dòng. Nếu phần lớn dòng đều có bảy tiếng thì đó là thể thơ thất ngôn (thơ bảy chữ).
Các dạng thơ bảy chữ thường gặp
| Dạng | Số dòng | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Thất ngôn tứ tuyệt | 4 dòng | Thơ Đường luật, có luật bằng – trắc, vần chân |
| Thất ngôn bát cú | 8 dòng | Thơ Đường luật, chia 4 phần, có đối ở một số cặp câu |
| Thơ bảy chữ hiện đại | Tự do, chia thành khổ | Mỗi dòng 7 tiếng nhưng không bắt buộc đúng luật Đường |
Đặc điểm hình thức dễ nhận biết
- Số tiếng: mỗi dòng đúng bảy tiếng.
- Ngắt nhịp: thường là nhịp 4/3 (bốn tiếng đầu, ba tiếng sau), đôi khi 3/4.
- Gieo vần: vần chân, tức hiệp vần ở tiếng cuối dòng, thường là vần bằng.
- Bố cục: thơ Đường luật có bố cục chặt chẽ, thơ hiện đại thì linh hoạt hơn.
Ví dụ hai dòng thơ cổ trong bài “Nam quốc sơn hà”: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư”. Mỗi dòng bảy tiếng, ngắt nhịp 4/3 (Nam quốc sơn hà | Nam đế cư), hai tiếng cuối “cư” và “thư” hiệp vần với nhau.
Bố cục của hai thể thơ Đường luật
Với thất ngôn tứ tuyệt, bốn câu lần lượt là khai – thừa – chuyển – hợp: mở ý, nối tiếp ý, chuyển sang ý khác, rồi kết lại. Với thất ngôn bát cú, tám câu chia thành bốn phần đề – thực – luận – kết, mỗi phần hai câu.
Bài thơ “Qua Đèo Ngang” là một ví dụ tiêu biểu của thất ngôn bát cú: các tiếng cuối của câu 1, 2, 4, 6, 8 là tà, hoa, nhà, gia, ta, cùng vần “a”, đúng với quy tắc gieo vần của thể thơ này.
Cách làm khi gặp câu hỏi nhận biết thể thơ
- Đếm số tiếng ở vài dòng thơ liên tiếp, ghi kết quả.
- Nếu đều là bảy tiếng, kết luận thể thơ thất ngôn.
- Đếm tổng số dòng: 4 dòng là tứ tuyệt, 8 dòng là bát cú, còn lại thường là thơ bảy chữ hiện đại.
- Tìm các tiếng cuối dòng để xem vần, xác định cách gieo vần.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm thơ bảy chữ với thể thơ song thất lục bát. Thể song thất lục bát có hai câu bảy chữ rồi đến một câu sáu chữ và một câu tám chữ, nên không phải toàn bảy chữ.
- Đếm sót tiếng khi gặp từ ghép. Mỗi tiếng đọc rời tính là một chữ, ví dụ “sơn hà” là hai tiếng.
- Cho rằng mọi bài thơ bảy chữ đều phải theo luật bằng trắc. Thơ hiện đại không ràng buộc chặt như vậy.
Luyện tập
- Bài thơ có tám dòng, mỗi dòng bảy tiếng, hiệp vần ở các dòng 1, 2, 4, 6, 8 thuộc thể thơ nào? (Đáp án: thất ngôn bát cú.)
- Dòng thơ “Tiệt nhiên định phận tại thiên thư” có bao nhiêu tiếng? (Đáp án: 7 tiếng.)
- Một đoạn thơ gồm nhiều khổ, mỗi dòng bảy chữ nhưng không theo luật bằng trắc thì gọi là gì? (Đáp án: thơ bảy chữ hiện đại.)
Câu hỏi thường gặp
Thơ 7 chữ là thể thơ gì?
Là thể thơ thất ngôn, mỗi dòng thơ có bảy tiếng.
Thất ngôn tứ tuyệt và thất ngôn bát cú khác nhau thế nào?
Tứ tuyệt có 4 câu, bố cục khai – thừa – chuyển – hợp; bát cú có 8 câu, bố cục đề – thực – luận – kết.
Thơ bảy chữ thường ngắt nhịp ra sao?
Thường ngắt nhịp 4/3, nghĩa là bốn tiếng đầu rồi ba tiếng sau, đôi khi 3/4.
Thơ bảy chữ hiện đại có bắt buộc theo luật bằng trắc không?
Không. Thơ bảy chữ hiện đại giữ số tiếng ở mỗi dòng nhưng số dòng và luật bằng trắc linh hoạt hơn.