Metyl propionat có công thức cấu tạo là gì? Cách nhớ và bài tập

Metyl propionat có công thức cấu tạo là C2H5COOCH3 (viết gọn CH3CH2COOCH3), công thức phân tử C4H8O2. Gốc axit là propionat (C2H5COO–), gốc ancol là metyl (–CH3). Vì vậy HCOOC2H5 (etyl fomat) và C2H5COOC2H5 (etyl propionat) đều sai.

Metyl propionat có công thức cấu tạo là gì?

Trả lời nhanh

Metyl propionat có công thức cấu tạo là C₂H₅COOCH₃ (viết gọn CH₃CH₂COOCH₃), công thức phân tử C₄H₈O₂. Gốc axit là propionat (C₂H₅COO–), gốc ancol là metyl (–CH₃). Vì vậy HCOOC₂H₅ (etyl fomat) và C₂H₅COOC₂H₅ (etyl propionat) đều sai.

Cách đọc tên este để suy ra công thức

Este đơn chức có dạng RCOOR’. Tên gọi được ghép theo thứ tự: tên gốc hiđrocacbon R’ + tên anion gốc axit (đổi đuôi “ic” của axit thành “at”).

Metyl: gốc R’ là –CH₃ (đứng sau nhóm –COO–).
Propionat: từ axit propionic C₂H₅COOH, nên phần axit là C₂H₅COO–.

Ghép lại: C₂H₅COO– + –CH₃ = C₂H₅COOCH₃. Phân tử khối: 4×12 + 8×1 + 2×16 = 88.

Loại trừ các công thức dễ nhầm

Công thức	Tên gọi	Nhận xét
HCOOC₂H₅	etyl fomat	Axit là HCOOH (fomic), ancol là C₂H₅OH → sai cả hai gốc.
C₂H₅COOC₂H₅	etyl propionat	Đúng gốc axit nhưng gốc ancol là etyl, không phải metyl (C₅H₁₀O₂).
CH₃COOC₂H₅	etyl axetat	Là đồng phân của metyl propionat nhưng khác tên.
C₂H₅COOCH₃	metyl propionat	Đúng.

Trang gốc của câu hỏi chỉ cho thấy rõ hai phương án HCOOC₂H₅ và C₂H₅COOC₂H₅. Cả hai đều không phải metyl propionat. Đáp án đúng là phương án nào viết C₂H₅COOCH₃. Em chỉ cần đối chiếu công thức, không cần nhớ chữ cái.

Mẹo nhớ nhanh

Đọc tên từ phải sang trái khi viết công thức: “metyl” (–CH₃) viết ở cuối, “propionat” (C₂H₅COO–) viết ở đầu.
Dãy axit: fomic (HCOOH) – axetic (CH₃COOH) – propionic (C₂H₅COOH) – butiric (C₃H₇COOH).
Tên este có hai từ: từ đầu chỉ gốc ancol, từ sau chỉ gốc axit.

Đồng phân este C₄H₈O₂

Metyl propionat là một trong 4 este no, đơn chức, mạch hở có công thức C₄H₈O₂:

HCOOCH₂CH₂CH₃ (propyl fomat)
HCOOCH(CH₃)₂ (isopropyl fomat)
CH₃COOC₂H₅ (etyl axetat)
C₂H₅COOCH₃ (metyl propionat)

Tính chất hoá học thường gặp

Điều chế (phản ứng este hoá, thuận nghịch):

C₂H₅COOH + CH₃OH ⇌ C₂H₅COOCH₃ + H₂O (xúc tác H₂SO₄ đặc, đun nóng)

Thuỷ phân trong kiềm (xà phòng hoá, một chiều):

C₂H₅COOCH₃ + NaOH → C₂H₅COONa + CH₃OH (đun nóng)

Sau phản ứng, hỗn hợp trở thành đồng nhất vì este ít tan chuyển thành muối và ancol tan trong nước.

Lỗi sai thường gặp

Đảo vị trí hai gốc, viết CH₃COOC₂H₅ cho metyl propionat. Đó là etyl axetat.
Nhầm “propionat” (3 C ở phần axit) với “propyl” (gốc ancol 3 C).
Quên rằng nhóm –COO– tính cả 1 C của axit. Axit propionic có 3 C, trong đó 1 C nằm ở nhóm –COO–.

Bài tập luyện tập

Viết công thức cấu tạo của etyl propionat và cho biết công thức phân tử.
Đáp án: C₂H₅COOC₂H₅, công thức phân tử C₅H₁₀O₂.
Gọi tên CH₃COOCH₂CH₂CH₃.
Đáp án: propyl axetat (gốc ancol là propyl, gốc axit là axetat).
Thuỷ phân hoàn toàn 8,8 gam metyl propionat bằng dung dịch NaOH dư. Tính khối lượng muối thu được.
Đáp án: n este = 8,8 : 88 = 0,1 mol → n C₂H₅COONa = 0,1 mol; M muối = 96 → m = 9,6 gam.

Câu hỏi thường gặp

Metyl propionat có công thức phân tử là gì?

Công thức phân tử là C4H8O2, phân tử khối 88. Công thức cấu tạo thu gọn là C2H5COOCH3 hay CH3CH2COOCH3.

HCOOC2H5 có phải metyl propionat không?

Không. HCOOC2H5 là etyl fomat, tạo từ axit fomic HCOOH và ancol etylic C2H5OH.

Metyl propionat và etyl axetat có phải đồng phân không?

Có. Cả hai cùng có công thức phân tử C4H8O2 nhưng khác cấu tạo: C2H5COOCH3 và CH3COOC2H5.

Thuỷ phân metyl propionat trong NaOH thu được sản phẩm gì?

Thu được natri propionat C2H5COONa và ancol metylic CH3OH: C2H5COOCH3 + NaOH → C2H5COONa + CH3OH (đun nóng).