Glyxin không tác dụng với H2SO4 loãng, HNO2, C2H5OH hay NaCl?

Đáp án D. NaCl. Glyxin H2N–CH2–COOH có nhóm –NH2 (tính bazơ) và nhóm –COOH (tính axit). Nó phản ứng với H2SO4 loãng (nhóm NH2), với HNO2 (nhóm NH2, tạo N2), với C2H5OH (nhóm COOH, este hoá). NaCl là muối trung tính, không có tính axit hay bazơ nên không phản ứng.

Glyxin không tác dụng với chất nào? Đáp án D (NaCl)

Trả lời nhanh

Đáp án D. NaCl. Glyxin H₂N–CH₂–COOH có nhóm –NH₂ (tính bazơ) và nhóm –COOH (tính axit). Nó phản ứng với H₂SO₄ loãng (nhóm NH₂), với HNO₂ (nhóm NH₂, tạo N₂), với C₂H₅OH (nhóm COOH, este hoá). NaCl là muối trung tính, không có tính axit hay bazơ nên không phản ứng.

Đề bài

Glyxin không tác dụng với chất nào sau đây?

A. H₂SO₄ loãng
B. HNO₂
C. C₂H₅OH
D. NaCl

Nhớ cấu tạo trước, phản ứng sau

Glyxin (axit aminoaxetic) có công thức H₂N–CH₂–COOH. Trong phân tử có hai nhóm chức, nên glyxin vừa mang tính chất của amin, vừa mang tính chất của axit cacboxylic. Chỉ cần nhìn hai nhóm này, bạn đoán được gần hết các phản ứng.

Nhóm chức	Phản ứng đặc trưng
–NH₂ (bazơ yếu)	Với axit mạnh (HCl, H₂SO₄); với HNO₂ giải phóng N₂
–COOH (axit yếu)	Với bazơ (NaOH), với ancol (este hoá), với kim loại mạnh, muối cacbonat

Loại trừ từng phương án

A. H₂SO₄ loãng – có phản ứng

Nhóm –NH₂ nhận H⁺ tạo muối amoni:

H₂N–CH₂–COOH + H₂SO₄ → HOOC–CH₂–NH₃HSO₄

(nếu glyxin dư: 2H₂N–CH₂–COOH + H₂SO₄ → (HOOC–CH₂–NH₃)₂SO₄).

B. HNO₂ – có phản ứng

Giống amin bậc một, nhóm –NH₂ bị thay bằng –OH và có khí không màu thoát ra:

H₂N–CH₂–COOH + HNO₂ → HO–CH₂–COOH + N₂↑ + H₂O

Hiện tượng: sủi bọt khí N₂. Đây là phản ứng thường dùng để nhận biết nhóm –NH₂ bậc một.

C. C₂H₅OH – có phản ứng

Nhóm –COOH este hoá với ancol khi có HCl khí (hoặc H₂SO₄ đặc) làm xúc tác, đun nóng:

H₂N–CH₂–COOH + C₂H₅OH ⇌ H₂N–CH₂–COOC₂H₅ + H₂O (xt HCl khí, t°)

Trong môi trường HCl, sản phẩm thu được ở dạng muối ClH₃N–CH₂–COOC₂H₅.

D. NaCl – không phản ứng

NaCl là muối của axit mạnh và bazơ mạnh, dung dịch trung tính. Ion Na⁺ không đủ điều kiện kết hợp với nhóm –COOH để thay thế H (phải có bazơ như NaOH mới tạo muối natri), còn ion Cl^– không nhận được H⁺ của glyxin. Không tạo kết tủa, khí hay chất điện li yếu nên phản ứng trao đổi không xảy ra.

Lỗi sai thường gặp

Nghĩ glyxin “lưỡng tính nên phản ứng với mọi muối”. Tính lưỡng tính chỉ thể hiện với axit, bazơ (và một số chất đặc biệt), không phải với muối trung tính.
Quên rằng NaCl khác NaOH. Glyxin + NaOH tạo H₂N–CH₂–COONa + H₂O, còn glyxin + NaCl thì không có gì xảy ra.
Nhầm HNO₂ với HNO₃. Với HNO₂ mới có khí N₂ bay ra.

Mẹo nhớ

Gặp câu “aminoaxit không tác dụng với…”, hãy xem chất đó thuộc nhóm nào. Axit mạnh, bazơ mạnh, ancol (có xúc tác), HNO₂ đều phản ứng được. Muối trung tính như NaCl, KNO₃, Na₂SO₄ thì không. Kim loại đứng sau H như Cu cũng không phản ứng.

Bài tập luyện tập

Glyxin không tác dụng với chất nào: NaOH, HCl, Cu, CH₃OH?
Đáp án: Cu. Đồng không phản ứng với nhóm –COOH hay –NH₂, còn ba chất kia đều phản ứng.
Cho 7,5 gam glyxin (M = 75) tác dụng hết với dung dịch HCl dư. Tính khối lượng muối thu được.
n(glyxin) = 7,5 : 75 = 0,1 mol. Sản phẩm ClH₃N–CH₂–COOH có M = 111,5. Khối lượng muối = 0,1 × 111,5 = 11,15 gam.
Cho 0,1 mol glyxin tác dụng với HNO₂ dư. Tính thể tích N₂ (đktc).
Tỉ lệ 1 : 1 nên n(N₂) = 0,1 mol, V = 0,1 × 22,4 = 2,24 lít.

Câu hỏi thường gặp

Glyxin không tác dụng với chất nào trong các chất H2SO4 loãng, HNO2, C2H5OH, NaCl?

Glyxin không tác dụng với NaCl (đáp án D). Ba chất còn lại đều phản ứng: H2SO4 và HNO2 với nhóm NH2, C2H5OH với nhóm COOH.

Glyxin tác dụng với HNO2 cho sản phẩm gì?

Tạo axit hiđroxiaxetic HO-CH2-COOH, khí N2 và H2O. Hiện tượng là sủi bọt khí không màu.

Glyxin có tác dụng với NaOH không?

Có. Nhóm COOH phản ứng với NaOH tạo H2N-CH2-COONa và nước, nên glyxin có tính axit.

Vì sao glyxin có tính lưỡng tính?

Vì phân tử có nhóm NH2 thể hiện tính bazơ và nhóm COOH thể hiện tính axit, nên glyxin phản ứng được với cả axit và bazơ.