Trắc nghiệm Lịch sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế thời Chiến tranh lạnh
Lớp 12Lịch sử

25 câu trắc nghiệm Sử 12 Bài 9 có đáp án: Quan hệ quốc tế thời Chiến tranh lạnh

Trả lời nhanh

Phần trắc nghiệm Sử 12 Bài 9 về Chiến tranh lạnh chủ yếu hỏi mốc thời gian và ý nghĩa sự kiện. Học thuyết Truman (3/1947) mở đầu Chiến tranh lạnh. NATO ra đời năm 1949, khối Vácsava năm 1955, từ đó thế giới chia thành hai cực, hai phe. Đầu thập niên 70 xuất hiện xu hướng hòa hoãn (1972, Định ước Henxinki 1975). Tháng 12/1989, tại cuộc gặp ở Manta, Xô – Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

Tóm tắt kiến thức trước khi làm bài

Muốn làm nhanh phần này, em chỉ cần nắm chắc ba giai đoạn: Chiến tranh lạnh khởi đầu và được xác lập, Chiến tranh lạnh lan rộng qua các cuộc chiến tranh cục bộ, rồi hòa hoãn và chấm dứt. Mỗi giai đoạn gắn với vài mốc then chốt. Đề thi gần như chỉ xoay quanh các mốc này.

  • Nguồn gốc: Liên Xô và Mĩ đối lập nhau về mục tiêu và chiến lược. Liên Xô muốn duy trì hòa bình, an ninh và mở rộng chủ nghĩa xã hội. Mĩ thực hiện “chiến lược toàn cầu”, muốn ngăn chặn, đẩy lùi chủ nghĩa xã hội và làm bá chủ thế giới.
  • Khởi đầu: Học thuyết Truman (12/3/1947), tiếp theo là Kế hoạch Mácsan (6/1947) viện trợ cho Tây Âu.
  • Xác lập hai cực, hai phe: SEV (1/1949) và NATO (4/1949), Tổ chức Hiệp ước Vácsava (5/1955).
  • Chiến tranh cục bộ: Đông Dương (1945–1954), Triều Tiên (1950–1953), Việt Nam (1954–1975).
  • Hòa hoãn: Hiệp định về những cơ sở của quan hệ giữa Đông Đức và Tây Đức (11/1972), Hiệp ước ABM và Hiệp định SALT-1 (1972), Định ước Henxinki (8/1975).
  • Chấm dứt: Cuộc gặp không chính thức Goócbachốp – Busơ ở đảo Manta (12/1989).

Lí thuyết đầy đủ của cả bài, gồm cả phần sau Chiến tranh lạnh, em xem tại Lý thuyết Lịch sử 12 Bài 9.

Phần 1: Câu hỏi nhận biết (câu 1–12)

Câu 1. NATO (1949) và Tổ chức Hiệp ước Vácsava (1955) ra đời đã tác động thế nào đến quan hệ quốc tế?

  • A. Đẩy nhân loại đến trước nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới.
  • B. Xác lập cục diện hai cực, hai phe, Chiến tranh lạnh bao trùm thế giới.
  • C. Đánh dấu Chiến tranh lạnh chính thức bắt đầu.
  • D. Chỉ tạo ra sự đối lập giữa Đông Âu và Tây Âu.

Đáp án B. Hai khối quân sự đối đầu đã hoàn tất thế hai cực. Phương án C sai vì Chiến tranh lạnh đã bắt đầu từ Học thuyết Truman năm 1947. Phương án D mới nói đến phạm vi châu Âu nên chưa đủ.

Câu 2. Từ đầu những năm 70 của thế kỉ XX, quan hệ quốc tế có chuyển biến gì?

  • A. Chuyển hẳn từ đối đầu sang đối thoại.
  • B. Tiếp tục đối đầu căng thẳng hơn trước.
  • C. Xuất hiện xu hướng hòa hoãn Đông – Tây.
  • D. Xô – Mĩ thiết lập quan hệ đồng minh.

Đáp án C. Chiến tranh lạnh vẫn tiếp diễn nhưng đã có các cuộc gặp và thương lượng Xô – Mĩ. Phương án A sai vì phải đến năm 1989 hai bên mới chấm dứt đối đầu.

Câu 3. Định ước Henxinki (8/1975) được kí kết giữa

  • A. Mĩ, Anh, Pháp, Cộng hòa Dân chủ Đức và Liên Xô.
  • B. 33 nước châu Âu cùng Mĩ và Canađa.
  • C. riêng các nước châu Âu.
  • D. Cộng hòa Dân chủ Đức, Mĩ và Canađa.

Đáp án B. Tổng cộng có 35 nước. Mẹo nhớ: “33 + 2”, trong đó 2 là hai nước Bắc Mĩ.

Câu 4. Tháng 12/1989 diễn ra sự kiện gì trong quan hệ quốc tế?

  • A. Trật tự hai cực Ianta sụp đổ.
  • B. Nước Đức thống nhất.
  • C. Liên Xô tan rã.
  • D. Xô – Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

Đáp án D. Sự kiện này diễn ra tại cuộc gặp ở đảo Manta (Địa Trung Hải). Nước Đức thống nhất vào tháng 10/1990. Liên Xô tan rã và trật tự hai cực sụp đổ vào năm 1991.

Câu 5. Ngày 9/11/1972 gắn với sự kiện nào?

  • A. Kí Hiệp định về những cơ sở của quan hệ giữa Đông Đức và Tây Đức.
  • B. Kí Hiệp ước hạn chế hệ thống phòng chống tên lửa (ABM).
  • C. Kí Định ước Henxinki.
  • D. Cuộc gặp cấp cao Xô – Mĩ ở Manta.

Đáp án A. Hiệp định được kí ở Bon và làm tình hình châu Âu bớt căng thẳng. Phương án B cũng diễn ra năm 1972 nhưng là thỏa thuận giữa Liên Xô và Mĩ, không phải giữa hai nước Đức.

Câu 6. Thời Chiến tranh lạnh, nước nào ở châu Âu là tâm điểm đối đầu giữa hai cực Xô – Mĩ?

  • A. Pháp.
  • B. Đức.
  • C. Anh.
  • D. Ba Lan.

Đáp án B. Năm 1949, trên lãnh thổ Đức hình thành hai nhà nước có chế độ chính trị đối lập nhau.

Câu 7. Sự kiện được coi là khởi đầu của Chiến tranh lạnh là

  • A. Kế hoạch Mácsan được công bố.
  • B. NATO ra đời.
  • C. Tổng thống Truman đọc thông điệp trước Quốc hội Mĩ (3/1947).
  • D. Hội nghị Ianta.

Đáp án C. Kế hoạch Mácsan ra đời sau Học thuyết Truman (6/1947) và là bước triển khai tiếp theo. Hội nghị Ianta năm 1945 đặt nền móng cho trật tự hai cực, không phải điểm khởi đầu của Chiến tranh lạnh.

Câu 8. Học thuyết Truman nêu luận điểm nào?

  • A. Coi sự tồn tại của Liên Xô là nguy cơ lớn với nước Mĩ, đề nghị viện trợ khẩn cấp cho Hi Lạp và Thổ Nhĩ Kì.
  • B. Kêu gọi hợp tác Xô – Mĩ để tái thiết châu Âu.
  • C. Đề nghị giải thể Liên hợp quốc.
  • D. Đòi rút toàn bộ quân Mĩ khỏi châu Âu.

Đáp án A. Đây là lời tuyên chiến về chính trị với Liên Xô. Ba phương án còn lại trái ngược hẳn với mục tiêu của Mĩ.

Câu 9. Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) ra đời năm 1949 nhằm

  • A. viện trợ cho các nước Tây Âu.
  • B. tăng cường hợp tác kinh tế giữa Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu.
  • C. chống lại khối NATO bằng quân sự.
  • D. thúc đẩy hợp tác Đông – Tây.

Đáp án B. SEV là tổ chức kinh tế. Liên minh quân sự của phe xã hội chủ nghĩa là khối Vácsava, nên phương án C sai.

Câu 10. Tổ chức Hiệp ước Vácsava (5/1955) mang tính chất

  • A. liên minh kinh tế của các nước Đông Âu.
  • B. tổ chức văn hóa, giáo dục.
  • C. liên minh chính trị – quân sự mang tính phòng thủ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa châu Âu.
  • D. tổ chức hợp tác toàn châu Âu.

Đáp án C. Khối này ra đời để đối trọng với NATO, nhất là sau khi Tây Đức được kết nạp vào NATO.

Câu 11. Năm 1972, Liên Xô và Mĩ kí các văn bản nào về hạn chế vũ khí?

  • A. Định ước Henxinki.
  • B. Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân toàn diện.
  • C. Hiệp ước ABM và Hiệp định SALT-1.
  • D. Hiệp định Pari.

Đáp án C. ABM hạn chế hệ thống phòng chống tên lửa, còn SALT-1 hạn chế vũ khí tiến công chiến lược. Đây là dấu hiệu rõ nhất của xu hướng hòa hoãn Xô – Mĩ.

Câu 12. Chiến tranh Triều Tiên diễn ra trong khoảng thời gian nào?

  • A. 1950–1953.
  • B. 1945–1954.
  • C. 1954–1975.
  • D. 1947–1949.

Đáp án A. Chiến tranh kết thúc bằng hiệp định đình chiến tháng 7/1953. Vĩ tuyến 38 vẫn là ranh giới quân sự giữa hai miền.

Phần 2: Câu hỏi thông hiểu (câu 13–20)

Câu 13. Nguồn gốc sâu xa dẫn đến Chiến tranh lạnh là

  • A. sự đối lập về mục tiêu và chiến lược giữa Liên Xô và Mĩ.
  • B. tranh chấp lãnh thổ giữa Liên Xô và Mĩ.
  • C. mâu thuẫn trong việc chia chiến lợi phẩm ở Đức.
  • D. việc Liên Xô chế tạo được bom nguyên tử.

Đáp án A. Hai nước không có tranh chấp lãnh thổ trực tiếp nên B sai. Các phương án C và D chỉ là những biểu hiện hoặc yếu tố làm tình hình thêm căng thẳng, không phải gốc rễ của vấn đề.

Câu 14. Kế hoạch Mácsan gây ra hệ quả gì ở châu Âu?

  • A. Đông Âu phục hồi kinh tế nhanh chóng.
  • B. Chiến tranh lạnh chấm dứt.
  • C. Châu Âu thống nhất về chính trị.
  • D. Tạo ra sự đối lập về kinh tế, chính trị giữa Tây Âu và Đông Âu.

Đáp án D. Viện trợ chỉ dành cho Tây Âu, kèm theo điều kiện chính trị. Vì vậy Tây Âu thành đồng minh của Mĩ, còn Đông Âu đứng về phía Liên Xô.

Câu 15. Định ước Henxinki (1975) có tác động gì?

  • A. Tạo cơ chế giải quyết các vấn đề hòa bình, an ninh ở châu Âu, làm tình hình châu Âu dịu bớt căng thẳng.
  • B. Chấm dứt Chiến tranh lạnh ở châu Âu.
  • C. Đưa nước Đức đến thống nhất.
  • D. Giải thể NATO và khối Vácsava.

Đáp án A. Định ước không chấm dứt Chiến tranh lạnh. Đức thống nhất năm 1990, còn NATO hiện vẫn tồn tại.

Câu 16. Nguyên tắc nào không được khẳng định trong Định ước Henxinki?

  • A. Bình đẳng về chủ quyền, bất khả xâm phạm biên giới.
  • B. Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
  • C. Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
  • D. Sự nhất trí giữa năm nước lớn khi quyết định các vấn đề quốc tế.

Đáp án D. “Nhất trí giữa năm nước lớn” là nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc, áp dụng ở Hội đồng Bảo an. Đây là bẫy hay gặp vì nghe giống nguyên tắc chung.

Câu 17. Hai nhà nước Đức ra đời năm 1949 theo thứ tự là

  • A. Cộng hòa Dân chủ Đức (9/1949), Cộng hòa Liên bang Đức (10/1949).
  • B. Cộng hòa Liên bang Đức (9/1949), Cộng hòa Dân chủ Đức (10/1949).
  • C. cả hai cùng ra đời tháng 5/1949.
  • D. Cộng hòa Liên bang Đức (1949), Cộng hòa Dân chủ Đức (1955).

Đáp án B. Mĩ, Anh, Pháp hợp nhất các vùng chiếm đóng và lập Tây Đức trước. Một tháng sau, Đông Đức ra đời với sự giúp đỡ của Liên Xô.

Câu 18. Theo cách hiểu trong chương trình, “Chiến tranh lạnh” là

  • A. cuộc chiến tranh quân sự trực tiếp giữa Liên Xô và Mĩ.
  • B. cuộc cạnh tranh kinh tế giữa Tây Âu và Nhật Bản.
  • C. chính sách thù địch về mọi mặt của Mĩ và các nước đế quốc đối với Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.
  • D. cuộc xung đột giữa các nước thuộc thế giới thứ ba.

Đáp án C. Chữ “lạnh” có nghĩa là không nổ súng trực tiếp giữa hai siêu cường, nên A sai.

Câu 19. Biểu hiện nào không thuộc Chiến tranh lạnh?

  • A. Chạy đua vũ trang, nhất là vũ khí hạt nhân.
  • B. Lập các căn cứ quân sự bao vây đối phương.
  • C. Viện trợ, lôi kéo đồng minh, can thiệp vào nội bộ nước khác.
  • D. Xô – Mĩ hợp tác chặt chẽ để cùng dập tắt các xung đột khu vực.

Đáp án D. Thời Chiến tranh lạnh, hai bên thường đứng sau hai phía đối lập trong các xung đột khu vực chứ không cùng nhau dập tắt chúng.

Câu 20. Nguyên nhân quan trọng khiến Xô – Mĩ chấm dứt Chiến tranh lạnh là

  • A. chạy đua vũ trang kéo dài làm suy giảm thế mạnh của cả hai nước.
  • B. Liên Hợp quốc buộc hai nước kí hòa ước.
  • C. hai nước đã thống nhất về hệ tư tưởng.
  • D. NATO bị giải thể.

Đáp án A. Ngoài ra còn các yếu tố khác: Tây Âu và Nhật Bản vươn lên cạnh tranh với Mĩ, Liên Xô lâm vào khủng hoảng. Cả hai nước đều cần thoát khỏi thế đối đầu.

Phần 3: Câu hỏi vận dụng (câu 21–25)

Câu 21. Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về Đông Dương phản ánh điều gì trong quan hệ quốc tế?

  • A. Pháp phải rút quân, nhưng các nước lớn chi phối và Mĩ tìm cách thay chân Pháp.
  • B. Chiến tranh lạnh chấm dứt ở châu Á.
  • C. Mĩ và Liên Xô liên minh với nhau.
  • D. Đông Dương tách hẳn khỏi cuộc đối đầu Đông – Tây.

Đáp án A. Sau năm 1954, Mĩ dựng chính quyền tay sai ở miền Nam Việt Nam. Từ đó Việt Nam trở thành điểm nóng mới của Chiến tranh lạnh.

Câu 22. Cuộc chiến tranh cục bộ lớn nhất phản ánh mâu thuẫn giữa hai phe trong thời Chiến tranh lạnh là

  • A. chiến tranh Triều Tiên.
  • B. cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của Mĩ (1954–1975).
  • C. chiến tranh Đông Dương (1945–1954).
  • D. chiến tranh vùng Vịnh.

Đáp án B. Cuộc chiến này kéo dài nhất và có quy mô can thiệp lớn nhất của Mĩ. Chiến tranh vùng Vịnh diễn ra năm 1991, khi Chiến tranh lạnh đã kết thúc.

Câu 23. Đặc điểm chung của các cuộc chiến tranh cục bộ thời Chiến tranh lạnh là gì?

  • A. Đều diễn ra ở châu Âu.
  • B. Đều kết thúc bằng thắng lợi của Mĩ.
  • C. Đều do Liên Hợp quốc phát động.
  • D. Đều chịu sự chi phối của hai siêu cường Xô – Mĩ.

Đáp án D. Các cuộc chiến ở Đông Dương, Triều Tiên, Việt Nam đều diễn ra ở châu Á. Mĩ thất bại ở Việt Nam, nên A và B đều sai.

Câu 24. Điểm khác biệt cơ bản giữa Chiến tranh lạnh và hai cuộc chiến tranh thế giới là

  • A. không có chạy đua vũ trang.
  • B. hai siêu cường không trực tiếp xung đột quân sự với nhau.
  • C. chỉ diễn ra trên lĩnh vực kinh tế.
  • D. không ảnh hưởng tới các nước nhỏ.

Đáp án B. Chiến tranh lạnh diễn ra trên mọi lĩnh vực, có cả chiến tranh “nóng” cục bộ ở nơi khác. Tuy vậy, Liên Xô và Mĩ chưa bao giờ đánh nhau trực tiếp.

Câu 25. Sự kiện nào đánh dấu trật tự hai cực Ianta sụp đổ hoàn toàn?

  • A. Cuộc gặp ở Manta (12/1989).
  • B. Nước Đức thống nhất (10/1990).
  • C. Liên Xô tan rã (12/1991).
  • D. Định ước Henxinki (1975).

Đáp án C. Khi một trong hai cực không còn tồn tại thì trật tự hai cực cũng chấm dứt. Manta 1989 chỉ là mốc kết thúc Chiến tranh lạnh. Nội dung sau năm 1991 nằm ở trắc nghiệm Bài 9 phần sau Chiến tranh lạnh.

Bảng đáp án nhanh

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Đáp án B C B D A B C A B C C A A
Câu 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25
Đáp án D A D B C D A A B D B C

Mẹo nhớ và những bẫy hay gặp

  • Ianta khác Manta: Ianta (2/1945) đặt nền móng cho trật tự hai cực. Manta (12/1989) là nơi tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh. Em có thể nhớ “I mở, M đóng”.
  • Năm 1989 khác năm 1991: Năm 1989 Chiến tranh lạnh chấm dứt. Năm 1991 trật tự hai cực mới sụp đổ. Đề rất hay đặt hai mốc này cạnh nhau.
  • Truman đi trước Mácsan: Truman (3/1947) là tuyên bố chính trị. Mácsan (6/1947) là công cụ kinh tế.
  • Cách nhớ 1949 – 1955: Năm 1949 có ba chữ “S – N – Đ”: SEV, NATO và hai nhà nước Đức. Năm 1955 mới có Vácsava.
  • Năm 1972 có hai sự kiện: Hiệp định giữa hai nước Đức (11/1972) và ABM, SALT-1 giữa Xô – Mĩ. Gặp câu hỏi về năm 1972, em cần đọc kĩ chủ thể kí là ai.

Luyện tập thêm: tự trả lời rồi đối chiếu

  1. Vì sao nói nước Đức là “tâm điểm” của Chiến tranh lạnh ở châu Âu?
    Gợi ý: Năm 1949, trên một lãnh thổ có hai nhà nước thuộc hai phe. Tây Đức gia nhập NATO dẫn tới sự ra đời của khối Vácsava. Khi Đức thống nhất năm 1990, đó cũng là dấu hiệu cục diện châu Âu thay đổi.
  2. Hãy nêu ba dấu hiệu của xu hướng hòa hoãn Đông – Tây trong thập niên 70.
    Gợi ý: Hiệp định giữa Đông Đức và Tây Đức (1972), Hiệp ước ABM và Hiệp định SALT-1 (1972), Định ước Henxinki (1975).
  3. Chiến tranh lạnh tác động thế nào đến cách mạng Việt Nam?
    Gợi ý: Việt Nam trở thành nơi đối đầu gay gắt giữa hai phe, Mĩ trực tiếp can thiệp và xâm lược. Thắng lợi năm 1975 góp phần làm phá sản chiến lược toàn cầu của Mĩ.

Muốn thử sức với câu khó hơn, em làm tiếp 44 câu trắc nghiệm nâng cao Chương 5. Có thể xem thêm giải bài tập SGK Lịch sử 12 Bài 9 và giải SBT Lịch sử 12 Bài 9.

Câu hỏi thường gặp

Sự kiện nào mở đầu Chiến tranh lạnh?

Thông điệp của Tổng thống Truman gửi Quốc hội Mĩ ngày 12/3/1947 (Học thuyết Truman) được coi là khởi đầu Chiến tranh lạnh.

Chiến tranh lạnh chấm dứt khi nào?

Tháng 12/1989, tại cuộc gặp không chính thức ở đảo Manta, Goócbachốp và Busơ cùng tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh. Trật tự hai cực Ianta đến năm 1991 mới sụp đổ, khi Liên Xô tan rã.

Định ước Henxinki có bao nhiêu nước kí?

Có 35 nước kí: 33 nước châu Âu cùng Mĩ và Canađa (tháng 8/1975). Định ước tạo cơ chế giải quyết các vấn đề hòa bình, an ninh ở châu Âu.

Sự kiện nào xác lập cục diện hai cực, hai phe?

NATO ra đời năm 1949 và Tổ chức Hiệp ước Vácsava ra đời năm 1955. Từ đó cục diện hai cực, hai phe được xác lập, Chiến tranh lạnh bao trùm thế giới.

Bài học liên quan