Lý thuyết Giáo dục quốc phòng 11 Kết nối tri thức: tóm tắt đủ 10 bài

Trả lời nhanh

Lý thuyết Giáo dục quốc phòng 11 Kết nối tri thức có 10 bài, chia thành ba mảng. Mảng pháp luật – xã hội gồm Bài 1 đến Bài 4: chủ quyền biên giới, Luật Nghĩa vụ quân sự, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ môi trường. Mảng kiến thức quốc phòng gồm Bài 5 đến Bài 7: phòng không nhân dân, vũ khí, quản lý vật liệu nổ. Mảng kĩ năng quân sự gồm Bài 8 đến Bài 10: địa hình địa vật, trinh sát – báo cáo và lựu đạn. Bên dưới có mục lục kèm tóm tắt từng bài.

Mục lục lý thuyết GDQP 11 Kết nối tri thức

Các em bấm vào tên bài để đọc phần lý thuyết chi tiết. Thứ tự dưới đây đúng với thứ tự trong sách.

  • Bài 1: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia nước CHXHCN Việt Nam
  • Bài 2: Luật Nghĩa vụ quân sự và trách nhiệm của học sinh
  • Bài 3: Phòng chống tệ nạn xã hội ở Việt Nam trong thời kì hội nhập quốc tế
  • Bài 4: Một số vấn đề về vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường
  • Bài 5: Kiến thức phổ thông về phòng không nhân dân
  • Bài 6: Giới thiệu một số loại súng bộ binh, thuốc nổ, vật cản và vũ khí tự tạo
  • Bài 7: Pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ
  • Bài 8: Lợi dụng địa hình, địa vật
  • Bài 9: Nhìn, nghe, phát hiện địch, chỉ mục tiêu, truyền tin liên lạc, báo cáo
  • Bài 10: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn

Học xong lý thuyết, các em nên làm bài trắc nghiệm GDQP 11 Kết nối tri thức để tự kiểm tra, hoặc xem lời giải câu hỏi trong sách tại trang Giải sgk GDQP 11 Kết nối tri thức.

Bản đồ kiến thức: 10 bài chia thành 3 mảng

Mảng Các bài Câu hỏi cốt lõi cần trả lời được
Pháp luật – xã hội Bài 1, 2, 3, 4 Lãnh thổ gồm những bộ phận nào? Công dân có nghĩa vụ gì? Học sinh phải làm gì trước tệ nạn và vi phạm môi trường?
Kiến thức quốc phòng Bài 5, 6, 7 Phòng tránh đòn tiến công đường không ra sao? Vũ khí bộ binh có đặc điểm gì? Hành vi nào với vũ khí, vật liệu nổ bị cấm?
Kĩ năng quân sự Bài 8, 9, 10 Ẩn nấp thế nào cho đúng? Phát hiện, báo cáo mục tiêu ra sao? Dùng lựu đạn an toàn như thế nào?

Mẹo ôn thi: mảng 1 hay ra câu hỏi về khái niệm và quy định của luật, mảng 2 hay hỏi biện pháp và hành vi bị cấm, mảng 3 hay hỏi yêu cầu, nguyên tắc và quy tắc an toàn.

Tóm tắt trọng tâm từng bài

Bài 1. Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia

  • Lãnh thổ quốc gia gồm bốn bộ phận: vùng đất (cả đất liền và các đảo, quần đảo), vùng nước (nội thủy và lãnh hải), vùng lòng đất và vùng trời.
  • Biên giới quốc gia là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó, dùng để xác định giới hạn lãnh thổ. Nước ta có biên giới trên đất liền với Trung Quốc, Lào, Campuchia.
  • Biên giới quốc gia trên biển là ranh giới ngoài của lãnh hải. Lãnh hải rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở.
  • Quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa là bộ phận lãnh thổ không thể tách rời của Việt Nam.
  • Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị. Lực lượng nòng cốt là Bộ đội Biên phòng.

Lỗi hay sai: nhiều bạn nghĩ vùng đặc quyền kinh tế cũng là lãnh thổ. Thực ra đó là vùng nước nước ta có quyền chủ quyền và quyền tài phán, chứ không phải chủ quyền đầy đủ như lãnh hải.

Bài 2. Luật Nghĩa vụ quân sự và trách nhiệm của học sinh

  • Nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân, gồm phục vụ tại ngũ và phục vụ trong ngạch dự bị.
  • Công dân nam đủ 17 tuổi phải đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu.
  • Tuổi gọi nhập ngũ là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Người được tạm hoãn vì học cao đẳng, đại học thì được gọi đến hết 27 tuổi.
  • Thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình của hạ sĩ quan, binh sĩ là 24 tháng.
  • Luật quy định rõ những trường hợp được tạm hoãn (ví dụ đang học phổ thông, chưa đủ sức khỏe) và được miễn gọi nhập ngũ (ví dụ con của liệt sĩ).
  • Trách nhiệm của học sinh: học tập tốt, rèn luyện sức khỏe, đăng kí và khám tuyển đúng quy định, tuyên truyền cho người thân cùng thực hiện.

Mẹo nhớ: “17 đăng kí – 18 nhập ngũ – 25 hết tuổi – 27 nếu học lên – 24 tháng tại ngũ”.

Bài 3. Phòng chống tệ nạn xã hội trong thời kì hội nhập

  • Tệ nạn xã hội là những hành vi lệch chuẩn, có tính phổ biến, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình và xã hội. Ba tệ nạn điển hình là ma túy, mại dâm và cờ bạc.
  • Hội nhập quốc tế tạo điều kiện cho tệ nạn có thủ đoạn mới, nhất là lợi dụng mạng xã hội, cá độ và đánh bạc trực tuyến, ma túy “núp bóng” đồ uống, thuốc lá điện tử.
  • Nguyên nhân có cả chủ quan (thiếu hiểu biết, tò mò, bản lĩnh kém) và khách quan (mặt trái kinh tế thị trường, quản lí chưa chặt, bị lôi kéo).
  • Học sinh cần: tự trang bị hiểu biết, nói “không” với chất cấm, không nhận đồ ăn uống lạ, báo ngay cho thầy cô, gia đình hoặc công an khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Bài 4. Vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường

  • Vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường là hành vi trái pháp luật, có lỗi, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại tới môi trường.
  • Ví dụ: xả thải chưa xử lí ra sông, đốt rác thải nguy hại, khai thác khoáng sản trái phép, săn bắt động vật hoang dã quý hiếm, phá rừng.
  • Người vi phạm có thể chịu trách nhiệm hành chính, hình sự, dân sự (bồi thường thiệt hại) hoặc kỉ luật, tùy mức độ.
  • Học sinh: phân loại rác, tiết kiệm điện nước, không xả rác bừa bãi, tham gia phong trào xanh – sạch – đẹp, tố giác hành vi gây ô nhiễm.

Bài 5. Kiến thức phổ thông về phòng không nhân dân

  • Phòng không nhân dân là bộ phận của phòng không toàn dân. Lực lượng là nhân dân, mục đích là phòng tránh, giảm thiệt hại do đòn tiến công đường không gây ra.
  • Các biện pháp chính: tổ chức trinh sát, thông báo, báo động; ngụy trang, nghi binh; sơ tán, phân tán, làm hầm hào; tham gia đánh trả khi đủ điều kiện; khắc phục hậu quả.
  • Khi có báo động, người dân phải bình tĩnh, nhanh chóng xuống hầm hoặc vào nơi trú ẩn gần nhất, tắt các nguồn sáng, làm theo hướng dẫn của lực lượng chức năng.

Mẹo nhớ thứ tự biện pháp theo chữ cái đầu “Báo – Giấu – Tránh – Đánh – Khắc”: báo động, ngụy trang, sơ tán, đánh trả, khắc phục hậu quả.

Bài 6. Súng bộ binh, thuốc nổ, vật cản và vũ khí tự tạo

  • Súng tiểu liên AK là vũ khí cá nhân trang bị phổ biến. Súng dùng đạn cỡ 7,62 mm, hộp tiếp đạn chứa 30 viên, bắn được liên thanh và phát một. Muốn sát thương bằng lưỡi lê hoặc báng súng thì đánh gần.
  • Thuốc nổ là chất hoặc hỗn hợp chất mà khi chịu tác động bên ngoài (nhiệt, va đập) sẽ phản ứng hóa học rất nhanh, tỏa nhiều nhiệt, sinh khí và tạo áp suất lớn. Ví dụ quen thuộc là thuốc nổ TNT.
  • Vật cản là công trình, vật thể dùng để ngăn chặn, hạn chế hoạt động của địch, gồm vật cản nổ (mìn) và vật cản không nổ (hào, rào, chông…).
  • Vũ khí tự tạo như chông, bẫy, mìn tự tạo là sáng tạo của chiến tranh nhân dân. Học sinh chỉ học để biết, tuyệt đối không tự chế tạo.

Bài 7. Pháp luật về quản lí vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

  • Pháp luật phân biệt ba nhóm: vũ khí (quân dụng, săn, thô sơ, thể thao), vật liệu nổ (quân dụng và công nghiệp), công cụ hỗ trợ (dùi cui điện, bình xịt cay…).
  • Pháp luật nghiêm cấm việc nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép các loại này. Cũng cấm hướng dẫn chế tạo vũ khí, vật liệu nổ dưới mọi hình thức, kể cả đăng lên mạng.
  • Học sinh cần: không mua bán, tàng trữ, đốt pháo nổ, không mang dao, côn, kiếm đến trường; khi nhặt được bom, mìn, đạn thì không được động vào mà phải báo ngay cho chính quyền hoặc công an.

Bài 8. Lợi dụng địa hình, địa vật

  • Địa hình là hình dáng mặt đất (đồi, gò, khe, rãnh). Địa vật là những vật trên mặt đất (cây, nhà, tường, bụi rậm).
  • Có hai loại địa vật. Địa vật che khuất chỉ giấu được hình dáng, không chống được đạn, ví dụ bụi cây, lùm cỏ. Địa vật che đỡ vừa che mắt địch vừa chống được đạn, ví dụ tường xây dày, gốc cây to, mô đất.
  • Yêu cầu khi lợi dụng: quan sát được địch, phát huy được hỏa lực, giữ bí mật, ngụy trang phù hợp với màu sắc xung quanh và không làm thay đổi hình dạng địa vật.

Lỗi hay sai: chọn bụi cây rậm rồi yên tâm là “an toàn”. Bụi cây chỉ che khuất, đạn vẫn xuyên qua được.

Bài 9. Nhìn, nghe, phát hiện địch, chỉ mục tiêu, truyền tin, báo cáo

  • Nhìn, nghe giúp phát hiện địch qua hình dáng, ánh lửa, khói bụi, tiếng động. Ban đêm cần tận dụng tai và nhìn theo đường chân trời.
  • Chỉ mục tiêu có thể làm trực tiếp, dựa vào vật chuẩn, hoặc theo phương hướng và cự li. Yêu cầu là nhanh, chính xác, ngắn gọn để đồng đội xác định được ngay.
  • Truyền tin liên lạc có thể bằng lời nói, kí hiệu tay, tín hiệu âm thanh hoặc ánh sáng, hay qua người chạy tin.
  • Báo cáo phải trung thực, kịp thời, rõ ràng. Nội dung cần trả lời được: thời gian, địa điểm, mục tiêu là gì, đang làm gì, mình đã xử lí ra sao.

Bài 10. Kĩ thuật sử dụng lựu đạn

  • Cần nắm tính năng, cấu tạo cơ bản và cách chuẩn bị của một số loại lựu đạn thường dùng.
  • Các tư thế ném gồm: đứng ném sau chỗ dựa, đứng ném không có chỗ dựa, quỳ ném và nằm ném. Có hai dạng là ném trúng đích và ném xa.
  • Quy tắc an toàn: chỉ tập bằng lựu đạn tập; chỉ sử dụng lựu đạn thật khi được giao nhiệm vụ, có người hướng dẫn và đảm bảo an toàn; không tự ý tháo lắp, không đùa nghịch.

Lỗi sai thường gặp khi học GDQP 11

  1. Nhầm lãnh hải với vùng đặc quyền kinh tế. Biên giới trên biển chỉ là ranh giới ngoài lãnh hải, tức 12 hải lý tính từ đường cơ sở.
  2. Nhầm “tạm hoãn” với “miễn” nghĩa vụ quân sự. Tạm hoãn là chưa gọi, khi hết lí do thì vẫn gọi. Miễn là không gọi nhập ngũ trong thời bình.
  3. Nhầm che khuất với che đỡ. Chỉ địa vật chống được đạn mới là che đỡ.
  4. Coi việc đốt pháo nổ hoặc mang công cụ hỗ trợ là “chuyện nhỏ”. Đây là hành vi pháp luật nghiêm cấm và có thể bị xử lí hình sự.

Câu hỏi tự kiểm tra (có đáp án)

Câu 1. Bạn Nam sinh năm 2009. Nam phải đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu vào năm nào? Nếu đang học lớp 12 khi đến tuổi gọi nhập ngũ thì Nam có được tạm hoãn không?

Đáp án: Nam đủ 17 tuổi vào năm 2026, nên đăng kí lần đầu trong năm 2026. Đang học phổ thông thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ.

Câu 2. Khi diễn tập, một bạn ẩn sau bụi chuối, một bạn ẩn sau bức tường gạch dày. Hãy phân loại hai địa vật này.

Đáp án: Bụi chuối là địa vật che khuất vì không chống được đạn. Tường gạch dày là địa vật che đỡ.

Câu 3. Đi làm vườn, em đào được một vật kim loại hình quả đạn đã han gỉ. Em nên xử lí thế nào?

Đáp án: Không cầm, không gõ, không mang về hay bán phế liệu. Em đánh dấu vị trí, tránh xa và báo ngay cho chính quyền hoặc công an địa phương (nội dung Bài 7).

Nếu học song song nhiều bộ sách, các em có thể xem thêm trang Giải sgk Giáo dục quốc phòng 11 (KNTT, Cánh diều).

Câu hỏi thường gặp

Giáo dục quốc phòng 11 Kết nối tri thức có bao nhiêu bài?

Sách có 10 bài. Bài 1 đến Bài 4 thuộc mảng pháp luật – xã hội, Bài 5 đến Bài 7 là kiến thức quốc phòng, Bài 8 đến Bài 10 là kĩ năng quân sự.

Biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam được xác định thế nào?

Biên giới quốc gia trên biển là ranh giới ngoài của lãnh hải. Lãnh hải rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở. Đây cũng là giới hạn chủ quyền đầy đủ của nước ta trên biển.

Tuổi gọi nhập ngũ theo Luật Nghĩa vụ quân sự là bao nhiêu?

Công dân được gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Người được tạm hoãn vì học cao đẳng, đại học thì được gọi đến hết 27 tuổi.

Địa vật che khuất và che đỡ khác nhau ở điểm nào?

Địa vật che khuất chỉ giấu được hình dáng, không chống được đạn, ví dụ bụi cây. Địa vật che đỡ vừa che mắt địch vừa chống được đạn, ví dụ tường xây dày hoặc mô đất.