Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều chi tiết, đủ 44 bài

Trả lời nhanh

Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều gồm Bài mở đầu và 44 bài học, chia thành 12 chủ đề thuộc 4 phần: Năng lượng và sự biến đổi (chủ đề 1–5), Chất và sự biến đổi của chất (chủ đề 6–9), Trái Đất và bầu trời (chủ đề 10), Vật sống (chủ đề 11–12). Cuối mỗi chủ đề có một bài “Bài tập (Chủ đề n)” để tổng hợp kiến thức. Mục lục bên dưới dẫn tới lời giải từng bài theo đúng thứ tự trong sách, kèm bảng công thức trọng tâm và ví dụ có lời giải để em tự kiểm tra.

Chọn bộ sách Khoa học tự nhiên 9

Ba bộ sách KHTN 9 dạy chung một chương trình nhưng thứ tự bài và cách đặt câu hỏi khác nhau. Em mở đúng bộ sách lớp mình đang học để số trang, số câu hỏi khớp với lời giải:

Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều học những gì?

Lớp 9 là năm cuối cấp nên sách vừa hoàn thiện phần vật lí (cơ năng, ánh sáng, điện, điện từ), vừa mở ra hóa học hữu cơ và di truyền học. Bảng dưới tóm tắt trọng tâm từng chủ đề để em biết cần nhớ gì trước khi làm bài tập:

Chủ đề	Trọng tâm	Công thức / kiến thức cần nhớ
1. Năng lượng cơ học	Công, công suất, động năng, thế năng, cơ năng	A = F·s; P = A/t; W_đ = ½mv²; W_t = P·h = 10m·h; W = W_đ + W_t
2. Ánh sáng	Khúc xạ, phản xạ toàn phần, tán sắc, thấu kính, kính lúp	Chiết suất n = c/v; sin i = n·sin r (từ không khí vào môi trường n); ảnh qua thấu kính hội tụ và phân kì
3. Điện	Định luật Ohm, điện trở, đoạn mạch nối tiếp – song song, điện năng	I = U/R; R = ρl/S; nối tiếp R = R₁ + R₂; song song 1/R = 1/R₁ + 1/R₂; A = P·t = U·I·t
4. Điện từ	Cảm ứng điện từ, dòng điện xoay chiều và tác dụng của nó	Dòng điện cảm ứng xuất hiện khi số đường sức từ qua cuộn dây biến thiên
5. Năng lượng với cuộc sống	Sử dụng năng lượng, năng lượng tái tạo	Năng lượng hóa thạch và tái tạo; tiết kiệm năng lượng
6. Kim loại	Tính chất chung, dãy hoạt động hóa học, tách kim loại, hợp kim, so sánh phi kim – kim loại	K, Na, Ba, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, (H), Cu, Hg, Ag, Pt, Au
7. Chất hữu cơ, hydrocarbon, nhiên liệu	Khái niệm hợp chất hữu cơ, alkane, alkene, nguồn nhiên liệu	Alkane C_nH_2n+2 (phản ứng thế, cháy); alkene C_nH_2n (phản ứng cộng, làm mất màu nước bromine)
8. Ethylic alcohol, acetic acid	Cấu tạo, tính chất, ứng dụng	C₂H₅OH; CH₃COOH; phản ứng ester hóa
9. Lipid – Carbohydrate – Protein – Polymer	Chất béo, glucose, saccharose, tinh bột, cellulose, protein, polymer	C₆H₁₂O₆; C₁₂H₂₂O₁₁; (C₆H₁₀O₅)_n
10. Tài nguyên từ vỏ Trái Đất	Khai thác, ứng dụng tài nguyên; chu trình carbon; sự ấm lên toàn cầu	Nguồn phát thải CO₂ và biện pháp giảm phát thải
11. Di truyền	Gene, nhiễm sắc thể, nguyên phân – giảm phân, đột biến, quy luật Mendel, di truyền người	Nguyên phân: 1 tế bào 2n → 2 tế bào 2n; giảm phân: 1 tế bào 2n → 4 tế bào n; F₂ tỉ lệ 3 : 1
12. Tiến hóa	Chọn lọc nhân tạo, chọn lọc tự nhiên, cơ chế tiến hóa, lịch sử sự sống	Chọn lọc tự nhiên giữ lại các biến dị có lợi cho sinh vật trong môi trường sống

Ví dụ minh họa các dạng bài tập thường gặp

Các ví dụ dưới đây do chúng tôi tự soạn theo đúng dạng bài của từng chủ đề; mọi đáp số đã được tính lại. Em thử tự giải trước rồi mới đọc lời giải.

Ví dụ 1 (Chủ đề 1 – Công và công suất). Một người kéo thùng hàng bằng lực 50 N, thùng dịch chuyển 12 m theo hướng của lực trong 20 s.
Công: A = F·s = 50·12 = 600 J. Công suất: P = A/t = 600/20 = 30 W.

Ví dụ 2 (Chủ đề 1 – Cơ năng). Vật 2 kg được thả rơi từ độ cao 5 m, bỏ qua sức cản không khí.
Thế năng ban đầu W_t = 10m·h = 10·2·5 = 100 J, động năng ban đầu bằng 0 nên cơ năng W = 100 J. Ngay trước khi chạm đất, toàn bộ cơ năng thành động năng: ½·2·v² = 100 ⇒ v = 10 m/s.

Ví dụ 3 (Chủ đề 2 – Khúc xạ ánh sáng). Tia sáng đi từ không khí vào nước (n = 1,33) với góc tới 45°.
sin r = sin 45° : 1,33 ≈ 0,532 ⇒ r ≈ 32,1°. Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới vì ánh sáng đi vào môi trường chiết quang hơn.

Ví dụ 4 (Chủ đề 2 – Thấu kính). Vật đặt cách thấu kính hội tụ (tiêu cự 10 cm) 30 cm. Dựng ảnh rồi dùng tam giác đồng dạng (tương đương hệ thức 1/f = 1/d + 1/d’) ta được ảnh cách thấu kính 15 cm, là ảnh thật, ngược chiều, cao bằng một nửa vật (15 : 30 = 0,5).

Ví dụ 5 (Chủ đề 3 – Đoạn mạch). R₁ = 6 Ω, R₂ = 12 Ω, hiệu điện thế 9 V.
Mắc nối tiếp: R = 18 Ω, I = 9/18 = 0,5 A, U₁ = 3 V, U₂ = 6 V. Mắc song song: R = 6·12/18 = 4 Ω, I = 9/4 = 2,25 A (I₁ = 1,5 A; I₂ = 0,75 A).

Ví dụ 6 (Chủ đề 3 – Điện năng). Bóng đèn 220 V – 60 W thắp 5 giờ mỗi ngày trong 30 ngày tiêu thụ A = 0,06 kW · 5 h · 30 = 9 kWh, tức 9 “số điện”.

Ví dụ 7 (Chủ đề 6 – Dãy hoạt động hóa học). Ngâm 5,6 g đinh sắt trong dung dịch CuSO₄ dư: Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu. n_Fe = 5,6 : 56 = 0,1 mol ⇒ m_Cu = 0,1·64 = 6,4 g. Phản ứng xảy ra vì Fe đứng trước Cu trong dãy hoạt động.

Ví dụ 8 (Chủ đề 7 – Alkane). Đốt cháy 0,1 mol methane: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O. Thu được 0,1 mol CO₂, tức 4,4 g, chiếm 0,1·24,79 = 2,479 L ở điều kiện chuẩn (25 °C, 1 bar).

Ví dụ 9 (Chủ đề 11 – Quy luật Mendel). Cho đậu hạt vàng thuần chủng (AA) lai với hạt xanh (aa). F₁ 100% Aa (hạt vàng). F₁ tự thụ phấn: F₂ có kiểu gene 1AA : 2Aa : 1aa, kiểu hình 3 hạt vàng : 1 hạt xanh.

Mục lục Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều

Mục lục giữ đúng thứ tự bài trong sách. Mỗi bài có lời giải cho câu hỏi mở đầu, câu hỏi trong bài, phần luyện tập và vận dụng.

Bài mở đầu

Học tập và trình bày báo cáo khoa học trong môn Khoa học tự nhiên 9

Phần 1 – Năng lượng và sự biến đổi

Chủ đề 1: Năng lượng cơ học

1. Công và công suất
2. Cơ năng
Bài tập (Chủ đề 1)

Chủ đề 2: Ánh sáng

3. Khúc xạ ánh sáng và phản xạ toàn phần
4. Hiện tượng tán sắc ánh sáng. Màu sắc ánh sáng
5. Sự khúc xạ ánh sáng qua thấu kính
6. Sự tạo ảnh qua thấu kính. Kính lúp
Bài tập (Chủ đề 2)

Chủ đề 3: Điện

7. Định luật Ohm. Điện trở
8. Đoạn mạch nối tiếp
9. Đoạn mạch song song
10. Năng lượng của dòng điện và công suất điện
Bài tập (Chủ đề 3)

Chủ đề 4: Điện từ

11. Cảm ứng điện từ. Nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều
12. Tác dụng của dòng điện xoay chiều
Bài tập (Chủ đề 4)

Chủ đề 5: Năng lượng với cuộc sống

13. Sử dụng năng lượng
14. Năng lượng tái tạo
Bài tập (Chủ đề 5)

Phần 2 – Chất và sự biến đổi của chất

Chủ đề 6: Kim loại

15. Tính chất chung của kim loại
16. Dãy hoạt động hoá học
17. Tách kim loại. Sử dụng hợp kim
18. Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại
Bài tập (Chủ đề 6)

Chủ đề 7: Giới thiệu về chất hữu cơ, hydrocarbon và nguồn nhiên liệu

19. Giới thiệu về chất hữu cơ
20. Hydrocarbon, alkane
21. Alkene
22. Nguồn nhiên liệu
Bài tập (Chủ đề 7)

Chủ đề 8: Ethylic alcohol và acetic acid

23. Ethylic alcohol
24. Acetic acid
Bài tập (Chủ đề 8)

Chủ đề 9: Lipid – Carbohydrate – Protein – Polymer

25. Lipid và chất béo
26. Glucose và saccharose
27. Tinh bột và cellulose
28. Protein
29. Polymer
Bài tập (Chủ đề 9)

Phần 3 – Trái Đất và bầu trời

Chủ đề 10: Khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

30. Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất
31. Ứng dụng một số tài nguyên trong vỏ Trái Đất
32. Nguồn carbon. Chu trình carbon. Sự ấm lên toàn cầu
Bài tập (Chủ đề 10)

Phần 4 – Vật sống

Chủ đề 11: Di truyền

33. Gene là trung tâm của di truyền học
34. Từ gene đến tính trạng
35. Nhiễm sắc thể và bộ nhiễm sắc thể
36. Nguyên phân và giảm phân
37. Đột biến nhiễm sắc thể
38. Quy luật di truyền của Mendel
39. Di truyền liên kết và cơ chế xác định giới tính
40. Di truyền học người
41. Ứng dụng công nghệ di truyền vào đời sống
Bài tập (Chủ đề 11)

Chủ đề 12: Tiến hoá

42. Giới thiệu về tiến hoá, chọn lọc nhân tạo và chọn lọc tự nhiên
43. Cơ chế tiến hoá
44. Sự phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
Bài tập (Chủ đề 12)

Cách học Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều hiệu quả

Học theo phân môn nhưng ôn theo chủ đề. Chủ đề 1–5 thiên về tính toán vật lí, chủ đề 6–10 cần thuộc công thức và viết phương trình hóa học, chủ đề 11–12 cần hiểu cơ chế và lập sơ đồ lai.
Lập bảng công thức riêng cho mỗi chủ đề, ghi rõ đơn vị (J, W, Ω, kWh, mol). Phần lớn lỗi mất điểm ở bài tính toán là do đổi đơn vị sai, ví dụ quên đổi phút sang giờ hoặc mm² sang m².
Viết phương trình rồi mới tính. Với bài hóa, em cân bằng phương trình trước, đổi số liệu ra mol, sau đó mới suy ra chất cần tìm.
Vẽ hình với bài ánh sáng. Dựng tia tới, pháp tuyến, tia khúc xạ hoặc đường đi của tia sáng qua thấu kính giúp em tránh nhầm góc tới với góc hợp bởi tia sáng và mặt phân cách.
Làm kĩ các bài “Bài tập (Chủ đề n)”. Đây là phần tổng hợp, gần với cách ra đề kiểm tra giữa kì và cuối kì nhất.

Câu hỏi thường gặp

Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều có bao nhiêu bài?

Sách có Bài mở đầu và 44 bài học, chia thành 12 chủ đề; cuối mỗi chủ đề có thêm một bài tập tổng hợp.

KHTN 9 Cánh diều học hóa hữu cơ ở chủ đề nào?

Hóa hữu cơ nằm ở chủ đề 7 (chất hữu cơ, hydrocarbon, nhiên liệu), chủ đề 8 (ethylic alcohol, acetic acid) và chủ đề 9 (lipid, carbohydrate, protein, polymer), từ bài 19 đến bài 29.

Định luật Ohm học ở bài nào trong KHTN 9 Cánh diều?

Định luật Ohm và điện trở là Bài 7, mở đầu chủ đề 3 (Điện); tiếp theo là đoạn mạch nối tiếp (Bài 8) và song song (Bài 9).

Quy luật di truyền của Mendel nằm ở bài mấy?

Đó là Bài 38 thuộc chủ đề 11 (Di truyền), sau các bài về gene, nhiễm sắc thể, nguyên phân – giảm phân và đột biến nhiễm sắc thể.

Ở lớp 9, thể tích khí được tính theo điều kiện nào?

Chương trình mới dùng điều kiện chuẩn 25 °C và 1 bar, khi đó 1 mol khí chiếm khoảng 24,79 L.