Trả lời nhanh
Tính đa dạng sinh học cao của sinh vật nước ta thể hiện ở sự đa dạng về thành phần loài, về nguồn gen di truyền, về kiểu hệ sinh thái và về công dụng của các sản phẩm sinh vật. Nguyên nhân gốc là vị trí địa lí nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa ẩm, địa hình phân hoá phức tạp, nơi giao nhau của nhiều luồng di cư sinh vật.
Đa dạng sinh học là gì?
Đa dạng sinh học là sự phong phú của sự sống trên Trái Đất, được xét ở ba tầng: loài, gen và hệ sinh thái. Đề trắc nghiệm về nước ta thường thêm tầng thứ tư là công dụng, để nhấn mạnh giá trị sử dụng của sinh vật với con người.
Bốn mặt biểu hiện
1. Đa dạng về thành phần loài
Nước ta có hàng chục nghìn loài sinh vật, gồm cả thực vật, động vật, nấm và vi sinh vật. Trong đó có nhiều loài đặc hữu, chỉ sống ở Việt Nam hoặc một vùng nhỏ quanh đó, như voọc mông trắng ở Hà Giang hay sao la ở dãy Trường Sơn. Mỗi loài như vậy là một “tài sản” không thể thay thế.
2. Đa dạng về nguồn gen
Ngay trong một loài cũng có nhiều giống, dòng khác nhau. Ví dụ, lúa có hàng nghìn giống địa phương với khả năng chịu mặn, chịu hạn hay kháng sâu bệnh khác nhau. Nguồn gen quý là vốn liệu cho các nhà khoa học lai tạo giống mới.
3. Đa dạng về kiểu hệ sinh thái
Từ rừng nguyên sinh trên núi cao, rừng ngập mặn ven biển, rừng tràm ngập nước đến rạn san hô và thảm cỏ biển, nước ta có đủ các kiểu hệ sinh thái trên cạn, nước ngọt và biển. Mỗi kiểu có quần xã sinh vật và điều kiện sống riêng.
4. Đa dạng về công dụng
Sinh vật cho gỗ, dược liệu, thực phẩm, nguyên liệu công nghiệp, cây cảnh và cả giá trị du lịch sinh thái. Một cây như quế vừa là gia vị, vừa là thuốc, vừa cho tinh dầu.
Vì sao nước ta có đa dạng sinh học cao?
- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với nhiệt ẩm dồi dào giúp sinh vật phát triển quanh năm.
- Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích, phân hoá theo độ cao tạo nhiều đai sinh thái.
- Vị trí nằm trên đường di cư của nhiều luồng sinh vật từ phía bắc, phía nam và phía tây.
- Đường bờ biển dài, nhiều đảo, vùng biển rộng nuôi dưỡng hệ sinh thái biển phong phú.
Cách loại đáp án sai
Câu hỏi dạng “thể hiện ở tính đa dạng về” thường đặt các phương án nhiễu quanh những yếu tố của tự nhiên nhưng không thuộc phạm vi sinh học, ví dụ khí hậu, địa hình hoặc khoáng sản. Em cần xem lại: đa dạng sinh học chỉ nói về sinh vật và môi trường sống của chúng. Những yếu tố như khí hậu, địa hình chỉ là điều kiện tạo ra sự đa dạng, chứ không phải bản thân sự đa dạng ấy.
Mẹo nhớ
Hãy nhớ bốn chữ cái đầu L – G – H – D, đọc là: Loài, Gen, Hệ sinh thái, Dụng (công dụng). Chỉ cần đủ bốn ý này là bao quát toàn bộ phần biểu hiện.
Thực trạng và hướng bảo vệ
Dù phong phú, đa dạng sinh học nước ta đang bị đe doạ bởi khai thác quá mức, mất sinh cảnh, ô nhiễm và biến đổi khí hậu. Nhà nước đã xây dựng hệ thống vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển và khu bảo tồn thiên nhiên để bảo vệ các loài và gen quý. Mỗi người có thể góp sức bằng cách không mua bán động vật hoang dã và không xả rác bừa bãi.
Luyện tập
- Việc tồn tại nhiều giống lúa khác nhau thuộc mặt đa dạng nào? Đa dạng về nguồn gen.
- Rừng ngập mặn và rạn san hô là ví dụ về mặt đa dạng nào? Đa dạng về kiểu hệ sinh thái.
- Vì sao nói vùng núi cao nước ta nhiều loài sinh vật? Vì độ cao thay đổi tạo ra nhiều đai khí hậu và môi trường sống khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Tính đa dạng sinh học cao của nước ta thể hiện ở những mặt nào?
Thể hiện ở đa dạng thành phần loài, nguồn gen di truyền, kiểu hệ sinh thái và công dụng của các sản phẩm sinh vật.
Vì sao Việt Nam có đa dạng sinh học cao?
Do nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa ẩm, địa hình đa dạng, vị trí giao nhau của nhiều luồng sinh vật và có vùng biển rộng.
Loài đặc hữu là gì?
Là loài chỉ phân bố ở một khu vực nhất định, ví dụ chỉ có ở Việt Nam, và không tìm thấy tự nhiên ở nơi khác.