Trả lời nhanh
Phần lãnh thổ phía nam (từ khoảng 16°B trở vào) có khí hậu cận xích đạo gió mùa: nhiệt độ trung bình năm trên 25°C, không có tháng nào dưới 20°C, biên độ nhiệt năm nhỏ, hai mùa mưa và khô phân hoá rõ. Vì vậy, ý không đúng là ý nói miền này có mùa đông lạnh, nhiệt độ thấp hay bốn mùa rõ rệt.
Cách làm dạng câu “không đúng”
Câu hỏi này yêu cầu tìm một nhận định sai trong bốn nhận định. Mẹo là nắm chắc đặc điểm đúng của khí hậu miền Nam, rồi gạch những ý khớp với nó; ý còn lại chính là đáp án. Phần dưới đây giúp em làm việc đó nhanh gọn dù đề ghi bốn phương án nào.
Đặc điểm khí hậu phần lãnh thổ phía nam
- Kiểu khí hậu: cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm.
- Nhiệt độ: trung bình năm cao, thường trên 25°C; tháng thấp nhất vẫn trên 20°C.
- Biên độ nhiệt năm: nhỏ, vì vị trí gần xích đạo nên lượng bức xạ phân bố khá đều giữa các tháng.
- Mùa: hai mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Ở Nam Bộ và Tây Nguyên, mùa mưa kéo dài khoảng từ tháng 5 đến tháng 10 hoặc 11, mùa khô các tháng còn lại.
- Gió: mùa hạ có gió mùa Tây Nam mang mưa, mùa khô có tín phong Đông Bắc gây khô nóng.
So sánh với phần lãnh thổ phía bắc
| Tiêu chí | Phía bắc (từ dãy Bạch Mã trở ra) | Phía nam (từ dãy Bạch Mã trở vào) |
|---|---|---|
| Kiểu khí hậu | Nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh | Cận xích đạo gió mùa |
| Nhiệt độ trung bình năm | Thấp hơn, có tháng dưới 18°C | Trên 25°C, không tháng nào dưới 20°C |
| Biên độ nhiệt năm | Lớn | Nhỏ |
| Mùa | Bốn mùa tương đối rõ | Hai mùa mưa và khô |
Những ý thường là đáp án “không đúng”
- “Có mùa đông lạnh” hoặc “có một mùa đông lạnh kéo dài”: sai, vì đó là đặc trưng của miền Bắc.
- “Biên độ nhiệt độ năm lớn”: sai, miền Nam biên độ nhỏ.
- “Nhiệt độ trung bình năm dưới 20°C”: sai, nhiệt độ ở đây cao.
- “Có bốn mùa rõ rệt xuân, hạ, thu, đông”: sai, miền Nam chỉ có hai mùa.
Ngược lại, những ý nói “nóng quanh năm”, “hai mùa mưa khô”, “nhiệt độ trung bình năm trên 25°C” đều là nhận định đúng, em không chọn.
Một lưu ý để không bị đánh lừa
Nam Trung Bộ có đặc điểm riêng: mưa tập trung vào thu đông do ảnh hưởng của địa hình và các hình thế thời tiết, còn mùa hè khô nóng, nhất là vùng ven biển Ninh Thuận, Bình Thuận. Đây là nét khác Nam Bộ, nhưng vẫn không làm miền Nam có mùa đông lạnh. Nếu đề hỏi “đúng” chứ không phải “không đúng”, em cần đọc kỹ để khỏi nhầm.
Lỗi sai thường gặp
- Đọc lướt chữ “không” trong đề rồi chọn nhầm ý đúng. Hãy gạch chân chữ này.
- Nhầm ranh giới Bắc – Nam: mốc thường dùng là dãy Bạch Mã (khoảng 16°B), không phải vĩ tuyến 20°B.
- Nhầm khí hậu cả nước với khí hậu miền Nam: cả nước là nhiệt đới ẩm gió mùa, còn miền Nam là cận xích đạo gió mùa.
Luyện tập
Em đánh dấu Đúng hoặc Sai cho các câu sau về phần lãnh thổ phía nam nước ta.
- Biên độ nhiệt độ trung bình năm nhỏ.
- Có ít nhất một tháng nhiệt độ xuống dưới 15°C.
- Khí hậu phân hoá thành hai mùa mưa và khô.
Đáp án: (1) Đúng. (2) Sai, vì không có tháng nào dưới 20°C. (3) Đúng.
Câu hỏi thường gặp
Phần lãnh thổ phía nam nước ta có kiểu khí hậu gì?
Khí hậu cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm, nhiệt độ trung bình năm trên 25°C và có hai mùa mưa, khô rõ rệt.
Miền Nam có mùa đông lạnh không?
Không. Nhiệt độ các tháng đều trên 20°C nên không có mùa đông lạnh như ở miền Bắc.
Ranh giới giữa phần lãnh thổ phía bắc và phía nam là đâu?
Thường lấy dãy núi Bạch Mã, khoảng vĩ tuyến 16°B, làm mốc phân chia.
Vì sao biên độ nhiệt năm ở miền Nam nhỏ?
Vì miền Nam gần xích đạo hơn nên Mặt Trời lên thiên đỉnh sớm và lượng bức xạ giữa các tháng chênh nhau không nhiều.