Trả lời nhanh
Những việc làm của Ngô Quyền (đánh thắng quân Nam Hán năm 938, xưng vương năm 939, đóng đô ở Cổ Loa, bỏ chức Tiết độ sứ, tự lập triều đình với các chức quan và lễ nghi riêng) thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ của dân tộc ta và ý thức xây dựng một quốc gia thống nhất, không còn lệ thuộc phương Bắc.
Những việc làm tiêu biểu của Ngô Quyền
Để trả lời câu hỏi, em cần nhớ lại chuỗi sự kiện từ năm 938 đến năm 944. Mỗi việc làm đều gắn với một ý nghĩa riêng.
- Năm 938: chỉ huy trận Bạch Đằng, dùng cọc ngầm cắm dưới lòng sông và lợi dụng thuỷ triều để đánh tan quân Nam Hán xâm lược.
- Năm 939: xưng vương, chọn Cổ Loa làm kinh đô của nhà nước mới.
- Xây dựng chính quyền: không dùng chức Tiết độ sứ của chính quyền đô hộ nữa; thiết lập triều đình với các chức quan văn, quan võ; quy định cả lễ nghi, phẩm phục của triều đình.
Vì sao nói đó là tinh thần độc lập, tự chủ?
| Việc làm | Điều thể hiện |
|---|---|
| Đánh thắng quân Nam Hán ở Bạch Đằng | Chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, bảo vệ nền độc lập vừa giành được sau khởi nghĩa của họ Khúc, họ Dương. |
| Xưng vương | Tự mình đứng đầu đất nước, không nhận chức do triều đình phương Bắc phong. |
| Đóng đô ở Cổ Loa | Chọn kinh đô gắn với truyền thống của nước Âu Lạc thời An Dương Vương, khẳng định sự nối tiếp lịch sử dân tộc. |
| Bỏ chức Tiết độ sứ, lập triều đình riêng | Không còn là một đơn vị hành chính của phương Bắc mà là một quốc gia có bộ máy nhà nước riêng. |
Nói gọn: Ngô Quyền không chỉ đánh giặc giữ nước mà còn khôi phục nền độc lập dưới hình thức một nhà nước có vua, có triều đình, có kinh đô.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm với họ Khúc: Khúc Thừa Dụ năm 905 giành quyền tự chủ nhưng vẫn mang danh Tiết độ sứ. Ngô Quyền mới là người bỏ danh hiệu này và xưng vương.
- Nhầm Cổ Loa với Hoa Lư: Ngô Quyền đóng đô ở Cổ Loa; Hoa Lư là kinh đô của nhà Đinh và Tiền Lê.
- Nhầm trận Bạch Đằng: năm 938 là trận của Ngô Quyền đánh quân Nam Hán, khác với các trận Bạch Đằng năm 981 (Lê Hoàn đánh Tống) và năm 1288 (thời Trần).
Mẹo nhớ
Em nhớ ba chữ “đánh – xưng – lập”: đánh giặc (938), xưng vương (939), lập triều đình riêng. Ba việc ấy cùng dẫn đến một ý chính: độc lập, tự chủ.
Ý nghĩa lịch sử
Việc làm của Ngô Quyền mở ra thời kỳ độc lập lâu dài của dân tộc ta. Tuy nhiên, sau khi ông mất năm 944, triều đình suy yếu, đất nước rơi vào cảnh loạn 12 sứ quân. Điều đó cho thấy xây dựng một nhà nước vững mạnh thống nhất vẫn là nhiệm vụ lớn của các triều đại sau.
Bài luyện tập
- Kể tên hai việc Ngô Quyền làm năm 939 thể hiện ý thức xây dựng nhà nước độc lập.
Đáp án gợi ý: xưng vương và đóng đô ở Cổ Loa (ngoài ra còn thiết lập triều đình, bỏ chức Tiết độ sứ). - Vì sao Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm kinh đô?
Đáp án gợi ý: Cổ Loa là kinh đô cũ của nước Âu Lạc, có ý nghĩa nối tiếp truyền thống độc lập của dân tộc. - Viết 2–3 câu trả lời cho câu hỏi: “Những việc làm của Ngô Quyền đã thể hiện điều gì?”
Mẫu: Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa và lập triều đình riêng. Những việc làm đó thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ và ý thức xây dựng quốc gia thống nhất của dân tộc ta.
Câu hỏi thường gặp
Những việc làm của Ngô Quyền thể hiện điều gì?
Thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ của dân tộc ta: Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, bỏ chức Tiết độ sứ và xây dựng triều đình riêng sau chiến thắng Bạch Đằng.
Ngô Quyền xưng vương năm nào, đóng đô ở đâu?
Ngô Quyền xưng vương năm 939 và đóng đô ở Cổ Loa (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội).
Vì sao Ngô Quyền được xem là người mở đầu thời kỳ độc lập lâu dài?
Vì ông đánh bại quân Nam Hán năm 938, chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc và lập nên nhà nước có vua, có triều đình riêng, không còn phụ thuộc phương Bắc.
Cổ Loa và Hoa Lư khác nhau thế nào trong lịch sử?
Cổ Loa là kinh đô của Ngô Quyền (cũng từng là kinh đô nước Âu Lạc); Hoa Lư là kinh đô của nhà Đinh và Tiền Lê.