Chất làm giấy quỳ tím ẩm chuyển thành màu xanh là chất nào?
Lớp 12Hóa học

Chất làm giấy quỳ tím ẩm chuyển thành màu xanh là chất nào?

Trả lời nhanh

Phương án A (amoni clorua, metylamin, natri hidroxit) là sai, vì amoni clorua NH4Cl có môi trường axit yếu nên làm quỳ tím hóa đỏ nhạt. Dãy đúng phải gồm toàn chất tạo môi trường bazơ, ví dụ: metylamin, amoniac, natri hiđroxit, natri axetat. Chỉ cần một chất “lạc điệu” là cả dãy bị loại.

Nguyên tắc: quỳ tím hóa xanh khi nào?

Quỳ tím đổi màu theo môi trường dung dịch: môi trường axit (pH < 7) hóa đỏ, trung tính giữ tím, bazơ (pH > 7) hóa xanh. Vì vậy, chất làm quỳ hóa xanh là chất khi hòa tan (hoặc gặp hơi nước trên giấy quỳ ẩm) giải phóng ion OH–.

Với đề dạng “dãy gồm các chất đều làm quỳ tím ẩm chuyển xanh”, em kiểm tra từng chất trong dãy rồi loại cả dãy nếu có dù chỉ một chất không thỏa mãn.

Phân loại các chất hay gặp

Chất Môi trường Màu quỳ tím
Metylamin CH3NH2, etylamin, đimetylamin Bazơ Xanh
Amoniac NH3 Bazơ yếu Xanh
NaOH, KOH, Ba(OH)2 Bazơ mạnh Xanh
Muối của axit yếu – bazơ mạnh: CH3COONa, Na2CO3, K2CO3 Bazơ (do thủy phân) Xanh
Lysin (2 nhóm NH2, 1 nhóm COOH) Bazơ Xanh
Anilin C6H5NH2 Bazơ rất yếu, ít tan Không đổi màu
Glyxin, alanin Gần trung tính Không đổi màu
Muối của bazơ yếu – axit mạnh: NH4Cl, CH3NH3Cl Axit yếu Đỏ nhạt
Axit glutamic Axit Đỏ

Giải thích bằng phương trình

  • Metylamin nhận proton của nước: CH3NH2 + H2O ⇌ CH3NH3+ + OH– → quỳ xanh.
  • Amoniac: NH3 + H2O ⇌ NH4+ + OH– → quỳ ẩm xanh (đây là cách nhận biết khí NH3).
  • Natri axetat: CH3COO– + H2O ⇌ CH3COOH + OH– → quỳ xanh.
  • Amoni clorua: NH4+ + H2O ⇌ NH3 + H3O+ → môi trường axit, quỳ hóa đỏ nhạt.

Loại trừ phương án A

Dãy A gồm amoni clorua, metylamin, natri hiđroxit. Metylamin và NaOH đều làm quỳ xanh, nhưng NH4Cl là muối của bazơ yếu (NH3) với axit mạnh (HCl) nên cho môi trường axit. Vậy A không thỏa mãn.

Khi gặp đề này ở dạng đầy đủ bốn phương án, em chọn dãy mà mọi chất đều thuộc nhóm amin no, NH3, bazơ kiềm hoặc muối của axit yếu với bazơ mạnh. Dãy có anilin cũng bị loại, vì anilin không làm đổi màu quỳ tím. Trong dạng đề quen thuộc này, dãy đúng là metylamin, amoniac, natri axetat.

Lỗi sai thường gặp

  • Thấy chữ “amin” hoặc “amoni” là chọn: amoni trong muối với Cl– thì lại có tính axit.
  • Cho rằng anilin làm quỳ xanh vì có nhóm NH2: vòng benzen hút electron làm tính bazơ rất yếu, không đủ đổi màu quỳ.
  • Quên muối natri của axit yếu (CH3COONa, Na2CO3) cũng cho môi trường bazơ.

Mẹo nhớ: “Amin no – amoniac – kiềm – muối axit yếu” làm quỳ xanh; “muối amoni của axit mạnh” làm quỳ đỏ; anilin và glyxin thì quỳ vẫn tím.

Bài luyện tập

  1. Dãy nào gồm các chất đều làm quỳ tím ẩm hóa xanh: (a) etylamin, K2CO3, lysin; (b) glyxin, NaOH, NH3; (c) axit glutamic, metylamin, KOH?
  2. Dung dịch CH3NH3Cl làm quỳ tím chuyển màu gì? Giải thích.

Đáp án:

  1. Dãy (a). Dãy (b) có glyxin không đổi màu; dãy (c) có axit glutamic làm quỳ đỏ.
  2. Quỳ chuyển đỏ nhạt, vì CH3NH3+ là axit liên hợp của bazơ yếu, thủy phân tạo H3O+.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao dùng giấy quỳ tím ẩm để thử khí NH3?

Khí NH3 tan vào lớp nước trên giấy, tạo ion OH– theo cân bằng NH3 + H2O ⇌ NH4+ + OH–, nên giấy quỳ ẩm hóa xanh. Giấy khô thì không có hiện tượng.

Anilin có làm quỳ tím chuyển xanh không?

Không. Anilin là bazơ rất yếu và ít tan trong nước, không đủ làm quỳ tím đổi màu.

Amoni clorua làm quỳ tím đổi màu gì?

Quỳ tím chuyển sang đỏ nhạt vì ion NH4+ thủy phân tạo môi trường axit yếu.

Muối nào làm quỳ tím hóa xanh?

Muối của axit yếu với bazơ mạnh, như CH3COONa, Na2CO3, K2CO3, vì anion thủy phân tạo OH–.

Bài học liên quan