Trả lời nhanh
Văn bản “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập” (Ngữ văn 6, Cánh Diều) là văn bản thông tin của tác giả Bùi Đình Phong. Bài kể lại, theo trình tự thời gian, quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị, soạn thảo, hoàn thiện rồi đọc bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình. Bố cục chia thành ba phần và các mốc thời gian là chìa khoá để nắm bài.
Tác giả
Bùi Đình Phong sinh năm 1950, quê ở Hà Tĩnh. Ông là nhà nghiên cứu có nhiều công trình về Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt là tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người. Vì thế, các thông tin trong bài mang tính nghiên cứu, đáng tin cậy.
Thông tin chung về văn bản
- Thể loại: văn bản thông tin (thuật lại một sự kiện lịch sử).
- Phương thức biểu đạt chính: thuyết minh kết hợp tự sự, các sự kiện được trình bày theo trật tự thời gian.
- Đề tài: quá trình ra đời và ngày công bố bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Bố cục ba phần
- Phần 1 (từ đầu đến bản Tuyên ngôn của Hoa Kỳ): Bác đề nghị tìm cho mình bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ để tham khảo.
- Phần 2 (tiếp đến hết các bước hoàn thiện): các bước Bác soạn thảo, lấy ý kiến và bổ sung bản Tuyên ngôn.
- Phần 3 (còn lại): Bác đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình.
Các mốc thời gian quan trọng
| Thời điểm | Sự kiện |
|---|---|
| 4/5/1945 | Bác rời Pác Bó, về Tân Trào |
| 22/8/1945 | Bác rời Tân Trào về Hà Nội |
| 25/8/1945 | Bác vào nội thành, ở tại nhà số 48 phố Hàng Ngang |
| 26/8/1945 | Bác triệu tập cuộc họp Thường vụ Trung ương Đảng, bàn việc chuẩn bị Tuyên ngôn Độc lập |
| 28 và 29/8/1945 | Bác làm việc tại phố Ngô Quyền, soạn thảo bản Tuyên ngôn |
| 30 và 31/8/1945 | Bác mời mọi người góp ý, rồi bổ sung một số điểm vào bản Tuyên ngôn |
| 2/9/1945 | Bác đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa |
Em để ý: các mốc xếp từ trước đến sau, sự kiện nối tiếp nhau như một dòng chảy dẫn tới ngày trọng đại 2/9/1945.
Nội dung chính
Văn bản làm hiện lên sự làm việc cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cao của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước một sự kiện có ý nghĩa lớn. Người chủ động tham khảo tuyên ngôn của nước khác, soạn thảo kỹ, rồi lắng nghe ý kiến trước khi công bố.
Qua đó, người đọc hiểu rằng Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam là bản tuyên bố quyền độc lập, tự do của dân tộc. Giá trị của nó vẫn còn nguyên với hôm nay và mai sau.
Nghệ thuật trình bày
- Dùng trật tự thời gian, đi từ trước tới sau nên rất dễ theo dõi.
- Nêu thông tin chính xác bằng ngày tháng, địa điểm cụ thể.
- Các sự kiện được chọn lọc, chỉ giữ những chi tiết phục vụ chủ đề.
Tác dụng của việc nêu mốc thời gian
Các mốc thời gian giúp người đọc hình dung rõ từng chặng của quá trình, từ lúc Bác về Hà Nội tới khi đọc Tuyên ngôn. Nhờ đó, câu chuyện đáng tin hơn, có sức thuyết phục như một tài liệu lịch sử. Khi làm bài, em nhớ trả lời theo ý: nêu mốc, nêu tác dụng, nêu ý nghĩa với nhận thức của người đọc.
Tóm tắt ngắn để học thuộc
Sau khi về Hà Nội cuối tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhanh chóng chuẩn bị cho ngày công bố nền độc lập. Người đề nghị tìm tài liệu tham khảo, soạn thảo bản Tuyên ngôn, lấy ý kiến rồi bổ sung. Chiều 2/9/1945, Người đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm tác giả của văn bản (Bùi Đình Phong) với tác giả của bản Tuyên ngôn Độc lập (Chủ tịch Hồ Chí Minh).
- Nhầm thể loại: đây là văn bản thông tin, không phải truyện hay thơ.
- Ghi sai thứ tự các mốc ngày tháng.
Luyện tập
- Văn bản được trình bày theo trình tự nào? Đáp án: Trình tự thời gian.
- Nêu một tác dụng của các mốc thời gian trong bài. Đáp án: Giúp người đọc nắm được diễn biến các sự kiện dẫn tới ngày 2/9/1945.
- Em học được gì từ cách làm việc của Bác? Gợi ý: Cẩn trọng, tham khảo, lắng nghe và có trách nhiệm với việc lớn.
Em có thể xem thêm mục lục các bài soạn: Soạn bài Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập Cánh Diều và Bố cục bài Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập.
Câu hỏi thường gặp
Tác giả của văn bản Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập là ai?
Là Bùi Đình Phong, một nhà nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, sinh năm 1950, quê ở Hà Tĩnh.
Văn bản thuộc thể loại gì?
Thuộc văn bản thông tin, thuật lại sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn và đọc Tuyên ngôn Độc lập theo trình tự thời gian.
Bản Tuyên ngôn Độc lập được đọc vào ngày nào?
Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Văn bản chia làm mấy phần?
Chia làm ba phần: đề nghị tìm bản Tuyên ngôn của Hoa Kỳ, các bước hoàn thiện bản Tuyên ngôn, và lễ đọc Tuyên ngôn Độc lập.