Trả lời nhanh
Câu tục ngữ “Kính già, già để tuổi cho” nói đến đạo lý kính trọng người cao tuổi. Ai biết tôn kính, lễ phép với người già thì sẽ được người già quý mến, chỉ bảo, chúc phúc, cầu cho sống lâu khỏe mạnh. Câu này nhắc chúng ta sống có lễ độ, biết ơn thế hệ đi trước.
Giải nghĩa từng vế của câu tục ngữ
- “Kính già”: kính là tôn trọng, lễ phép; già là người cao tuổi như ông bà, cha mẹ, người lớn tuổi trong xóm làng. “Kính già” là thái độ tôn trọng, quan tâm và nhường nhịn người lớn tuổi.
- “Già để tuổi cho”: người già “để tuổi cho” người kính mình. Đây là cách nói dân gian, nghĩa là người già vui lòng, quý mến và cầu chúc cho con cháu được sống thọ, được phúc như mình. Không phải là cho tuổi thật, mà là gửi gắm lời chúc tốt lành.
Hai vế nối với nhau theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: có “kính” thì mới có “để tuổi cho”.
Câu tục ngữ nói đến điều gì?
- Đề cao lòng kính trọng người già. Người già đã đi qua nhiều năm tháng, có kinh nghiệm sống và công lao nuôi dạy thế hệ sau, nên xứng đáng được tôn kính.
- Nêu quy luật ứng xử “gieo ơn nhận phúc”. Đối xử tử tế với người khác thì nhận lại tình cảm tốt đẹp.
- Giáo dục lối sống có văn hoá. Kính già là nét đẹp truyền thống của người Việt, thể hiện ở lời chào, việc nhường chỗ, ngày mừng thọ…
Câu này thường đi cùng vế nào?
Trong dân gian, câu thường được nói liền với vế sau: “Yêu trẻ, trẻ để lòng cho”. Hai vế bổ sung nhau: kính người lớn tuổi, thương trẻ nhỏ. Người trên kẻ dưới cùng thương yêu thì gia đình, xã hội hoà thuận. Khi làm bài, em có thể nhắc đến vế sau để bài viết rộng hơn, nhưng đề chỉ hỏi vế đầu thì trọng tâm vẫn là kính già.
Liên hệ thực tế: kính già thể hiện thế nào?
- Chào hỏi lễ phép, xưng hô đúng mực với ông bà, người lớn tuổi.
- Nhường chỗ trên xe buýt, giúp bà cụ qua đường, xách đồ nặng.
- Lắng nghe lời khuyên, hỏi han sức khoẻ, dành thời gian trò chuyện với ông bà.
- Tham gia hoạt động thăm hỏi, mừng thọ, chăm sóc người cao tuổi neo đơn ở địa phương.
Đoạn văn mẫu (gợi ý 5–6 câu)
Câu tục ngữ “Kính già, già để tuổi cho” khuyên chúng ta phải biết tôn trọng người cao tuổi. Người già là những người đã vất vả nuôi dạy con cháu và tích luỹ nhiều kinh nghiệm quý báu. Khi ta lễ phép, quan tâm họ, họ sẽ vui lòng, thương yêu và cầu chúc cho ta bình an, sống lâu. Trong cuộc sống, em luôn chào hỏi ông bà, giúp bà việc nhỏ trong nhà và nhường chỗ cho người lớn tuổi trên xe buýt. Em hiểu rằng kính già không chỉ là bổn phận mà còn là nét đẹp văn hoá của dân tộc ta.
Lỗi sai thường gặp khi trả lời
- Hiểu theo nghĩa đen rằng người già “cho đi tuổi” thật. Đây là cách nói tượng trưng, mang ý chúc phúc.
- Chỉ giải nghĩa một vế, quên nêu mối quan hệ “kính” thì “để tuổi cho”.
- Thiếu bài học liên hệ: nên có ít nhất một việc làm cụ thể của bản thân.
Mẹo nhớ nhanh
Nhớ công thức: Kính (việc làm của mình) → Già vui lòng → Chúc thọ, thương yêu. Ghép với câu “Kính lão đắc thọ”, ý nghĩa gần như tương đương: kính người già thì được hưởng phúc, sống lâu.
Bài luyện tập
- Bài 1. Giải thích cụm “để tuổi cho” trong câu tục ngữ.
Đáp án: Là cách nói dân gian, nghĩa là người già quý mến, cầu chúc cho người biết kính trọng mình được sống thọ, nhiều phúc; không phải trao tuổi thật. - Bài 2. Nêu hai việc em có thể làm để thể hiện “kính già”.
Đáp án gợi ý: Chào hỏi lễ phép với người lớn tuổi; nhường chỗ ngồi hoặc giúp đỡ người già khi cần. - Bài 3. Tìm một câu tục ngữ có nội dung gần với câu trên.
Đáp án gợi ý: “Kính lão đắc thọ”, “Kính trên nhường dưới”.
Câu hỏi thường gặp
Câu “Kính già, già để tuổi cho” có nghĩa là gì?
Nghĩa là kính trọng người già thì người già sẽ quý mến, chúc phúc, cầu cho mình sống lâu khỏe mạnh. Đây là cách nói tượng trưng về đạo lý tôn kính người cao tuổi.
“Để tuổi cho” có phải là cho tuổi thọ thật không?
Không. Đây là cách nói dân gian mang ý chúc phúc, thể hiện tình cảm của người già với người biết kính trọng họ.
Vế sau của câu tục ngữ là gì?
Câu thường được nói liền với vế “Yêu trẻ, trẻ để lòng cho”, nhắc việc kính người già và yêu thương trẻ nhỏ.
Câu tục ngữ nào có ý nghĩa tương tự?
Có thể kể “Kính lão đắc thọ” và “Kính trên nhường dưới”, đều đề cao lòng kính trọng người lớn tuổi.