Trả lời nhanh
Đáp án: Tín phong bán cầu Bắc. Từ tháng 11 đến tháng 4, Nam Bộ và Tây Nguyên chịu tác động chủ yếu của tín phong thổi theo hướng đông bắc. Khối khí này khô, ít mây và ít hơi nước nên gây ra mùa khô. Gió mùa Đông Bắc không phải nguyên nhân chính vì khi xuống phía nam, nó đã suy yếu và bị biến tính rất nhiều.
Cách đọc đề để không nhầm
Đề hỏi “loại gió nào” và “nguyên nhân chính” của mùa khô ở Nam Bộ. Em tìm gió có hai đặc điểm: hoạt động vào mùa đông – xuân (khoảng tháng 11 đến tháng 4) và mang tính chất khô. Chỉ một loại gió đáp ứng cả hai điều kiện này.
Giải thích vì sao là tín phong bán cầu Bắc
- Vị trí: Nam Bộ và Tây Nguyên nằm ở vĩ độ thấp, gần với vùng chí tuyến Bắc, nơi tín phong hoạt động quanh năm.
- Tính chất gió: tín phong bán cầu Bắc thổi từ áp cao cận chí tuyến về phía xích đạo, hướng đông bắc, khô và ổn định.
- Thời gian: trong mùa đông, tín phong thổi mạnh hơn và thống trị nền thời tiết ở phía nam, ít mưa, nhiều nắng.
- Địa hình Tây Nguyên: sau khi vượt qua dãy Trường Sơn Nam, khối khí đã mất bớt hơi ẩm trên sườn đón gió, nên sườn khuất gió phía tây càng khô.
Các loại gió khác ở nước ta và vì sao không phải đáp án
| Loại gió | Hoạt động ở đâu, khi nào? | Có gây mùa khô ở Nam Bộ không? |
|---|---|---|
| Gió mùa Đông Bắc | Mùa đông, chủ yếu ảnh hưởng miền Bắc, đến dãy Bạch Mã thì yếu dần | Không, đến Nam Bộ chỉ còn tác động rất nhẹ |
| Gió mùa Tây Nam | Mùa hạ, mang hơi ẩm từ biển vào | Không, đây là gió gây mưa, tạo nên mùa mưa |
| Gió Tây khô nóng (hiệu ứng phơn) | Mùa hạ, chủ yếu ở Bắc Trung Bộ và Tây Bắc | Không, không phải gió chính của Nam Bộ |
Em thấy gió mùa Tây Nam có tác dụng ngược lại: khi nó hoạt động, Nam Bộ và Tây Nguyên bước vào mùa mưa, thường từ tháng 5 đến tháng 10.
Hai mùa của Nam Bộ và Tây Nguyên
- Mùa mưa (tháng 5 – 10): gió mùa Tây Nam ẩm, kết hợp dải hội tụ nhiệt đới, cho lượng mưa lớn.
- Mùa khô (tháng 11 – 4): tín phong bán cầu Bắc khô, trời nắng nhiều, độ ẩm thấp, thiếu nước ngọt ở nhiều nơi.
Mẹo nhớ: “Mùa mưa mang gió Tây Nam, mùa khô nhờ tín phong về”. Em gắn mỗi mùa với đúng một loại gió.
Lỗi sai thường gặp
- Thấy “mùa đông” liền chọn gió mùa Đông Bắc. Hãy nhớ gió này mạnh ở miền Bắc, còn miền Nam là lãnh địa của tín phong.
- Nhầm tín phong với gió mùa. Tín phong là gió thường xuyên theo vĩ độ, còn gió mùa đổi hướng theo mùa.
- Đọc sót cụm “nguyên nhân chính”: gió mùa Đông Bắc vẫn có thể tác động nhẹ, nhưng không phải nguyên nhân chính.
Luyện tập
- Vì sao Nam Bộ có mùa khô rõ rệt dù nằm gần xích đạo? (Gợi ý: tín phong bán cầu Bắc khô thống trị vào mùa đông.)
- Gió nào mang mưa đến Nam Bộ vào mùa hạ? (Đáp án: gió mùa Tây Nam.)
- Tại sao sườn khuất gió ở Tây Nguyên khô hơn sườn đón gió? (Đáp án: khối khí mất hơi ẩm khi bị núi chặn và gây mưa ở sườn đón gió.)
Câu hỏi thường gặp
Loại gió nào gây mùa khô ở Nam Bộ và Tây Nguyên?
Tín phong bán cầu Bắc là nguyên nhân chính. Gió này khô, thổi theo hướng đông bắc vào mùa đông và xuân.
Vì sao gió mùa Đông Bắc không phải nguyên nhân chính?
Gió mùa Đông Bắc bị suy yếu và biến tính khi đi xuống phía nam, đến Nam Bộ chỉ còn tác động nhẹ.
Mùa mưa ở Nam Bộ do gió nào mang đến?
Do gió mùa Tây Nam hoạt động từ tháng 5 đến tháng 10, mang nhiều hơi ẩm từ biển vào đất liền.
Tín phong khác gió mùa ở điểm nào?
Tín phong thổi quanh năm theo vĩ độ, hướng tương đối ổn định. Gió mùa đổi hướng theo mùa.