Trả lời nhanh
Đáp án: đới rừng nhiệt đới gió mùa. Phần lãnh thổ phía Bắc (từ dãy Bạch Mã trở ra) có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với mùa đông lạnh, nên cảnh quan tiêu biểu là rừng nhiệt đới gió mùa. Phần lãnh thổ phía Nam (từ Bạch Mã trở vào) có khí hậu cận xích đạo gió mùa, nên cảnh quan tiêu biểu là đới rừng cận xích đạo gió mùa.
Câu hỏi này kiểm tra điều gì?
Đề thuộc nội dung thiên nhiên phân hoá theo chiều Bắc – Nam. Dãy núi Bạch Mã (gần Huế – Đà Nẵng) được dùng làm ranh giới, vì dãy này chắn gió mùa Đông Bắc. Em cần nhớ cặp đáp án: phía Bắc là rừng nhiệt đới gió mùa, phía Nam là rừng cận xích đạo gió mùa.
Vì sao phía Bắc có đới rừng nhiệt đới gió mùa?
- Vị trí: nằm xa xích đạo hơn, góc chiếu mặt trời nhỏ hơn và chênh lệch giữa các mùa rõ hơn.
- Gió mùa Đông Bắc: tràn xuống mạnh, tạo mùa đông lạnh, có khoảng 2 – 3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 18°C.
- Thành phần sinh vật: ngoài loài nhiệt đới còn có nhiều loài cận nhiệt và ôn đới, nhất là ở vùng núi cao.
Do đó, rừng ở phía Bắc có sự pha trộn giữa nhiều nhóm loài, và mùa đông có những tháng lạnh khiến cây rụng lá nhiều hơn.
So sánh phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam
| Tiêu chí | Phần lãnh thổ phía Bắc | Phần lãnh thổ phía Nam |
|---|---|---|
| Giới hạn | Từ dãy Bạch Mã trở ra | Từ dãy Bạch Mã trở vào |
| Khí hậu | Nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh | Cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm |
| Nhiệt độ | Chênh lệch giữa các mùa lớn | Nhiệt độ cao, ổn định, hai mùa mưa – khô rõ |
| Cảnh quan tiêu biểu | Đới rừng nhiệt đới gió mùa | Đới rừng cận xích đạo gió mùa |
Muốn nhớ nhanh, em dựa vào chữ “lạnh”: nơi có mùa đông lạnh (phía Bắc) thì cảnh quan mang tên “nhiệt đới”, nơi nóng quanh năm hơn (phía Nam) thì mang tên “cận xích đạo”, gần xích đạo hơn.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “cận xích đạo gió mùa” cho phía Bắc vì thấy nước ta có nhiều nắng nóng. Em phải xét ranh giới Bạch Mã.
- Nhầm với cảnh quan “đai” theo độ cao. Đai là sự phân hoá theo chiều thẳng đứng (đai nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt đới gió mùa trên núi, ôn đới gió mùa trên núi), còn “đới” là phân hoá theo chiều Bắc – Nam. Em xem thêm bài về cảnh quan trong đai nhiệt đới gió mùa.
- Nhầm giữa Đông Bắc và Tây Bắc: cả hai đều thuộc phần lãnh thổ phía Bắc, đều chịu ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc, dù mức độ lạnh khác nhau.
Luyện tập
- Dãy núi nào được lấy làm ranh giới giữa phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam? (Đáp án: dãy Bạch Mã.)
- Nêu hai đặc điểm khí hậu giúp phía Bắc có mùa đông lạnh. (Gợi ý: gió mùa Đông Bắc và vị trí xa xích đạo hơn.)
- Cảnh quan tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Nam là gì? (Đáp án: đới rừng cận xích đạo gió mùa.)
Câu hỏi thường gặp
Cảnh quan tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Bắc là gì?
Là đới rừng nhiệt đới gió mùa, ứng với phần từ dãy Bạch Mã trở ra.
Vì sao phía Bắc có mùa đông lạnh?
Do nằm xa xích đạo hơn và chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa Đông Bắc, nên có 2 – 3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 18°C.
Cảnh quan tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Nam là gì?
Là đới rừng cận xích đạo gió mùa, với nền nhiệt cao quanh năm và hai mùa mưa – khô rõ rệt.
Dãy Bạch Mã có vai trò gì trong phân chia thiên nhiên?
Dãy Bạch Mã chắn gió mùa Đông Bắc, nên được dùng làm ranh giới giữa phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam.