Trả lời nhanh
Đáp án B – Pha-ra-ông. Ở Ai Cập cổ đại, nhà nước do vua đứng đầu, gọi là Pha-ra-ông. Ông nắm trong tay quyền lực tuyệt đối: là chủ sở hữu toàn bộ ruộng đất, chỉ huy quân đội, xét xử và còn được dân chúng tin là con của thần Mặt Trời. Vì vậy các phương án Thiên tử, Tăng lữ và Quý tộc đều không phải người đứng đầu nhà nước.
Câu hỏi và đáp án
Đứng đầu nhà nước Ai Cập cổ đại là:
- A. Thiên tử
- B. Pha-ra-ông
- C. Tăng lữ
- D. Quý tộc
Chọn B. Nhà nước Ai Cập hình thành khoảng năm 3200 TCN bên dòng sông Nin, sau khi các vùng nhỏ được thống nhất thành một quốc gia. Người cai trị quốc gia đó mang danh hiệu Pha-ra-ông.
Vì sao Pha-ra-ông có quyền lực tuyệt đối?
Em nhớ ba chữ: đất – quân – thần.
- Đất: ruộng đất cả nước thuộc quyền sở hữu của vua, nông dân canh tác rồi nộp một phần thu hoạch.
- Quân: vua chỉ huy quân đội, ra lệnh huy động người xây đền, kênh mương, lăng mộ.
- Thần: dân tin vua là hiện thân của thần linh, nên lệnh của vua cũng như lệnh của thần.
Thể chế này gọi là quân chủ chuyên chế cổ đại: quyền lực tập trung vào một người và được truyền từ cha sang con.
Loại trừ từng phương án sai
| Phương án | Là ai? | Vì sao sai? |
|---|---|---|
| A. Thiên tử | Danh hiệu của vua Trung Quốc, nghĩa là con của Trời | Đây là cách gọi của Trung Hoa, không dùng cho Ai Cập |
| C. Tăng lữ | Các thầy cúng, người lo việc thờ cúng thần linh | Họ thuộc tầng lớp quý tộc, giúp vua nhưng không đứng đầu |
| D. Quý tộc | Quan lại, chủ đất, chỉ huy quân đội | Là tầng lớp trên, phục tùng vua, không phải một người đứng đầu |
Chữ “Thiên tử” là bẫy dễ gặp nhất, vì nó cũng có nghĩa là “vua”. Em chỉ cần nhớ: Ai Cập gọi vua là Pha-ra-ông, còn Trung Quốc gọi vua là Thiên tử.
Xã hội Ai Cập cổ đại có những tầng lớp nào?
Xã hội chia thành các tầng lớp rõ rệt, như hình trên:
- Pha-ra-ông đứng trên cùng.
- Quý tộc (gồm quan lại, tăng lữ, chỉ huy quân đội) giúp vua cai trị và được hưởng nhiều đặc quyền.
- Nông dân công xã chiếm số đông, cày cấy đất của vua và phải nộp thuế, đi lao dịch.
- Nô lệ ở dưới cùng, phục vụ trong nhà quý tộc và làm việc nặng nhọc.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “Pha-ra-ông” là tên riêng của một vị vua. Thực ra đây là danh hiệu chung cho mọi vua Ai Cập, như chữ “vua” của ta.
- Cho rằng tăng lữ cai trị vì họ gần gũi thần linh. Họ chỉ là tầng lớp giúp việc cúng tế.
- Lẫn Ai Cập với Lưỡng Hà: Lưỡng Hà là một nền văn minh khác, không dùng danh hiệu Pha-ra-ông.
Mở rộng: công trình của các Pha-ra-ông
Quyền lực lớn giúp vua huy động hàng chục nghìn người. Nhờ đó Ai Cập có các kim tự tháp, tiêu biểu là kim tự tháp Kê-ốp ở Giza, dùng làm lăng mộ cho vua. Em nhớ: kim tự tháp là mộ của Pha-ra-ông, không phải nơi ở hay cung điện.
Luyện tập nhanh
- Danh hiệu của vua Ai Cập cổ đại là gì? (Đáp án: Pha-ra-ông.)
- Điền vào chỗ trống: “Ruộng đất ở Ai Cập thuộc quyền sở hữu của …”. (Đáp án: Pha-ra-ông.)
- Tầng lớp nào đông nhất trong xã hội Ai Cập cổ đại? (Đáp án: Nông dân công xã.)
Câu hỏi thường gặp
Đứng đầu nhà nước Ai Cập cổ đại là ai?
Là Pha-ra-ông, tức vua Ai Cập. Ông có quyền lực tuyệt đối về đất đai, quân đội và được xem là con của thần Mặt Trời.
Pha-ra-ông có phải là tên một vị vua cụ thể không?
Không. Pha-ra-ông là danh hiệu chung của các vua Ai Cập, mỗi vị vua còn có tên riêng như Kê-ốp hay Ram-xét II.
Thiên tử là danh hiệu của nước nào?
Thiên tử là cách gọi vua ở Trung Quốc cổ đại, nghĩa là con của Trời. Em không dùng từ này cho Ai Cập.
Xã hội Ai Cập cổ đại có mấy tầng lớp chính?
Có bốn nhóm chính: Pha-ra-ông, quý tộc (gồm cả tăng lữ), nông dân công xã và nô lệ.