Trả lời nhanh
Lợi dụng địa hình, địa vật che khuất là để che giấu hành động của ta khỏi tầm quan sát của địch: ta ẩn nấp, quan sát, vận động bí mật và tạo bất ngờ. Vật che khuất chỉ che được tầm nhìn, không chống đỡ được đạn bắn thẳng hay mảnh bom. Muốn che đỡ khi chiến đấu phải dùng vật che đỡ.
1. Ba loại địa hình cần phân biệt
Bài 7 bắt đầu bằng việc phân loại địa hình theo khả năng bảo vệ người chiến sĩ. Nắm chắc phần này là làm được gần hết câu trắc nghiệm.
| Loại | Che được gì? | Chống được đạn, mảnh bom? | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Vật che khuất | Che tầm nhìn, giấu hành động | Không | Bụi cây, bụi rậm, cánh cửa gỗ mỏng, lùm cỏ cao |
| Vật che đỡ | Vừa che kín hành động, vừa chống đỡ | Có (đạn bắn thẳng, mảnh bom, mảnh pháo) | Gốc cây to, mô đất, bờ ruộng cao, tường gạch, vật kiến trúc kiên cố |
| Địa hình trống trải | Không che gì | Không | Bãi cát, ruộng phẳng, đường quốc lộ, sân rộng |
Mẹo nhớ: “Khuất thì chỉ khuất mắt, đỡ mới đỡ được đạn”. Vật nào đỡ được đạn thì chắc chắn cũng che được mắt, nên vật che đỡ bao hàm cả chức năng che khuất.
2. Ý nghĩa và yêu cầu khi lợi dụng
Ý nghĩa
Lợi dụng địa hình, địa vật giúp che khuất và che đỡ hành động của ta. Nhờ đó ta tiêu diệt địch thuận lợi hơn và bảo vệ được bản thân. Đây là kĩ năng nền tảng của vận động và chiến đấu cá nhân.
Yêu cầu
- Ta quan sát được địch nhưng địch khó phát hiện ta.
- Ta tiện đánh địch nhưng địch khó đánh ta.
- Hành động khéo léo, bí mật, tinh khôn.
- Ngụy trang phù hợp, không làm thay đổi hình dáng, màu sắc và không làm rung động vật đang lợi dụng.
- Tránh lợi dụng những vật đột xuất, lẻ loi giữa khu vực trống vì dễ bị địch chú ý và bắn phá.
Trước khi lợi dụng phải xác định rõ
- Lợi dụng để làm gì (quan sát, ẩn nấp, vận động, bắn, làm công sự…)?
- Lợi dụng ở vị trí nào của vật?
- Vận dụng tư thế, động tác nào?
- Hành động ra sao: nhẹ nhàng, thận trọng hay nhanh, mạnh?
3. Cách lợi dụng vật che khuất
Vị trí lợi dụng
- Vật che khuất kín đáo: lợi dụng phía sau vật. Ban đêm, nếu vật có màu sắc và ánh sáng phù hợp thì có thể lợi dụng bên cạnh hoặc phía trước.
- Vật che khuất không kín đáo: chủ yếu vẫn là phía sau vật, nhưng phải xét ánh sáng:
- Phía địch sáng hơn phía ta: lợi dụng sát vật.
- Phía ta sáng hơn phía địch: không nên lợi dụng.
- Hai phía sáng như nhau: lợi dụng cách vật một khoảng.
Vì sao phải xét ánh sáng? Người ta nhìn thấy mục tiêu nhờ sự khác biệt về độ sáng và màu so với nền. Phía địch sáng hơn thì phía ta tối, nấp sát vật sẽ lẫn vào bóng của vật. Phía ta sáng hơn thì hình người nổi rõ trên nền vật tối, rất dễ lộ.
Tư thế, động tác
- Tùy vật cao hay thấp, to hay nhỏ mà chọn tư thế cho phù hợp.
- Khi vận động (đi, chạy, bò, trườn) và khi ẩn nấp (đứng, quỳ, nằm), người phải thấp và nhỏ hơn vật lợi dụng.
- Hành động bí mật, khéo léo, thận trọng; không làm đổi hình dáng, màu sắc, không làm rung động vật.
Chú ý: Nếu lợi dụng để làm công sự hoặc bố trí vật cản, phải chọn nơi kín đáo, bất ngờ, tiện ngụy trang. Khi đã nổ súng hoặc bị địch phát hiện, phải nhanh chóng rời vật đó để chuyển sang vật khác, vì địch đã biết vị trí.
4. Cách lợi dụng vật che đỡ
- Khi quan sát, vận động, ẩn nấp: chọn vị trí như với vật che khuất.
- Khi bắn súng, ném lựu đạn, làm công sự, bố trí vật cản: chủ yếu ở phía sau hoặc phía sau bên phải của vật (thuận tay bắn).
- Tư thế: tùy vật cao hay thấp mà bắn đứng, quỳ hay nằm. Nguyên tắc cao nhất là thuận lợi để tiêu diệt địch và vẫn bảo vệ được mình.
5. Vận động ở địa hình trống trải
- Khi vận động: dù ngày hay đêm đều tìm lúc địch sơ hở, hoặc nhân sương mù, khói bụi che mắt địch, dùng động tác vọt tiến để vượt nhanh. Ban đêm nếu không vọt được thì ngụy trang phù hợp, giữ tư thế thấp, nghiêng người để thu nhỏ mục tiêu, tiến thẳng về hướng địch, không nhấp nhô, không làm rung ngụy trang.
- Khi ẩn nấp, quan sát: chọn nơi có màu sắc thích hợp, hạ thấp người, tuyệt đối không đổi tư thế đột ngột và không làm rung ngụy trang.
6. Trắc nghiệm có giải thích
Câu 1. Tư thế, động tác cần lưu ý khi lợi dụng địa hình, địa vật là gì?
Đáp án đúng: hành động khi lợi dụng phải hết sức bí mật, khéo léo. Các phương án “luôn cao hơn”, “lớn hơn vật lợi dụng” đều sai vì người phải thấp và nhỏ hơn vật. Phương án “căn cứ vào địa vật cao, lớn” cũng sai: vật nào cũng lợi dụng được nếu chọn tư thế phù hợp.
Câu 2. Địa hình, địa vật nào không phải vật che khuất: cánh cửa, bụi cây, bụi rậm, đường quốc lộ?
Đáp án đúng: đường quốc lộ. Đường rộng, phẳng, không có gì che tầm nhìn nên là địa hình trống trải. Ba phương án còn lại đều che được ít nhất tầm nhìn.
Câu 3. Địa hình, địa vật nào không phải vật che đỡ: gốc cây, vật kiến trúc kiên cố, mô đất, bụi rậm?
Đáp án đúng: bụi rậm. Bụi rậm chỉ che khuất, đạn xuyên qua dễ dàng. Gốc cây to, công trình kiên cố, mô đất đều đỡ được đạn bắn thẳng.
Câu 4. Khi lợi dụng địa hình, địa vật cần chú ý nội dung nào: xác định tốt vị trí lợi dụng ở đâu; hay “luôn ở bên trái địa vật”; hay “không cần căn cứ nhiệm vụ, tình hình địch”?
Đáp án đúng: cần xác định tốt vị trí lợi dụng ở đâu. Vị trí thay đổi theo loại vật, ánh sáng, ngày hay đêm và mục đích, nên không có chuyện “luôn bên trái”. Việc lợi dụng luôn phải căn cứ nhiệm vụ và tình hình địch.
Câu 5. Lợi dụng địa hình, địa vật che khuất để làm gì?
Điền khuyết: Lợi dụng vật che khuất để che giấu hành động (quan sát, ẩn nấp, vận động) khỏi tầm nhìn của địch, nhưng không dùng để chống đỡ đạn, bom, mảnh pháo. Nếu một phương án nói “dùng ẩn náu khi địch dùng bom, pháo” thì phải hiểu đó chỉ đúng với vật che đỡ, kiên cố, không đúng với vật chỉ che khuất.
7. Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “che khuất” với “che đỡ”, dẫn tới chọn bụi rậm làm nơi tránh đạn.
- Cho rằng cứ nấp phía sau vật là đủ, quên rằng người phải thấp và nhỏ hơn vật, không được làm rung ngụy trang.
- Nhớ máy móc “luôn phía sau”, bỏ sót trường hợp ban đêm có thể ở bên cạnh hoặc phía trước.
- Ở lại vị trí cũ sau khi bắn hoặc bị lộ, trong khi quy tắc là phải rời sang vật khác.
8. Bài luyện tập tự kiểm tra
Bài 1. Xếp các vật sau vào “che khuất”, “che đỡ” hoặc “trống trải”: lùm tre thưa, bờ đê đất cao, sân bóng, bức tường gạch dày.
Đáp án: lùm tre thưa – che khuất; bờ đê đất cao – che đỡ; sân bóng – trống trải; tường gạch dày – che đỡ.
Bài 2. Ban ngày, ánh sáng phía địch mạnh hơn phía ta, ta cần ẩn nấp sau một bụi cây không kín. Nên đứng sát bụi cây, cách xa bụi cây hay không lợi dụng? Giải thích.
Đáp án: Lợi dụng sát vật, vì phía ta tối hơn nên người dễ lẫn vào bóng của bụi cây.
Bài 3. Chiến sĩ nổ súng từ sau một gốc cây to, bị địch phát hiện. Cần làm gì?
Đáp án: Nhanh chóng rời gốc cây, chuyển sang vật khác để lợi dụng, vì vị trí cũ đã bị lộ.
Muốn học thêm các bài thực hành trong chương trình hiện hành, bạn có thể xem các bài giải GDQP 12, ví dụ Giải GDQP 12 Bài 8 (Cánh diều): Vận dụng các tư thế, động tác cơ bản khi vận động trong chiến đấu và Giải GDQP 12 Bài 7 (Cánh diều): Tìm và giữ phương hướng.
Câu hỏi thường gặp
Lợi dụng địa hình, địa vật che khuất để làm gì?
Để che giấu hành động của ta khỏi tầm quan sát của địch khi quan sát, ẩn nấp, vận động. Vật che khuất không chống được đạn bắn thẳng hay mảnh bom.
Vật che khuất khác vật che đỡ ở điểm nào?
Vật che khuất chỉ che tầm nhìn, như bụi cây, bụi rậm. Vật che đỡ vừa che kín hành động vừa chống được đạn bắn thẳng, mảnh bom, như gốc cây to, mô đất, công trình kiên cố.
Khi lợi dụng vật che khuất, tư thế của người phải thế nào?
Dù đi, chạy, bò, trườn hay đứng, quỳ, nằm, người đều phải thấp và nhỏ hơn vật lợi dụng, đồng thời không làm thay đổi hình dáng, màu sắc hay làm rung động vật.
Khi bị địch phát hiện llúc đang lợi dụng địa vật thì làm gì?
Phải nhanh chóng rời khỏi vật đó và chuyển sang lợi dụng vật khác, vì vị trí cũ đã bị lộ.