Trắc nghiệm Công nghệ 12 Bài 9 có đáp án: Thiết kế mạch điện tử đơn giản

Trả lời nhanh

Đáp án 10 câu trắc nghiệm Công nghệ 12 Bài 9: 1-D, 2-C, 3-D, 4-D, 5-B, 6-C, 7-D, 8-C, 9-A, 10-C. Cần nhớ: thiết kế mạch điện tử đơn giản theo 5 nguyên tắc và 2 bước (thiết kế mạch nguyên lí, thiết kế mạch lắp ráp). Mạch nguồn một chiều thường chọn chỉnh lưu cầu vì ít gợn sóng, dễ lọc.

Bài 9 là bài ứng dụng cuối của phần mạch điện tử trong chương trình Công nghệ 12 cũ. Đề kiểm tra thường hỏi về nguyên tắc, số bước thiết kế và lý do chọn mạch chỉnh lưu cầu. Phần dưới có đủ 10 câu, đáp án và lời giải thích để em hiểu bản chất chứ không học vẹt. Nếu cần ôn kỹ hơn, em xem thêm lý thuyết ở bài Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 9 và Giải Công nghệ 12 Bài 9.

Tóm tắt kiến thức trọng tâm trước khi làm bài

Hai bước thiết kế

  • Bước 1 – Thiết kế mạch nguyên lí: tìm hiểu yêu cầu của mạch, đưa ra các phương án, chọn phương án hợp lí nhất, tính toán và chọn linh kiện, vẽ sơ đồ nguyên lí.
  • Bước 2 – Thiết kế mạch lắp ráp: bố trí linh kiện trên board hoặc bản mạch, rồi vẽ đường dây nối các linh kiện theo đúng sơ đồ nguyên lí.
Sơ đồ hai bước thiết kế mạch điện tử đơn giản: mạch nguyên lí rồi mạch lắp ráp
Quy trình thiết kế mạch điện tử đơn giản gồm 2 bước.

Năm nguyên tắc thiết kế

  1. Bám sát và đáp ứng yêu cầu thiết kế.
  2. Mạch thiết kế đơn giản, tin cậy.
  3. Thuận tiện khi lắp đặt, vận hành, sửa chữa.
  4. Linh kiện có sẵn trên thị trường.
  5. Mạch hoạt động ổn định, chính xác.

Mẹo nhớ: “Yêu cầu – Đơn giản – Tiện – Sẵn – Ổn”. Chữ “phức tạp” không bao giờ nằm trong danh sách này.

Vì sao nguồn một chiều hay dùng chỉnh lưu cầu?

  • Cả hai nửa chu kì đều được dùng nên độ gợn sóng nhỏ. Với lưới điện 50 Hz, tần số gợn sóng là 100 Hz, mạch lọc dễ làm việc.
  • Điôt chỉ chịu điện áp ngược cỡ biên độ điện áp làm việc, không cần gấp đôi như mạch chỉnh lưu hai điôt.
  • Biến áp nguồn không phải loại đặc biệt (không cần cuộn thứ cấp có điểm giữa).

10 câu trắc nghiệm Công nghệ 12 Bài 9 có đáp án

Câu 1. Mạch lắp ráp phải đảm bảo nguyên tắc nào?

A. Linh kiện bố trí khoa học và hợp lí. B. Vẽ đường dây dẫn nối các linh kiện theo sơ đồ nguyên lí. C. Dây dẫn không chồng chéo và ngắn nhất. D. Cả 3 đáp án trên.

Đáp án: D. Cả ba ý đều là yêu cầu của mạch lắp ráp: bố trí gọn, đúng sơ đồ nguyên lí, dây ngắn và không chồng chéo để mạch ít nhiễu và dễ kiểm tra.

Câu 2. Trong thiết kế mạch nguồn một chiều, người ta thường chọn mạch chỉnh lưu nào?

A. Chỉnh lưu dùng 1 điôt. B. Chỉnh lưu dùng 2 điôt. C. Chỉnh lưu cầu. D. Chỉnh lưu bất kì.

Đáp án: C. Chỉnh lưu một điôt chỉ dùng nửa chu kì nên gợn sóng lớn. Chỉnh lưu hai điôt cần biến áp có điểm giữa. Thiết kế luôn có lựa chọn hợp lí nhất nên D sai.

Câu 3. Vì sao thường chọn mạch chỉnh lưu cầu?

A. Độ gợn sóng nhỏ, tần số gợn sóng 100 Hz, dễ lọc. B. Điôt không cần chịu điện áp ngược gấp đôi biên độ điện áp làm việc. C. Biến áp nguồn không có yêu cầu đặc biệt. D. Cả 3 đáp án trên.

Đáp án: D. Ba ý A, B, C đều là ưu điểm của mạch cầu (xem phần tóm tắt ở trên).

Câu 4. Khi thiết kế mạch nguyên lí, phải làm gì?

A. Tìm hiểu yêu cầu mạch thiết kế. B. Đưa ra phương án. C. Chọn phương án hợp lí nhất. D. Cả 3 đáp án trên đều đúng.

Đáp án: D. Đây là ba việc đầu tiên, theo đúng thứ tự. Sau đó mới tính toán, chọn linh kiện và vẽ sơ đồ.

Câu 5. Trong công thức tính điện áp ra của biến áp khi không tải, ΔUĐ là độ sụt áp trên mấy điôt?

A. 1 B. 2 C. 3 D. 4

Đáp án: B. Trong mạch chỉnh lưu cầu, ở mỗi nửa chu kì có đúng hai điôt cùng dẫn, mắc nối tiếp với tải. Vì vậy độ sụt áp tổng cộng là 2ΔUĐ.

Câu 6. Thiết kế mạch điện tử đơn giản thực hiện theo mấy nguyên tắc?

A. 3 B. 4 C. 5 D. 6

Đáp án: C. Có 5 nguyên tắc như đã liệt kê ở phần tóm tắt.

Câu 7. Yếu tố nào sau đây thuộc nguyên tắc thiết kế mạch điện tử?

A. Bám sát và đáp ứng yêu cầu thiết kế. B. Mạch đơn giản, tin cậy. C. Thuận tiện khi lắp đặt, vận hành, sửa chữa. D. Cả 3 đáp án trên.

Đáp án: D. Cả ba đều nằm trong 5 nguyên tắc.

Câu 8. Yếu tố nào sau đây KHÔNG thuộc nguyên tắc thiết kế mạch điện tử?

A. Hoạt động ổn định và chính xác. B. Linh kiện có sẵn trên thị trường. C. Mạch thiết kế phức tạp. D. Mạch thiết kế đơn giản, tin cậy.

Đáp án: C. Nguyên tắc đòi hỏi mạch đơn giản, nên “phức tạp” đi ngược lại. Ba phương án còn lại đều là nguyên tắc.

Câu 9. Thiết kế mạch điện tử được tiến hành theo mấy bước?

A. 2 B. 3 C. 4 D. 5

Đáp án: A. Hai bước: thiết kế mạch nguyên lí và thiết kế mạch lắp ráp. Em đừng nhầm với “5 nguyên tắc”.

Câu 10. Các bước của thiết kế gồm những gì?

A. Thiết kế mạch nguyên lí. B. Thiết kế mạch lắp ráp. C. Cả 2 đáp án đều đúng. D. Cả 2 đáp án đều sai.

Đáp án: C. Đúng với hai bước ở câu 9.

Bảng đáp án nhanh

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Đáp án D C D D B C D C A C

Lỗi sai thường gặp

  • Nhầm “nguyên tắc” với “bước”: 5 nguyên tắc (câu 6) khác với 2 bước (câu 9). Cùng là con số nhưng hỏi hai thứ khác nhau.
  • Chọn nhầm số điôt sụt áp: thấy “chỉnh lưu cầu có 4 điôt” nên chọn 4. Thực tế mỗi lúc chỉ 2 điôt dẫn nên đáp án là 2.
  • Lẫn thứ tự hai bước: phải có sơ đồ nguyên lí trước rồi mới thiết kế lắp ráp. Không ai bố trí linh kiện khi chưa biết mạch gồm những gì.
  • Bỏ qua từ “KHÔNG”: câu 8 hỏi ý không thuộc nguyên tắc. Hãy gạch chân từ phủ định trước khi chọn.

Mở rộng: tính nhanh điện áp thứ cấp biến áp (ví dụ tự đặt)

Với mạch chỉnh lưu cầu có tụ lọc, ta có thể ước lượng đơn giản như sau (bỏ qua các sụt áp nhỏ khác): điện áp một chiều ra Uo ≈ U2√2 − 2ΔUĐ. Suy ra U2 ≈ (Uo + 2ΔUĐ)/√2.

Ví dụ: cần nguồn 12 V, mỗi điôt sụt khoảng 0,7 V. Khi đó U2 ≈ (12 + 1,4)/1,414 ≈ 9,5 V. Em thấy rõ vì sao công thức có “2ΔUĐ“: hai điôt cùng dẫn.

Đây là cách tính gần đúng để hiểu ý nghĩa. Khi làm bài, em hãy dùng công thức đúng như trong sách giáo khoa của mình.

Bài luyện tập tự kiểm tra

  1. Cần nguồn một chiều 9 V dùng chỉnh lưu cầu, mỗi điôt sụt 0,7 V. Ước lượng điện áp hiệu dụng thứ cấp U2 theo cách trên.
    Đáp án: U2 ≈ (9 + 1,4)/1,414 ≈ 7,4 V.
  2. Mạch chỉnh lưu một điôt dùng lưới điện 50 Hz có tần số gợn sóng là bao nhiêu? Vì sao kém hơn mạch cầu?
    Đáp án: 50 Hz. Chỉ dùng một nửa chu kì nên tần số gợn sóng thấp, gợn sóng lớn, khó lọc hơn mạch cầu (100 Hz).
  3. Sắp xếp theo thứ tự đúng: (a) bố trí linh kiện; (b) chọn phương án hợp lí; (c) vẽ đường dây nối; (d) tìm hiểu yêu cầu; (e) vẽ sơ đồ nguyên lí.
    Đáp án: d → b → e → a → c. (Các việc d, b, e thuộc thiết kế nguyên lí; a, c thuộc thiết kế lắp ráp. Việc đưa ra phương án nằm giữa d và b.)

Ôn các bài liên quan

Câu hỏi thường gặp

Thiết kế mạch điện tử đơn giản gồm mấy bước?

Gồm 2 bước: thiết kế mạch nguyên lí và thiết kế mạch lắp ráp. Phải có sơ đồ nguyên lí trước rồi mới bố trí linh kiện và vẽ dây nối.

Có bao nhiêu nguyên tắc thiết kế mạch điện tử đơn giản?

Có 5 nguyên tắc: bám sát yêu cầu thiết kế; mạch đơn giản, tin cậy; thuận tiện lắp đặt, vận hành, sửa chữa; linh kiện có sẵn trên thị trường; hoạt động ổn định, chính xác.

Vì sao mạch nguồn một chiều thường dùng chỉnh lưu cầu?

Vì độ gợn sóng nhỏ, tần số gợn sóng 100 Hz nên dễ lọc, điôt không phải chịu điện áp ngược gấp đôi biên độ và biến áp không cần cấu tạo đặc biệt.

Trong chỉnh lưu cầu, ΔU_Đ ở công thức là sụt áp trên mấy điôt?

Là sụt áp trên 2 điôt, vì ở mỗi nửa chu kì có đúng hai điôt cùng dẫn điện nối tiếp với tải.