Trả lời nhanh
Gió Mậu dịch có tính chất chung là khô, ít mưa (đáp án B. khô). Gió thổi từ áp cao cận chí tuyến về áp thấp xích đạo, tức là từ nơi không khí giáng xuống, ít hơi nước, lại di chuyển về vùng nóng hơn nên càng khó ngưng tụ thành mưa. Đây cũng là lí do nhiều hoang mạc lớn nằm trong vùng hoạt động của gió Mậu dịch.
Đề bài
Tính chất của gió Mậu dịch là
- A. nóng, ẩm.
- B. khô.
- C. lạnh, ẩm.
- D. lạnh, khô.
Đáp án: B. khô
Ghi chú: các phương án được trình bày lại theo dạng đề phổ biến trong bài khí áp và gió (Địa lí 10). Đề thực tế có thể diễn đạt “khô, ít mưa” hoặc sắp xếp khác; em chọn phương án nói gió Mậu dịch khô.
Gió Mậu dịch là gì?
| Đặc điểm | Gió Mậu dịch |
|---|---|
| Nơi xuất phát | Đai áp cao cận chí tuyến (khoảng 30° Bắc và Nam) |
| Nơi thổi đến | Đai áp thấp xích đạo |
| Hướng | Đông bắc ở bán cầu Bắc, đông nam ở bán cầu Nam (do lực Cô-ri-ô-lit làm lệch hướng) |
| Thời gian | Thổi khá đều đặn quanh năm |
| Tính chất | Khô, ít mưa |
Vì sao gió Mậu dịch khô?
- Xuất phát từ áp cao: ở áp cao cận chí tuyến, không khí từ trên cao giáng xuống, nóng dần lên, độ ẩm tương đối giảm, mây khó hình thành.
- Thổi về vùng nóng hơn: gió đi từ vĩ độ khoảng 30° về xích đạo, nhiệt độ tăng dần nên không khí càng “khát” hơi nước, khó đạt bão hoà.
- Phần lớn đi trên lục địa rộng: nhiều nơi gió thổi qua vùng đất khô, không được bổ sung hơi ẩm.
Hệ quả dễ thấy: các hoang mạc lớn như Xa-ha-ra (Bắc Phi), hoang mạc ở Ô-xtrây-li-a hay bán đảo A-rap đều nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của áp cao cận chí tuyến và gió Mậu dịch.
Giải thích từng phương án sai
| Phương án | Vì sao sai |
|---|---|
| A. nóng, ẩm | Gió Mậu dịch thổi ở vùng nhiệt đới nên có nhiệt độ khá cao, nhưng không ẩm. “Nóng, ẩm” là đặc trưng của gió mùa mùa hạ thổi từ biển vào. |
| C. lạnh, ẩm | Sai cả hai ý: gió Mậu dịch không lạnh và không ẩm. Tính chất ẩm, mưa nhiều là của gió Tây ôn đới. |
| D. lạnh, khô | Đúng ý “khô” nhưng sai ý “lạnh”. Lạnh, khô là đặc điểm của gió Đông cực thổi từ áp cao cực. |
Lưu ý: có nơi gió Mậu dịch vẫn gây mưa
“Khô” là tính chất chung. Khi gió Mậu dịch thổi qua đại dương rộng, nó nhận thêm hơi nước; nếu gặp núi chắn ở bờ đông lục địa, không khí bị đẩy lên cao và gây mưa ở sườn đón gió. Đây là ngoại lệ do địa hình, không thay đổi đáp án của câu hỏi. Em có thể tìm hiểu thêm cơ chế này tại Tại một ngọn núi thường có mưa nhiều ở đâu?
Kiến thức cần nhớ: so sánh ba loại gió hành tinh
| Gió | Thổi từ → đến | Hướng chính (BCB / BCN) | Tính chất |
|---|---|---|---|
| Mậu dịch | Áp cao cận chí tuyến → áp thấp xích đạo | Đông bắc / đông nam | Khô, ít mưa |
| Tây ôn đới | Áp cao cận chí tuyến → áp thấp ôn đới | Tây nam / tây bắc | Ẩm, gây mưa nhiều |
| Đông cực | Áp cao cực → áp thấp ôn đới | Đông bắc / đông nam | Lạnh, khô |
Mẹo nhớ: gió nào xuất phát từ áp cao và thổi về vùng nóng hơn thì khô; gió thổi về vùng lạnh hơn (như gió Tây ôn đới) thì hơi nước dễ ngưng tụ nên ẩm, mưa nhiều. Xem thêm Gió Tây ôn đới thổi từ áp cao nào?
Câu hỏi luyện tập tương tự
Câu 1. Gió Mậu dịch thổi từ đâu đến đâu?
Đáp án: từ áp cao cận chí tuyến về áp thấp xích đạo.
Câu 2. Ở bán cầu Bắc, gió Mậu dịch có hướng chủ yếu là gì?
Đáp án: đông bắc.
Câu 3. Vì sao vùng chí tuyến có nhiều hoang mạc?
Đáp án: vì thường xuyên chịu áp cao (không khí giáng xuống) và gió Mậu dịch khô, nên mưa rất ít.
Câu hỏi thường gặp
Gió Mậu dịch còn gọi là gì?
Gió Mậu dịch còn được gọi là gió Tín phong, là loại gió thổi đều đặn quanh năm từ áp cao cận chí tuyến về áp thấp xích đạo.
Vì sao gió Mậu dịch có tính chất khô?
Vì gió xuất phát từ khu áp cao nơi không khí giáng xuống, lại thổi về vùng xích đạo nóng hơn nên hơi nước khó ngưng tụ thành mây, mưa.
Gió Mậu dịch ở bán cầu Nam có hướng gì?
Hướng đông nam, do lực Cô-ri-ô-lit làm gió lệch về bên trái theo hướng chuyển động ở bán cầu Nam.
Gió Mậu dịch có bao giờ gây mưa không?
Có ở một số nơi, khi gió đi qua biển nhận thêm hơi ẩm rồi gặp núi chắn ở bờ đông lục địa; nhưng tính chất chung vẫn là khô.