Trả lời nhanh
Để viết bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến Kim Đồng, em cần chọn một sự việc cụ thể (làm liên lạc, hy sinh, thăm di tích…), giữ đúng mốc lịch sử, kể theo trình tự thời gian, xen miêu tả và cảm xúc. Mở bài giới thiệu nhân vật, thân bài kể diễn biến, kết bài nêu suy nghĩ. Dưới đây là tư liệu, dàn ý và 4 bài mẫu.
Hiểu đúng yêu cầu của đề
Đề thuộc dạng kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử. Chữ “có thật” rất quan trọng: tên người, thời gian, hoàn cảnh phải đúng với lịch sử. Em chỉ được thêm những chi tiết nhỏ (cảnh vật, dáng vẻ, cảm xúc) để câu chuyện sinh động, không được bịa ra sự kiện lớn.
Bài kể có thể dùng ngôi thứ ba (kể như người ghi lại câu chuyện) hoặc ngôi thứ nhất (em là người nghe kể, người đến thăm di tích). Hai cách đều đúng, miễn là nhất quán từ đầu đến cuối.
Tư liệu về Kim Đồng cần nắm chắc
- Kim Đồng có tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng, quê ở Cao Bằng.
- Anh là một trong những đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, thành lập ngày 15/5/1941. Tổ chức này nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
- Nhiệm vụ của anh là làm liên lạc: dẫn đường, canh gác, đưa tin cho cán bộ cách mạng, giữ bí mật trong vùng địch kiểm soát.
- Ngày 15/2/1943, khi đang làm nhiệm vụ, anh hy sinh lúc mới 14 tuổi.
- Tên anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố, nhà xuất bản; hình ảnh anh là biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của thiếu niên Việt Nam.
Lưu ý: truyện “Người liên lạc nhỏ” là tác phẩm văn học viết về Kim Đồng, có yếu tố sáng tạo. Khi kể sự việc “có thật”, em dựa vào lịch sử, đừng lẫn chi tiết văn học (tên nhân vật phụ, đoạn đối thoại) như thể đó là sự kiện thật.
Dàn ý chung
1. Mở bài
Giới thiệu Kim Đồng và sự việc em chọn kể (hoàn cảnh, vì sao em nhớ mãi).
2. Thân bài
- Bối cảnh: thời gian, địa điểm (vùng núi Cao Bằng), tình hình bị giặc kiểm soát.
- Diễn biến: nhiệm vụ được giao → hành động của nhân vật → tình huống bất ngờ → cách xử trí.
- Kết quả: việc đã xảy ra thế nào, ý nghĩa với cách mạng.
- Yếu tố miêu tả, biểu cảm: dáng vẻ, ánh mắt, cảnh núi rừng, cảm xúc của người kể.
3. Kết bài
Nêu ý nghĩa sự việc, suy nghĩ và lời hứa của bản thân với người đội viên anh hùng.
Bài mẫu 1: Người liên lạc nhỏ dẫn đường (ngôi thứ ba)
Những năm đầu thập niên bốn mươi, núi rừng Cao Bằng còn phủ bóng quân thù. Giữa vùng đất ấy có một cậu bé người Nùng tên Nông Văn Dền, các đồng chí quen gọi là Kim Đồng. Em nhớ mãi công việc thầm lặng mà anh đã làm: dẫn đường cho cán bộ cách mạng.
Mỗi lần nhận nhiệm vụ, anh khoác chiếc áo chàm, dáng nhanh nhẹn như con sóc nhỏ, đi trước cán bộ một quãng. Anh chọn những lối mòn vắng, men theo suối, băng qua nương ngô. Gặp người lạ, anh cất tiếng nói chuyện tự nhiên như một cậu bé đi chăn trâu, đi kiếm củi. Có lần thấy bóng lính ở đầu bản, anh dừng lại, ra hiệu cho cán bộ nấp sau bụi cây rồi một mình bước lên dò đường. Đến khi chắc chắn an toàn, anh mới dẫn đoàn đi tiếp.
Đường rừng lạnh buốt, đôi chân trần của anh tê cứng, nhưng anh không kêu mệt. Với anh, mỗi bước đi đều góp cho cách mạng thêm một phần an toàn. Khi tiễn cán bộ đến nơi hẹn, anh chỉ mỉm cười rồi quay về, như chưa hề làm việc gì lớn lao.
Nghĩ về Kim Đồng, em thấy nhỏ tuổi không có nghĩa là nhỏ bé trong trách nhiệm. Em tự nhủ sẽ học tập chăm chỉ và biết giữ lời hứa với tập thể như anh đã giữ trọn lời hứa của người đội viên.
Bài mẫu 2: Ngày 15 tháng 2 năm 1943 (ngôi thứ ba, giọng trang trọng)
Ngày 15/2/1943 là một ngày không thể quên trong lịch sử Đội ta. Hôm ấy, người đội viên Kim Đồng, mới mười bốn tuổi, tiếp tục làm nhiệm vụ canh gác và bảo vệ cán bộ cách mạng.
Tiết trời đầu xuân ở vùng núi còn se lạnh. Anh đứng ở vị trí quan sát, mắt dõi theo từng lối đi, tai lắng nghe từng tiếng động. Khi tình huống nguy hiểm xuất hiện, anh hiểu rằng nếu để địch phát hiện thì những người đồng chí phía sau sẽ gặp nguy. Anh đã hành động dũng cảm, đặt sự an toàn của cán bộ lên trên bản thân.
Trong cuộc chạm trán với kẻ địch, anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tin anh ra đi khiến đồng đội và bà con vùng cao xót xa. Nhưng sự hy sinh ấy không phải là kết thúc. Tên anh trở thành ngọn lửa truyền cho bao thế hệ thiếu niên lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng vì mọi người.
Mỗi lần nhìn chiếc khăn quàng đỏ trên ngực, em lại nhớ đến anh. Em hiểu rằng được sống trong hoà bình hôm nay là nhờ những người như Kim Đồng đã ngã xuống từ rất sớm. Em xin hứa sống xứng đáng với sự hy sinh đó.
Bài mẫu 3: Chuyến thăm khu di tích Kim Đồng (ngôi thứ nhất)
Mùa hè năm ngoái, cả lớp em được nghe cô giáo kể về Kim Đồng rồi cùng gia đình em có dịp lên Cao Bằng thăm khu di tích mang tên anh. Chuyến đi khiến em hiểu câu chuyện trong sách gần gũi hơn bao giờ hết.
Xe đi qua những đèo dốc quanh co, hai bên là núi đá xanh thẳm. Bố em chỉ tay: “Ngày ấy, các anh chị liên lạc đi bộ trên những con đường này.” Em chợt nghĩ đến một cậu bé chạc tuổi mình, ngày nào cũng băng rừng vượt suối.
Tại khu di tích, em đứng trước tượng anh Kim Đồng. Anh đứng thẳng, ánh mắt sáng và gương mặt còn nét trẻ thơ. Cô hướng dẫn kể rằng anh là đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, làm liên lạc cho cách mạng và hy sinh năm mười bốn tuổi. Em lặng đi, thấy cổ họng nghèn nghẹn.
Trước khi về, em cùng các bạn thắt lại khăn quàng ngay ngắn, cúi đầu thắp nén hương. Em hiểu rằng lòng dũng cảm không chỉ có trong chiến tranh: hôm nay, đó là dám nói thật, dám giúp bạn, dám chịu trách nhiệm việc mình làm.
Bài mẫu 4: Buổi sinh hoạt Đội kể chuyện Kim Đồng (ngôi thứ nhất, người nghe kể)
Chiều thứ sáu, chi đội lớp 7A em tổ chức buổi sinh hoạt “Kể chuyện về anh Kim Đồng”. Sân trường hôm ấy lộng gió, các bạn ngồi thành vòng tròn quanh chú phụ trách.
Chú bắt đầu: “Anh Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 ở Cao Bằng. Khi Đội Nhi đồng Cứu quốc ra đời ngày 15/5/1941, anh là một trong những đội viên đầu tiên.” Cả nhóm im phăng phắc. Chú kể tiếp về những lần anh dẫn đường, canh gác cho cán bộ, rồi ngày 15/2/1943 anh hy sinh khi mới mười bốn tuổi.
Bạn Lan, lớp trưởng, khẽ lau mắt. Bạn Hùng vốn nghịch nhất lớp cũng ngồi thẳng người. Em chợt nhận ra, chuyện về Kim Đồng không chỉ là bài học lịch sử mà còn là tấm gương về trách nhiệm.
Cuối buổi, chi đội cùng hát Đội ca và hứa thực hiện “năm điều Bác Hồ dạy”. Em bước về nhà, lòng nhẹ và ấm, tự hứa từ mai sẽ chăm chỉ hơn và không bỏ dở việc được giao.
Mẹo viết để bài có điểm cao
- Chọn một sự việc, kể cho kỹ: thà kể sâu một chuyến đi liên lạc còn hơn điểm qua cả cuộc đời anh.
- Dùng từ chỉ thời gian: hôm ấy, sáng sớm, bỗng nhiên, lát sau… giúp mạch kể rõ ràng.
- Xen miêu tả: một câu tả dáng anh, một câu tả núi rừng là đủ, không dàn trải.
- Cảm xúc chân thật: viết điều em thật sự nghĩ, tránh những câu sáo rỗng.
Lỗi sai thường gặp
- Ghi sai tên, sai năm hy sinh (đúng là 1943, lúc 14 tuổi).
- Chép nguyên đoạn trong truyện văn học rồi coi là sự thật lịch sử.
- Đổi ngôi kể giữa chừng (đang “em” lại chuyển “tôi”, rồi “anh ấy”).
- Kết bài chỉ nói “em rất khâm phục” mà không nêu hành động cụ thể.
Bài luyện tập
- Đề 1: Kể lại việc Kim Đồng tham gia Đội Nhi đồng Cứu quốc theo ngôi thứ ba. Gợi ý: bối cảnh năm 1941, vì sao Đội ra đời, cảm xúc của anh khi trở thành đội viên, lời hứa của anh. Chỉ dùng mốc 15/5/1941 làm cột mốc chắc chắn.
- Đề 2: Em là người đứng trước tượng Kim Đồng, hãy kể lại buổi dâng hương và cảm xúc của mình. Gợi ý: ngôi thứ nhất, miêu tả tượng và không gian, nêu 2–3 thông tin lịch sử đúng, kết bằng việc làm cụ thể của em.
- Đề 3: Viết đoạn văn 8–10 câu kể về một việc nhỏ em đã làm để học tập tinh thần trách nhiệm của Kim Đồng. Gợi ý: việc có thật của em, có mở đầu – diễn biến – kết quả.
Các bài mẫu trên chỉ để tham khảo cách triển khai. Em hãy chọn sự việc và giọng kể của riêng mình để bài viết có dấu ấn cá nhân.
Câu hỏi thường gặp
Bài văn kể về Kim Đồng lớp 7 thuộc dạng nào?
Đây là dạng kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử. Bài cần đúng mốc lịch sử, có trình tự thời gian rõ và xen yếu tố miêu tả, biểu cảm.
Nên kể Kim Đồng theo ngôi thứ nhất hay ngôi thứ ba?
Cả hai đều được. Ngôi thứ ba hợp khi tái hiện sự việc; ngôi thứ nhất hợp khi em là người nghe kể hoặc đi thăm di tích. Quan trọng là giữ một ngôi thống nhất.
Những thông tin nào về Kim Đồng cần ghi chính xác?
Tên thật Nông Văn Dền, sinh năm 1929 ở Cao Bằng, là một trong những đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (15/5/1941), làm liên lạc và hy sinh ngày 15/2/1943 khi 14 tuổi.
Có được thêm chi tiết tưởng tượng vào bài không?
Được thêm chi tiết nhỏ như cảnh vật, dáng vẻ, cảm xúc. Không được bịa ra sự kiện lớn hoặc sửa mốc lịch sử vì đề yêu cầu sự việc có thật.