Trả lời nhanh
Bài Thư thăm bạn (trang 107–109) là bức thư Nhã Uyên, đã chuyển về Hà Nội, gửi bạn Thu Vân ở Huế. Thư gồm ba phần: đầu thư (nơi, ngày viết, xưng hô, hỏi thăm), phần chính (kể chuyện học tập, nỗi nhớ Huế) và cuối thư (lời chúc, chữ kí). Sau bài, em biết cách xưng hô và viết một bức thư ngắn gửi bạn ở xa.
Tổng quan bài học
Bài 2 nằm trong chủ điểm về tình bạn của Tiếng Việt lớp 3 Tập 1, sách Chân trời sáng tạo. Bài gồm ba phần, mỗi phần có một trang giải riêng để em xem chi tiết hơn.
| Phần | Trang | Em cần làm |
|---|---|---|
| Đọc: Thư thăm bạn | 107, 108 | Đọc bức thư, trả lời 5 câu hỏi, trao đổi về cách xưng hô khi viết thư |
| Nói và nghe | 108 | Nói về một người bạn của em theo gợi ý |
| Viết sáng tạo | 109 | Tìm hiểu các phần của một bức thư, chuẩn bị nội dung và viết thư cho bạn ở xa |
Xem lời giải riêng từng phần: Đọc: Thư thăm bạn trang 107, 108, Nói và nghe trang 108 và Viết sáng tạo trang 109.
Nội dung bức thư: tóm tắt để dễ nhớ
Nhã Uyên từng sống ở Huế, nay học ở Hà Nội. Bạn viết thư thăm Thu Vân, người bạn cũ ở Huế. Trong thư, Uyên kể đã quen trường lớp mới, thầy cô và bạn bè thân thiện, bạn thích sinh hoạt câu lạc bộ. Dù vậy, Uyên vẫn nhớ Huế, nhớ dòng sông Hương, thầy cô và bạn cũ, và hứa hè này sẽ về thăm.
Mẹo nhớ: đọc thư theo ba chữ Hỏi – Kể – Chúc. Đầu thư là hỏi thăm, giữa thư là kể chuyện, cuối thư là chúc và kí tên.
Đọc: Thư thăm bạn (trang 107, 108)
Khởi động: Chia sẻ cách em liên lạc với người thân, bạn bè
Câu này không có đáp án duy nhất. Em kể những cách mình thật sự dùng, ví dụ: gọi điện thoại, nhắn tin, gọi video, viết thư, gửi thiệp. Em nên nói rõ liên lạc với ai và bằng cách nào.
Ví dụ nói: “Em gọi video cho bà ở quê mỗi tối Chủ nhật. Còn bạn thân chuyển sang tỉnh khác, em gửi cho bạn một tấm thiệp vào dịp sinh nhật.”
Câu 1: Bạn Nhã Uyên viết thư cho ai? Bạn xưng hô thế nào?
Nhã Uyên viết thư cho bạn Thu Vân. Hai bạn xưng hô là mình – bạn (trong thư còn gọi bạn bằng “cậu”). Em chỉ cần đọc dòng gọi đầu thư và những câu đầu tiên là tìm được đáp án.
Câu 2: Bạn Nhã Uyên hỏi thăm những gì?
Nhã Uyên hỏi thăm sức khoẻ của Thu Vân và gia đình. Đây là cách mở đầu quen thuộc, thể hiện sự quan tâm đến người nhận thư.
Câu 3: Bạn Nhã Uyên kể những gì?
Em đọc đoạn giữa thư và gạch ý như sau:
- Bạn đã quen với việc học ở Hà Nội.
- Thầy cô và các bạn mới thân thiện, dễ mến.
- Bạn thích sinh hoạt ở câu lạc bộ, nơi các bạn kể chuyện, diễn kịch, đọc thơ.
- Bạn vẫn nhớ Huế, nhớ sông Hương, thầy cô và bạn bè cũ, và dự định về thăm vào mùa hè.
Câu 4: Phần cuối thư, bạn viết những gì?
Ở cuối thư, Nhã Uyên gửi lời hỏi thăm gia đình Thu Vân, chúc bạn luôn vui vẻ, rồi kí tên mình. Phần cuối thường ngắn gọn, ấm áp.
Câu 5: Tình cảm của Nhã Uyên với quê hương và bạn bè thế nào?
Đây là câu hỏi nêu cảm nhận, em trả lời bằng ý của mình nhưng phải có bằng chứng từ bài. Gợi ý: Nhã Uyên rất gắn bó, yêu mến và nhớ quê hương cùng bạn bè. Dù đã có môi trường mới vui vẻ, bạn vẫn nhắc đến sông Hương, thầy cô, bạn cũ và hứa về thăm.
Cách viết hoàn chỉnh: “Theo em, Nhã Uyên rất yêu quê hương và quý bạn bè. Bạn đã có nhiều niềm vui ở Hà Nội nhưng vẫn nhớ Huế và muốn về thăm mọi người.”
Trao đổi về lời xưng hô khi viết thư
Cách xưng hô thay đổi theo người nhận thư. Em xem bảng sau:
| Người nhận | Cách xưng hô gợi ý |
|---|---|
| Bạn bè | mình – bạn, tớ – cậu |
| Thầy cô | em – thầy (cô) |
| Ông bà, bố mẹ | cháu – ông (bà); con – bố (mẹ) |
| Anh chị | em – anh (chị) |
Lưu ý: khi viết cho anh chị, em phải xưng “em”, không xưng “con”. Nhiều bạn nhầm chỗ này vì quen xưng “con” với người lớn trong nhà.
Nói và nghe: Nói về một người bạn của em (trang 108)
Em dựa vào bốn gợi ý theo thứ tự: tên bạn; dáng vẻ; tính tình; tình cảm của em với bạn. Mỗi ý nói 1–2 câu là đủ một đoạn nói hay.
Cách chuẩn bị
- Chọn một người bạn em thật sự quý để có nhiều điều muốn kể.
- Nhớ một việc cụ thể bạn đã làm (giúp em, chia sẻ đồ dùng, cùng em chơi…).
- Tập nói to, rõ, nhìn vào bạn nghe.
Bài nói mẫu
“Bạn thân nhất của em là Minh Khôi, ngồi cùng bàn với em. Khôi cao hơn em một chút, da ngăm, mắt sáng và hay cười. Bạn tính tình vui vẻ, thích đá bóng và rất hay giúp đỡ mọi người. Hôm em quên mang bút, Khôi liền cho em mượn một chiếc. Em rất quý Khôi và mong chúng em luôn là bạn tốt của nhau.”
Em hãy thay tên, đặc điểm và kỉ niệm bằng của riêng em, không nói giống hệt bài mẫu.
Viết sáng tạo (trang 109)
Câu 1: Các phần của một bức thư
Em ghép nội dung với từng phần như sau:
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Đầu thư | Địa điểm, thời gian viết thư; lời xưng hô; lời thăm hỏi |
| Phần chính | Thông báo tình hình của người viết; chia sẻ cảm xúc, mong muốn |
| Cuối thư | Lời chúc; chữ kí và tên người viết |
Em thử đối chiếu với thư của Nhã Uyên: dòng “Hà Nội, ngày … tháng … năm …” thuộc đầu thư; đoạn kể về trường lớp và nỗi nhớ Huế thuộc phần chính; lời chúc và tên bạn thuộc cuối thư.
Câu 2: Chia sẻ nội dung em muốn viết cho một người bạn ở xa
Em lập dàn ý ngắn theo ba phần trước khi viết:
- Đầu thư: nơi và ngày viết; gọi tên bạn; hỏi thăm sức khoẻ, việc học của bạn.
- Phần chính: kể 2–3 điều mới ở lớp, ở nhà; nhắc kỉ niệm với bạn; nói điều em mong (gặp lại, trả lời thư).
- Cuối thư: lời chúc, lời hỏi thăm gia đình bạn, kí tên.
Viết thư: bài mẫu tham khảo
Dưới đây là thư mẫu do thầy cô soạn, em chỉ đọc để học cách trình bày, hãy viết thư bằng suy nghĩ của riêng mình.
Đà Nẵng, ngày 10 tháng 10 năm 2026
Gia Hân thân mến!
Dạo này bạn có khoẻ không? Việc học ở trường mới của bạn thế nào rồi? Tớ vẫn khoẻ và đang học lớp 3 rất vui.
Lớp tớ vừa tổ chức một buổi trồng cây trong sân trường. Tớ được chăm cây phượng nhỏ và ngày nào cũng tưới nước. Mỗi lần nhìn cây, tớ lại nhớ những buổi chúng mình cùng chơi nhảy dây. Tớ mong bạn sớm gửi thư kể cho tớ nghe về lớp mới nhé.
Tớ gửi lời hỏi thăm bác và các anh chị trong nhà. Chúc bạn học giỏi và luôn vui vẻ!
Bạn của bạn
Bảo Ngọc
Vì sao thư này đạt yêu cầu? Thư đủ ba phần, xưng hô “tớ – bạn” nhất quán, có chi tiết cụ thể (trồng cây phượng) thay vì nói chung chung, và có lời chúc ở cuối.
Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Trả lời câu 5 chỉ bằng một chữ “yêu” mà không nói vì sao. Hãy thêm bằng chứng từ thư.
- Quên ghi nơi và ngày viết thư ở đầu thư.
- Xưng hô lộn xộn, đoạn đầu “mình – bạn”, đoạn sau “con – cô”.
- Viết phần chính quá ngắn, chỉ hỏi thăm rồi chúc luôn.
- Quên kí tên cuối thư.
Luyện tập thêm
- Bài 1. Em viết thư cho cô giáo cũ. Em xưng hô thế nào? Đáp án: xưng “em” và gọi “cô” (cô giáo).
- Bài 2. Câu “Chúc bạn luôn vui vẻ và học giỏi” thuộc phần nào của bức thư? Đáp án: cuối thư (lời chúc).
- Bài 3. Viết 3–4 câu hỏi thăm bạn ở đầu thư. Gợi ý: “Cậu và gia đình vẫn khoẻ chứ? Việc học ở trường mới của cậu có vui không? Tớ nhớ cậu nhiều lắm.”
Các bài khác trong chủ điểm
- Bài 1: Chú sẻ và bông hoa bằng lăng
- Bài 3: Đôi bạn
- Bài 4: Hai người bạn
- Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 – Chân trời sáng tạo (mục lục cả năm)
- Giải VBT Tiếng Việt lớp 3 – Chân trời sáng tạo
Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức Tập 1, Tập 2 đầy đủ từng bài; Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức tuần 17 (có đáp án); Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 cả 3 bộ sách: mục lục bài giải Tập 1, Tập 2.
Câu hỏi thường gặp
Bạn Nhã Uyên viết thư cho ai trong bài Thư thăm bạn?
Nhã Uyên viết thư cho bạn Thu Vân, người bạn cũ ở Huế. Hai bạn xưng hô là mình – bạn, tớ – cậu.
Một bức thư gồm mấy phần?
Một bức thư gồm ba phần: đầu thư (nơi, ngày viết, xưng hô, hỏi thăm), phần chính (kể tình hình, chia sẻ cảm xúc, mong muốn) và cuối thư (lời chúc, chữ kí, tên).
Khi viết thư cho thầy cô, em xưng hô thế nào?
Em xưng là em và gọi là thầy hoặc cô. Cách xưng hô thể hiện sự kính trọng và cần giữ nhất quán từ đầu đến cuối thư.
Câu 5 về tình cảm của Nhã Uyên có đáp án duy nhất không?
Không. Em nêu cảm nhận riêng nhưng nên có dẫn chứng, ví dụ bạn nhớ sông Hương, thầy cô, bạn cũ và hứa về thăm Huế vào mùa hè.