Este C2H5COOCH3 có tên là gì?

Este C2H5COOCH3 có tên là metyl propionat (tên thay thế: metyl propanoat). Gốc axit C2H5COO– xuất phát từ axit propionic C2H5COOH, còn gốc ancol gắn vào oxygen là CH3– (metyl). Công thức phân tử là C4H8O2, phân tử khối 88.

C2H5COOCH3 có tên là gì? Metyl propionat

Trả lời nhanh

Este C₂H₅COOCH₃ có tên là metyl propionat (tên thay thế: metyl propanoat). Gốc axit C₂H₅COO– xuất phát từ axit propionic C₂H₅COOH, còn gốc ancol gắn vào oxygen là CH₃– (metyl). Công thức phân tử là C₄H₈O₂, phân tử khối 88.

Cách gọi tên este RCOOR’

Este đơn chức có công thức chung RCOOR’. Muốn gọi tên, em đọc theo thứ tự: tên gốc R’ – tên axit (đổi đuôi “ic” thành “at”).

R’– là gốc hiđrocacbon nối với nguyên tử O (phần đứng sau nhóm –COO–).
RCOO– là gốc axit, lấy từ axit RCOOH tương ứng.

Áp dụng với C₂H₅COOCH₃

Tách phần sau O: CH₃– là gốc metyl.
Phần còn lại C₂H₅COO– ứng với axit C₂H₅COOH là axit propionic (có 3 C trong mạch, tên IUPAC: axit propanoic). Đổi “ic” thành “at” được propionat.
Ghép lại: metyl propionat.

Vì sao không phải etyl axetat?

Đây là lỗi nhiều bạn mắc vì thấy cả hai đều có 4 nguyên tử C. Hai chất này là đồng phân của nhau nhưng khác ở chỗ gốc nào gắn với nhóm C=O:

Công thức	Gốc axit	Gốc ancol	Tên
C₂H₅COOCH₃	C₂H₅COO– (propionat)	CH₃– (metyl)	metyl propionat
CH₃COOC₂H₅	CH₃COO– (axetat)	C₂H₅– (etyl)	etyl axetat
HCOOCH₂CH₂CH₃	HCOO– (fomat)	C₃H₇– (propyl)	propyl fomat
HCOOCH(CH₃)₂	HCOO– (fomat)	isopropyl	isopropyl fomat

Mẹo nhớ: nhóm –COO– luôn “kẹp” giữa hai gốc. Gốc nào có nguyên tử C của –COO– nằm ngay trước thì thuộc về axit; gốc còn lại (đứng sau O) thuộc về ancol và được đọc trước.

Tính chất và phản ứng thường gặp

Điều chế (phản ứng este hoá, thuận nghịch):

C₂H₅COOH + CH₃OH ⇄ C₂H₅COOCH₃ + H₂O (xúc tác H₂SO₄ đặc, đun nóng)

Thủy phân trong môi trường kiềm (xà phòng hoá, một chiều):

C₂H₅COOCH₃ + NaOH → C₂H₅COONa + CH₃OH (đun nóng)

Thủy phân trong môi trường axit (thuận nghịch):

C₂H₅COOCH₃ + H₂O ⇄ C₂H₅COOH + CH₃OH (xúc tác H₊, đun nóng)

Đốt cháy: C₄H₈O₂ + 5O₂ → 4CO₂ + 4H₂O (nhiệt độ cao). Este no, đơn chức, mạch hở cháy luôn cho số mol CO₂ bằng số mol H₂O.

Về tính chất vật lí: este này là chất lỏng, nhẹ hơn nước, ít tan trong nước và thường có mùi thơm nhẹ. Vì không tạo được liên kết hiđro giữa các phân tử este nên nhiệt độ sôi thấp hơn axit hay ancol có cùng số C.

Lỗi sai thường gặp

Đọc gốc axit trước, gốc ancol sau (thành “propionat metyl”).
Nhầm “propionat” với “propyl”: propionat là gốc axit 3C, còn propyl là gốc ancol C₃H₇–.
Viết sai sản phẩm xà phòng hoá: sản phẩm là muối và ancol, không phải axit.

Bài luyện tập có đáp án

Bài 1. Gọi tên CH₃COOCH₂CH₂CH₃ và HCOOC₂H₅.

Đáp án: propyl axetat; etyl fomat.

Bài 2. Viết công thức cấu tạo của metyl butirat (butirat là gốc của axit butiric C₃H₇COOH).

Đáp án: C₃H₇COOCH₃.

Bài 3. Thủy phân hoàn toàn 8,8 gam C₂H₅COOCH₃ bằng dung dịch NaOH dư, đun nóng. Tính khối lượng muối thu được.

Đáp án: n(este) = 8,8 : 88 = 0,1 mol. Theo phương trình, n(C₂H₅COONa) = 0,1 mol, M = 96 g/mol nên khối lượng muối = 0,1 × 96 = 9,6 gam.

Câu hỏi thường gặp

C2H5COOCH3 có tên gọi là gì?

C2H5COOCH3 có tên là metyl propionat, tên thay thế theo IUPAC là metyl propanoat.

C2H5COOCH3 và CH3COOC2H5 có phải là một chất không?

Không. Hai chất cùng công thức phân tử C4H8O2 nhưng là đồng phân: C2H5COOCH3 là metyl propionat, còn CH3COOC2H5 là etyl axetat.

Thủy phân C2H5COOCH3 trong dung dịch NaOH thu được sản phẩm gì?

Thu được natri propionat C2H5COONa và ancol metylic CH3OH, theo phản ứng một chiều khi đun nóng.

Có bao nhiêu este có công thức phân tử C4H8O2?

Có 4 este đồng phân: propyl fomat, isopropyl fomat, etyl axetat và metyl propionat.