Chức năng các bộ phận chính của quạt điện điển hình

Trả lời nhanh

Quạt điện điển hình có 5 nhóm bộ phận: động cơ điện (biến điện năng thành cơ năng làm quay cánh), cánh quạt (quạt gió tạo luồng không khí), lồng quạt (bảo vệ an toàn), bộ phận điều khiển như công tắc, núm chỉnh tốc độ, hẹn giờ (bật tắt, đổi tốc độ) và thân – chân đế (giữ quạt vững, đặt hoặc treo được). Hai bộ phận chính nhất là động cơ và cánh quạt.

Bảng chức năng các bộ phận của quạt điện

Bộ phận Chức năng
Động cơ điện Nhận điện từ lưới 220 V, biến điện năng thành cơ năng, làm trục quay.
Cánh quạt Gắn vào trục động cơ; khi quay đẩy không khí thành luồng gió.
Lồng quạt (lưới bảo vệ) Che cánh quạt, ngăn tay hoặc vật lạ chạm vào cánh đang quay.
Bộ phận điều khiển (công tắc, hộp số, núm hẹn giờ) Bật, tắt; chọn tốc độ quay mạnh – yếu; hẹn giờ tắt (nếu có).
Thân và chân đế Đỡ động cơ, giữ quạt thăng bằng; tuỳ loại có thể điều chỉnh độ cao, góc nghiêng.
Dây nguồn và phích cắm Nối quạt với nguồn điện.

Động cơ điện – “trái tim” của quạt

Động cơ gồm hai phần chính: stato (phần đứng yên, có cuộn dây) và rôto (phần quay, nối với trục). Khi có dòng điện chạy qua cuộn dây, từ trường sinh ra làm rôto quay.

Trục rôto truyền chuyển động quay sang cánh quạt. Nếu động cơ hỏng (cháy cuộn dây, kẹt trục), quạt không quay được dù cánh còn nguyên.

Cánh quạt và lồng quạt

Cánh quạt được tạo hình nghiêng nên khi quay sẽ đẩy không khí về phía trước. Số cánh và độ nghiêng ảnh hưởng đến lượng gió và độ ồn.

Lồng quạt làm bằng dây thép hoặc nhựa, có khe đủ nhỏ để tay trẻ em không lọt vào. Đây là bộ phận bảo đảm an toàn, không phải bộ phận tạo gió.

Bộ phận điều khiển

Quạt cơ dùng công tắc nhiều nấc hoặc hộp số: mỗi nấc đổi mức điện áp hay số vòng dây được cấp điện, nên tốc độ quay thay đổi. Quạt đời mới có thêm điều khiển từ xa, hẹn giờ, chế độ gió tự nhiên.

Sơ đồ khối nguồn điện, bộ phận điều khiển, động cơ điện và cánh quạt của quạt điện
Sơ đồ khối: điện năng qua bộ phận điều khiển vào động cơ, động cơ làm quay cánh quạt tạo gió.

Nguyên lí làm việc của quạt điện

  1. Cắm phích, bật công tắc: dòng điện đi vào cuộn dây của động cơ.
  2. Động cơ biến điện năng thành cơ năng: rôto và trục quay.
  3. Cánh quạt gắn trên trục quay theo, đẩy không khí tạo gió.
  4. Lồng quạt che chắn để quá trình này diễn ra an toàn.

Mẹo nhớ nhanh

Nhớ câu: “Động – Cánh – Lồng – Điều – Đế“: Động cơ quay, Cánh tạo gió, Lồng che chắn, Điều khiển chỉnh tốc độ, Đế giữ vững.

Lỗi sai thường gặp

  • Nhầm lồng quạt là bộ phận tạo gió. Thực ra chỉ cánh quạt mới đẩy không khí.
  • Nói quạt biến điện năng thành nhiệt năng. Quạt biến điện năng thành cơ năng (một phần nhỏ hao phí thành nhiệt).
  • Quên bộ phận điều khiển khi liệt kê, chỉ kể động cơ và cánh.

Lưu ý sử dụng an toàn

  • Rút phích cắm trước khi lau chùi, tháo lồng hoặc sửa chữa.
  • Không đưa tay hoặc vật vào lồng khi quạt đang quay.
  • Đặt quạt trên mặt phẳng vững, tránh nơi ẩm ướt.

Bài luyện tập

Câu 1. Quạt vẫn kêu “ù ù” nhưng cánh không quay, em nghi ngờ bộ phận nào và vì sao?

Đáp án: Động cơ có điện nên kêu nhưng rôto bị kẹt hoặc cánh bị vướng (hoặc tụ điện hỏng ở quạt dùng tụ), nên không quay được.

Câu 2. Vì sao quạt có nhiều nấc tốc độ? Bộ phận nào đảm nhiệm?

Đáp án: Để người dùng chọn lượng gió phù hợp; do bộ phận điều khiển (công tắc nhiều nấc, hộp số) đảm nhiệm bằng cách thay đổi điện cấp cho động cơ.

Câu hỏi thường gặp

Bộ phận quan trọng nhất của quạt điện là gì?

Là động cơ điện, vì nó biến điện năng thành cơ năng làm quay cánh quạt. Thiếu động cơ thì quạt không hoạt động.

Quạt điện biến đổi năng lượng như thế nào?

Quạt biến điện năng thành cơ năng (chuyển động quay của cánh); một phần nhỏ hao phí thành nhiệt năng.

Lồng quạt có tác dụng gì?

Lồng quạt che cánh đang quay để bảo vệ người dùng và giữ cho cánh khỏi va chạm với vật lạ.

Động cơ quạt điện gồm những phần nào?

Gồm stato (phần đứng yên có cuộn dây) và rôto (phần quay gắn với trục quạt).