Trả lời nhanh
Vành đai lửa lớn nhất hiện nay trên thế giới là Vành đai lửa Thái Bình Dương. Đây là dải núi lửa và động đất hình móng ngựa bao quanh rìa Thái Bình Dương, dài khoảng 40.000 km. Dải này tập trung phần lớn núi lửa đang hoạt động và phần lớn các trận động đất trên Trái Đất, vì nằm trên chỗ tiếp xúc của nhiều mảng kiến tạo.
Vành đai lửa là gì?
Vành đai lửa là những dải lãnh thổ có nhiều núi lửa hoạt động và thường xuyên xảy ra động đất. Các dải này trùng với ranh giới giữa các mảng kiến tạo, nơi lớp vỏ Trái Đất rất không ổn định. Trên thế giới có vài vành đai như vậy, trong đó vành đai quanh Thái Bình Dương là lớn nhất.
Vì sao Thái Bình Dương có vành đai lửa lớn nhất?
Mảng Thái Bình Dương và một số mảng nhỏ khác liên tục dịch chuyển, va chạm hoặc chui xuống dưới các mảng lục địa bao quanh (mảng Á – Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Philippines, Úc…). Hiện tượng mảng này chui xuống dưới mảng kia gọi là hút chìm. Nó tạo ra:
- Các rãnh biển sâu, ví dụ rãnh Mariana.
- Nhiều núi lửa nằm ngay phía trên vùng hút chìm.
- Những trận động đất mạnh khi đá bị nén và vỡ đột ngột.
Vành đai lửa Thái Bình Dương đi qua đâu?
Vành đai chạy dọc bờ tây của châu Mỹ (dãy Andes ở Nam Mỹ, Trung Mỹ, bờ tây Bắc Mỹ, Alaska), vòng qua quần đảo Aleutian rồi xuống phía tây Thái Bình Dương qua bán đảo Kamchatka, Nhật Bản, Philippines, Indonesia và Niu Di-lân. Vành đai không khép kín hoàn toàn vì ở phần nam Thái Bình Dương có một đoạn hở.
| Khu vực | Ví dụ nổi bật |
|---|---|
| Châu Á – Thái Bình Dương | Núi Phú Sĩ (Nhật Bản), núi Mayon (Philippines), núi Merapi (Indonesia) |
| Bắc Mỹ | Núi St. Helens (Hoa Kỳ) |
| Nam Mỹ | Các núi lửa dọc dãy Andes |
Các vành đai khác để loại trừ
- Vành đai Địa Trung Hải – Himalaya: kéo dài từ Địa Trung Hải qua Tây Á đến dãy Himalaya và Đông Nam Á; cũng có nhiều động đất nhưng nhỏ hơn.
- Vành đai giữa Đại Tây Dương: chạy theo sống núi ngầm giữa Đại Tây Dương, có đảo Iceland nằm trên đó.
Trong ba dải này, vành đai quanh Thái Bình Dương là lớn nhất về chiều dài và về số lượng núi lửa, động đất.
Mẹo nhớ
Chỉ cần nhớ hình ảnh chiếc móng ngựa ôm quanh Thái Bình Dương: hễ đề hỏi vành đai lửa “lớn nhất” thì chọn Thái Bình Dương. Tên gọi “Vành đai lửa” gợi nhớ núi lửa phun lửa quanh một đại dương lớn.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn Đại Tây Dương hay Ấn Độ Dương vì nghĩ hai đại dương này có nhiều núi lửa hơn.
- Nhầm “vành đai lửa” là một vòng tròn khép kín. Thực ra nó có hình móng ngựa.
- Cho rằng Việt Nam nằm trên vành đai lửa. Việt Nam không nằm trên vành đai này nên ít chịu động đất mạnh hơn Nhật Bản hay Indonesia.
Luyện tập
Câu 1. Nêu nguyên nhân chính tạo nên Vành đai lửa Thái Bình Dương.
Đáp án: Do các mảng kiến tạo quanh Thái Bình Dương va chạm và hút chìm vào nhau.
Câu 2. Kể tên ba quốc gia nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương.
Đáp án: Nhật Bản, Philippines, Indonesia (hoặc Chile, Hoa Kỳ, Niu Di-lân).
Câu 3. Vì sao Nhật Bản thường xuyên có động đất?
Đáp án: Vì nước này nằm ngay trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi các mảng kiến tạo tiếp xúc và hoạt động mạnh.
Câu hỏi thường gặp
Vành đai lửa lớn nhất thế giới là vành đai nào?
Là Vành đai lửa Thái Bình Dương, dài khoảng 40.000 km, bao quanh rìa Thái Bình Dương.
Vì sao có nhiều núi lửa và động đất ở Vành đai lửa Thái Bình Dương?
Vì đây là nơi các mảng kiến tạo va chạm và hút chìm vào nhau nên vỏ Trái Đất rất không ổn định.
Những nước nào nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương?
Nhật Bản, Philippines, Indonesia, Niu Di-lân, Hoa Kỳ, Chile, Peru, Mexico và nhiều nước khác.
Việt Nam có nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương không?
Không. Việt Nam nằm ngoài vành đai nên nguy cơ động đất mạnh và núi lửa hoạt động thấp hơn các nước trên vành đai.