Trả lời nhanh
Trái Đất có bán kính ở xích đạo là khoảng 6378 km (chính xác hơn là 6378,137 km). Con số này lớn hơn bán kính đo ở hai cực (khoảng 6357 km) vì Trái Đất không tròn hoàn toàn mà hơi phình ở xích đạo và dẹt ở hai cực.
Bán kính xích đạo của Trái Đất là bao nhiêu?
Khi đo từ tâm Trái Đất ra đến mặt biển ở đường xích đạo, ta được khoảng 6378 km. Trong bài tập, em có thể điền: “Trái Đất có bán kính ở xích đạo là 6378 km“.
Một số tài liệu làm tròn thành 6370 km hoặc 6371 km. Đó là bán kính trung bình của Trái Đất, không phải bán kính ở xích đạo. Nếu đề hỏi riêng “ở xích đạo” thì chọn 6378 km.
Vì sao bán kính ở xích đạo lớn hơn ở cực?
Trái Đất tự quay quanh trục. Khi quay, phần vật chất ở vùng xích đạo chuyển động nhanh và xa trục nhất nên bị “văng” ra ngoài nhiều hơn. Kết quả là Trái Đất hơi phình ở xích đạo và hơi dẹt ở hai cực.
Hình dạng này gọi là hình cầu dẹt (elipxôit tròn xoay). Độ chênh lệch chỉ khoảng 21 km, rất nhỏ so với 6378 km. Vì vậy ở mức Địa lí lớp 6, ta vẫn coi Trái Đất có dạng gần hình cầu.
Bảng số liệu cần nhớ
| Đại lượng | Giá trị gần đúng |
|---|---|
| Bán kính ở xích đạo | 6378 km |
| Bán kính ở cực | 6357 km |
| Bán kính trung bình | 6371 km |
| Chu vi xích đạo | khoảng 40 075 km |
Mẹo nhớ: “Xích đạo 63-78, cực 63-57” – cả hai đều bắt đầu bằng 63, chỉ khác hai chữ số cuối, và xích đạo luôn lớn hơn.
Cách tính chu vi xích đạo từ bán kính
Xích đạo là một đường tròn lớn, nên chu vi tính theo công thức C = 2 × π × R.
Với R = 6378 km và π ≈ 3,1416: C ≈ 2 × 3,1416 × 6378 ≈ 40 075 km. Đây là lí do nhiều sách ghi chu vi xích đạo khoảng 40 000 km.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm bán kính xích đạo (6378 km) với bán kính trung bình (6371 km).
- Nhầm bán kính với đường kính. Đường kính xích đạo gấp đôi bán kính, tức khoảng 12 756 km.
- Cho rằng Trái Đất tròn đều tuyệt đối nên bán kính ở mọi nơi bằng nhau.
- Viết sai đơn vị: bán kính Trái Đất tính bằng km, không phải m hay dặm.
Bài tập luyện tập
- Tính độ chênh lệch giữa bán kính xích đạo và bán kính ở cực (lấy 6378 km và 6357 km).
Đáp án: 6378 − 6357 = 21 km. - Tính đường kính của Trái Đất ở xích đạo.
Đáp án: 2 × 6378 = 12 756 km. - Dùng R = 6378 km và π = 3,14, tính chu vi xích đạo.
Đáp án: 2 × 3,14 × 6378 = 40 053,84 km, làm tròn khoảng 40 054 km. Kết quả hơi lệch so với 40 075 km vì π được làm tròn thô.
Câu hỏi thường gặp
Trái Đất có bán kính ở xích đạo là bao nhiêu?
Khoảng 6378 km (chính xác hơn là 6378,137 km).
Bán kính Trái Đất ở cực là bao nhiêu?
Khoảng 6357 km, nhỏ hơn bán kính ở xích đạo khoảng 21 km.
Bán kính 6371 km là của đại lượng nào?
Đó là bán kính trung bình của Trái Đất, thường được làm tròn thành 6370 km trong nhiều tài liệu.
Chu vi xích đạo của Trái Đất dài bao nhiêu?
Khoảng 40 075 km, tính theo công thức C = 2πR với R = 6378 km.