Trả lời nhanh
Đề bài cho hai phương án A. Phật giáo và B. Hồi giáo, nhưng cả hai đều không có nguồn gốc từ Trung Quốc: Phật giáo ra đời ở Ấn Độ, Hồi giáo ra đời ở bán đảo Ả Rập. Tôn giáo có nguồn gốc Trung Quốc là Đạo giáo (gắn với Lão Tử, Trang Tử). Nếu đề có phương án này, em chọn nó.
Đề bài và cách hiểu
Câu hỏi thường gặp: «Tôn giáo nào sau đây có nguồn gốc từ Trung Quốc?». Hai phương án đầu là A. Phật giáo, B. Hồi giáo. Các phương án còn lại thường là những tôn giáo khác như Đạo giáo, Thiên Chúa giáo, Ấn Độ giáo. Vì vậy, điều quan trọng là em nhớ được quê hương của từng tôn giáo để loại trừ.
Bảng nguồn gốc các tôn giáo hay gặp
| Tôn giáo | Nơi ra đời | Người sáng lập / gắn với | Thời điểm |
|---|---|---|---|
| Phật giáo | Ấn Độ cổ đại (lưu vực sông Hằng) | Thích Ca Mâu Ni (Siddhartha Gautama) | Khoảng thế kỉ VI TCN |
| Hồi giáo | Bán đảo Ả Rập (Mecca) | Muhammad | Đầu thế kỉ VII |
| Thiên Chúa giáo | Vùng Palestine | Giê-su | Thế kỉ I |
| Ấn Độ giáo | Ấn Độ | Phát triển từ Bà La Môn giáo | Hình thành dần qua nhiều thế kỉ |
| Đạo giáo | Trung Quốc | Tư tưởng Lão Tử, Trang Tử | Tư tưởng thời Xuân Thu – Chiến Quốc, thành tôn giáo thời Hán |
Vì sao đáp án là Đạo giáo?
Đạo giáo bắt nguồn từ học thuyết «Đạo» của Lão Tử (sách Đạo đức kinh) và Trang Tử. Học thuyết này đề cao sống thuận theo tự nhiên, «vô vi». Về sau, người ta kết hợp với tín ngưỡng dân gian, thuật tu luyện, trường sinh để hình thành tôn giáo có tổ chức ở Trung Quốc vào khoảng thời Đông Hán.
Loại trừ các phương án
- A. Phật giáo – sai. Phật giáo do Thích Ca sáng lập ở Ấn Độ. Phật giáo chỉ truyền vào Trung Quốc khoảng đầu Công nguyên rồi phát triển mạnh ở đó. Nhiều em nhầm vì Phật giáo Trung Hoa rất nổi tiếng.
- B. Hồi giáo – sai. Hồi giáo do Muhammad truyền bá ở Mecca (Ả Rập) từ đầu thế kỉ VII, kinh sách là Kinh Qur’an.
- Thiên Chúa giáo, Ấn Độ giáo – sai nếu có trong đề: một tôn giáo có gốc Tây Á, một có gốc Ấn Độ.
- Đạo giáo – đúng nếu có trong đề.
Lưu ý về Nho giáo
Nho giáo do Khổng Tử sáng lập, cũng ra đời ở Trung Quốc. Tuy nhiên, Nho giáo chủ yếu là học thuyết về đạo đức và chính trị – xã hội (nhân, lễ, chính danh), nên nhiều sách giáo khoa gọi là «học thuyết» hay «tư tưởng». Nếu đề chỉ hỏi «tôn giáo» và có cả Đạo giáo, em ưu tiên Đạo giáo; nếu đề hỏi «tư tưởng/học thuyết» thì Nho giáo cũng là đáp án phù hợp.
Mẹo nhớ
- Phật – Ấn: Phật giáo sinh ra ở Ấn Độ.
- Hồi – Ả Rập: Hồi giáo gắn với Muhammad và Mecca.
- Đạo – Lão: chữ «Đạo» của Lão Tử, người Trung Quốc.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm «ảnh hưởng ở Trung Quốc» với «có nguồn gốc ở Trung Quốc».
- Nhầm Phật giáo với Đạo giáo vì ở Việt Nam hai tôn giáo này thường cùng xuất hiện trong tín ngưỡng dân gian.
- Quên rằng Nho giáo thiên về học thuyết hơn là tôn giáo.
Luyện tập
- Tôn giáo nào gắn với tên tuổi Thích Ca Mâu Ni?
Đáp án: Phật giáo (Ấn Độ). - Kinh Qur’an là kinh sách của tôn giáo nào?
Đáp án: Hồi giáo. - Sách Đạo đức kinh gắn với nhà tư tưởng nào, thuộc tôn giáo nào?
Đáp án: Lão Tử; Đạo giáo.
Câu hỏi thường gặp
Phật giáo có nguồn gốc từ Trung Quốc không?
Không. Phật giáo ra đời ở Ấn Độ vào khoảng thế kỉ VI TCN, sau đó truyền vào Trung Quốc và nhiều nước châu Á.
Hồi giáo có nguồn gốc từ đâu?
Hồi giáo hình thành ở bán đảo Ả Rập, gắn với Muhammad, ở thành phố Mecca vào đầu thế kỉ VII.
Tôn giáo nào ra đời ở Trung Quốc?
Đạo giáo là tôn giáo bản địa của Trung Quốc, bắt nguồn từ tư tưởng của Lão Tử và Trang Tử.
Nho giáo có phải là tôn giáo không?
Nho giáo ra đời ở Trung Quốc nhưng chủ yếu là học thuyết đạo đức – chính trị do Khổng Tử sáng lập, nên nhiều tài liệu gọi là học thuyết, tư tưởng.