Tơ visco không thuộc loại tơ nào? Phân loại tơ nhân tạo, bán tổng hợp, tổng hợp
Lớp 12Hóa học

Tơ visco không thuộc loại tơ nào? Phân loại tơ nhân tạo, bán tổng hợp, tổng hợp

Trả lời nhanh

Tơ visco không thuộc loại tơ tổng hợp. Tơ visco được sản xuất từ cellulose (gỗ, tre, nứa) qua xử lý hóa học nên là tơ nhân tạo, còn gọi là tơ bán tổng hợp, và cả hai nằm trong nhóm tơ hóa học. Tơ tổng hợp phải được điều chế từ các monome nhỏ bằng phản ứng trùng hợp hoặc trùng ngưng, như nylon-6,6, capron, nitron.

Sơ đồ phân loại tơ

Muốn trả lời nhanh, em cần nhớ cây phân loại sau:

  • Tơ thiên nhiên: có sẵn trong tự nhiên như bông, len, tơ tằm.
  • Tơ hóa học: do con người chế tạo, gồm hai nhóm:
    • Tơ nhân tạo (bán tổng hợp): xuất phát từ polime thiên nhiên (cellulose) rồi biến đổi bằng hóa chất, như tơ visco, tơ xenlulozơ axetat (cellulose acetate).
    • Tơ tổng hợp: từ monome tổng hợp rồi trùng hợp hoặc trùng ngưng, như nylon-6,6, capron, lapsan, nitron (olon).

Tơ visco được điều chế thế nào?

  1. Xử lý bột gỗ, tre (chứa cellulose) với dung dịch NaOH đặc để tạo kiềm cellulose.
  2. Cho kiềm cellulose tác dụng với CS2 tạo dung dịch nhớt gọi là visco.
  3. Ép dung dịch visco qua các lỗ nhỏ vào dung dịch axit, cellulose tái sinh ở dạng sợi dài, chính là tơ visco.

Nguyên liệu gốc của quá trình là cellulose có sẵn trong thiên nhiên nên tơ này chỉ được “biến đổi” chứ không phải được “xây dựng” từ monome. Đó chính là lí do gọi là bán tổng hợp.

Loại trừ từng cách phân loại

Cách gọi Tơ visco có thuộc không? Giải thích
Tơ nhân tạo Thuộc Chế biến từ cellulose thiên nhiên
Tơ bán tổng hợp Thuộc Là tên gọi khác của tơ nhân tạo
Tơ hóa học Thuộc Là nhóm lớn gồm tơ nhân tạo và tơ tổng hợp
Tơ tổng hợp Không thuộc Không được tạo ra từ monome bằng trùng hợp hoặc trùng ngưng
Tơ thiên nhiên Không thuộc Không có sẵn dạng sợi trong tự nhiên

Vì thế, nếu đề cho các lựa chọn tơ nhân tạo, tơ bán tổng hợp, tơ hóa học thì cả ba đều đúng với tơ visco; phương án còn lại là tơ tổng hợp mới là đáp án của câu “không thuộc loại”.

Bảng nhớ nhanh một số loại tơ thường gặp

Tơ Phân loại Nguồn gốc
Tơ visco Nhân tạo (bán tổng hợp) Cellulose
Tơ xenlulozơ axetat Nhân tạo (bán tổng hợp) Cellulose
Nylon-6,6 Tổng hợp Trùng ngưng hexamethylenediamine và adipic acid
Capron (nylon-6) Tổng hợp Trùng hợp mở vòng caprolactam
Lapsan Tổng hợp Trùng ngưng ethylene glycol và terephthalic acid
Nitron (olon) Tổng hợp Trùng hợp acrylonitrile
Tơ tằm, len, bông Thiên nhiên Động vật hoặc thực vật

Mẹo ghi nhớ

  • Thấy từ “cellulose” (xenlulozơ) làm nguyên liệu thì nghĩ ngay tới tơ nhân tạo.
  • Thấy phản ứng trùng hợp hoặc trùng ngưng từ monome thì đó là tơ tổng hợp.
  • Nhóm “tơ hóa học” bao gồm cả hai loại trên, đừng dùng nó để đối lập với tơ nhân tạo.

Lỗi sai thường gặp

  • Cho rằng tơ visco là tơ tổng hợp vì sản xuất công nghiệp bằng hóa chất.
  • Cho rằng tơ nhân tạo không phải tơ hóa học.
  • Nhầm tơ xenlulozơ axetat là tơ tổng hợp; thực chất nó cũng là tơ nhân tạo.

Luyện tập

  1. Dãy nào gồm toàn tơ nhân tạo: (a) visco, xenlulozơ axetat; (b) visco, nylon-6,6? Đáp án: dãy (a).
  2. Tơ nitron được điều chế bằng phản ứng nào? Đáp án: trùng hợp acrylonitrile (CH2=CH–CN).
  3. Vì sao tơ nylon-6,6 là tơ tổng hợp? Đáp án: vì được tạo ra từ các monome tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng.

Câu hỏi thường gặp

Tơ visco thuộc loại tơ nào?

Tơ visco là tơ nhân tạo (bán tổng hợp), nằm trong nhóm tơ hóa học.

Vì sao tơ visco không phải tơ tổng hợp?

Vì tơ visco được chế biến từ cellulose có sẵn trong tự nhiên, không được điều chế từ monome bằng trùng hợp hay trùng ngưng.

Tơ nhân tạo có phải tơ hóa học không?

Có. Tơ hóa học gồm hai nhóm là tơ nhân tạo (bán tổng hợp) và tơ tổng hợp.

Kể tên vài loại tơ tổng hợp.

Nylon-6,6, capron (nylon-6), lapsan và nitron (olon) là các tơ tổng hợp thường gặp.

Bài học liên quan