Tơ olon có phân tử khối bằng 63600 đvC, số mắt xích của tơ olon là bao nhiêu?
Lớp 12Hóa học

Tơ olon có phân tử khối bằng 63600 đvC, số mắt xích của tơ olon là bao nhiêu?

Trả lời nhanh

Số mắt xích của tơ olon là 1200. Tơ olon (tơ nitron) là poli(acrilonitrin) (–CH2–CH(CN)–)n, mỗi mắt xích C3H3N có khối lượng 53 đvC. Vậy n = 63600 : 53 = 1200.

Tơ olon là gì? Công thức cấu tạo

Tơ olon còn gọi là tơ nitron, thuộc nhóm tơ tổng hợp. Nó được điều chế bằng phản ứng trùng hợp acrilonitrin (vinyl xianua), còn gọi là CH2=CH–CN.

Phương trình trùng hợp (điều kiện: nhiệt độ, áp suất, xúc tác, chất khơi mào):

nCH2=CH–CN → (–CH2–CH(CN)–)n

Sợi olon dai, mềm, giữ nhiệt tốt, hơi giống len nên thường dùng dệt vải may áo ấm hoặc bện thành sợi len đan.

Cách giải bài toán

  1. Viết công thức mắt xích: –CH2–CH(CN)– gồm 3 nguyên tử C, 3 nguyên tử H, 1 nguyên tử N, tức C3H3N.
  2. Tính khối lượng một mắt xích: 3×12 + 3×1 + 14 = 53 (đvC).
  3. Áp dụng công thức: Mpolime = n × Mmắt xích, suy ra n = Mpolime : Mmắt xích.
  4. Thay số: n = 63600 : 53 = 1200.

Kiểm tra ngược: 53 × 1200 = 63600 ✓.

Vì sao mắt xích có khối lượng bằng monome?

Trùng hợp chỉ mở liên kết đôi C=C rồi nối các phân tử monome lại, không tách ra phân tử nhỏ nào. Vì thế mắt xích có cùng thành phần với monome acrilonitrin: C3H3N, M = 53.

Cần phân biệt với phản ứng trùng ngưng (tạo tơ nilon-6,6, tơ lapsan). Ở đó có H2O thoát ra, nên mắt xích khác monome ban đầu.

Lỗi sai thường gặp

  • Tính nhầm khối lượng mắt xích do quên nguyên tử N trong nhóm –CN, hoặc đếm sai số H (mắt xích có 3 H: 2 H ở CH2 và 1 H ở CH).
  • Nhầm olon với tơ capron, nilon-6 (có chứa nhóm amit –NH–CO–) hay với PVC (mắt xích C2H3Cl, M = 62,5).
  • Nhầm “mắt xích” với “monome”: n là hệ số trùng hợp (số mắt xích), không phải số mol.

Mẹo nhớ: acrilonitrin = 53, nhớ “53 là số mắt xích của olon” sẽ giúp làm nhanh các câu trắc nghiệm có số liệu tương tự.

Bảng so sánh nhanh vài polime hay gặp

Polime Mắt xích M mắt xích
Polietilen (PE) –CH2–CH2– 28
Poli(vinyl clorua) (PVC) –CH2–CHCl– 62,5
Tơ olon (tơ nitron) –CH2–CH(CN)– 53
Polistiren (PS) –CH2–CH(C6H5)– 104

Bài tập tự luyện

  1. Một mẫu tơ olon có phân tử khối 106000 đvC. Tính số mắt xích.
    Đáp án: 106000 : 53 = 2000.
  2. PVC có phân tử khối 250000 đvC. Tính hệ số trùng hợp n.
    Đáp án: 250000 : 62,5 = 4000.
  3. Tính khối lượng acrilonitrin cần dùng để điều chế 1 tấn tơ olon với hiệu suất trùng hợp 80%.
    Đáp án: khối lượng tơ bằng khối lượng monome phản ứng, nên m = 1 : 0,8 = 1,25 tấn.

Câu hỏi thường gặp

Tơ olon được điều chế từ chất nào?

Tơ olon (tơ nitron) được điều chế bằng phản ứng trùng hợp acrilonitrin CH2=CH–CN, thu được poli(acrilonitrin) (–CH2–CH(CN)–)n.

Khối lượng một mắt xích của tơ olon là bao nhiêu?

Mắt xích –CH2–CH(CN)– có công thức C3H3N, khối lượng 3×12 + 3×1 + 14 = 53 đvC.

Tơ olon thuộc loại tơ nào?

Tơ olon là tơ tổng hợp, được tạo ra từ phản ứng trùng hợp. Nó không phải tơ thiên nhiên hay tơ bán tổng hợp (nhân tạo).

Số mắt xích của polime tính bằng công thức nào?

n = M polime : M mắt xích. Với tơ olon M = 63600 và M mắt xích = 53 thì n = 1200.

Bài học liên quan