Trả lời nhanh
Phân bón vi sinh thường được tóm tắt thành 4 đặc điểm: (1) chứa vi sinh vật sống có ích; (2) vi sinh vật chuyển hoá chất dinh dưỡng thành dạng cây hấp thụ được; (3) cải tạo đất, an toàn với môi trường; (4) hiệu quả chậm, phụ thuộc điều kiện và phải bảo quản đúng cách. Số ý có thể khác đôi chút giữa các sách, nên cần đối chiếu với SGK em đang học.
Phân bón vi sinh là gì?
Phân bón vi sinh (còn gọi là phân vi sinh vật) là chế phẩm chứa các vi sinh vật sống có ích đã được tuyển chọn, trộn với chất mang như than bùn hoặc mùn. Khi bón vào đất hoặc xử lý hạt giống, các vi sinh vật này sinh sôi và hoạt động quanh rễ cây.
Điểm khác cốt lõi: phân hoá học cung cấp trực tiếp chất dinh dưỡng, còn phân vi sinh cung cấp «những sinh vật làm ra chất dinh dưỡng» cho cây.
4 đặc điểm của phân bón vi sinh
| STT | Đặc điểm | Giải thích |
|---|---|---|
| 1 | Chứa vi sinh vật sống có ích | Mật độ vi sinh vật đủ lớn, thuộc các nhóm như cố định đạm, phân giải lân, phân giải chất hữu cơ. |
| 2 | Chuyển hoá dinh dưỡng cho cây | Vi sinh vật biến chất khó tan thành dạng cây hút được (ví dụ N2 trong không khí thành đạm, lân khó tan thành lân dễ tan). |
| 3 | Cải tạo đất, an toàn môi trường | Làm đất tơi xốp, tăng mùn, giảm lệ thuộc phân hoá học; không để lại dư lượng độc hại. |
| 4 | Hiệu quả chậm, cần bảo quản đúng | Vi sinh vật là sinh vật sống nên chịu ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm, pH và có hạn sử dụng. |
Vì sao lại có những đặc điểm đó?
- Do bản chất «sống»: vi sinh vật cần thời gian nhân lên nên tác dụng không thấy ngay như phân đạm hoá học.
- Do cơ chế chuyển hoá: ví dụ vi khuẩn nốt sần Rhizobium sống cộng sinh trên rễ cây họ Đậu, cố định đạm khí quyển; Azotobacter sống tự do cũng cố định đạm; một số vi khuẩn khác phân giải hợp chất lân khó tan.
- Do không chứa hoá chất tổng hợp: nên bón đúng cách không gây chai đất hay ô nhiễm nguồn nước như khi lạm dụng phân hoá học.
Phân biệt nhanh với phân hữu cơ và phân hoá học
| Tiêu chí | Phân vi sinh | Phân hữu cơ | Phân hoá học |
|---|---|---|---|
| Thành phần chính | Vi sinh vật sống có ích | Chất hữu cơ (phân chuồng, xanh, rác ủ…) | Chất vô cơ chứa N, P, K… |
| Tốc độ tác dụng | Chậm | Chậm | Nhanh |
| Cải tạo đất | Có | Rất tốt | Hạn chế, dễ chai đất nếu lạm dụng |
| Bảo quản | Khó hơn (có hạn dùng) | Ủ hoai trước khi bón | Dễ bảo quản |
Mẹo nhớ nhanh
Nhớ cụm «Sống – Chuyển – Cải – Giữ»:
- Sống: chứa vi sinh vật sống có ích.
- Chuyển: chuyển hoá chất dinh dưỡng.
- Cải: cải tạo đất, thân thiện môi trường.
- Giữ: giữ gìn, bảo quản cẩn thận vì là sinh vật sống.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng phân vi sinh cung cấp trực tiếp N, P, K như phân hoá học. Thực tế chúng giúp tạo ra hoặc giải phóng dinh dưỡng.
- Bón cùng thuốc diệt nấm, diệt khuẩn hoặc vôi bột: vi sinh vật có thể bị chết nên mất tác dụng.
- Để bao phân ngoài nắng gắt hoặc quá hạn dùng rồi vẫn bón.
- Đếm đặc điểm theo trí nhớ mà không đối chiếu SGK: nếu đề yêu cầu liệt kê, hãy trả lời đúng theo cách sách của em trình bày.
Bài luyện tập
Câu 1. Nhóm vi sinh vật nào sau đây có trong phân vi sinh cố định đạm: Rhizobium, Azotobacter hay nấm gây bệnh rỉ sắt?
Đáp án: Rhizobium và Azotobacter; nấm gây bệnh rỉ sắt là tác nhân gây hại, không dùng làm phân.
Câu 2. Vì sao không nên trộn phân vi sinh với thuốc diệt khuẩn trước khi bón?
Đáp án: Thuốc diệt khuẩn sẽ tiêu diệt vi sinh vật có ích, phân mất tác dụng.
Câu 3. Một bác nông dân bón phân vi sinh cho ruộng lạc nhưng 3 ngày sau chưa thấy cây xanh hơn nên kết luận phân kém. Hãy nhận xét.
Đáp án: Nhận xét chưa đúng, vì phân vi sinh có hiệu quả chậm: vi sinh vật cần thời gian nhân lên và hoạt động; cần theo dõi cả vụ và kết hợp chăm sóc đúng kĩ thuật.
Câu hỏi thường gặp
Phân bón vi sinh có mấy đặc điểm?
Thường được tóm tắt thành 4 đặc điểm: chứa vi sinh vật sống có ích, chuyển hoá dinh dưỡng cho cây, cải tạo đất và an toàn môi trường, hiệu quả chậm và cần bảo quản đúng. Cách chia ý có thể khác nhau giữa các sách nên cần đối chiếu SGK.
Phân bón vi sinh khác phân hữu cơ ở điểm nào?
Phân vi sinh chứa vi sinh vật sống có ích, còn phân hữu cơ chủ yếu là chất hữu cơ đã ủ hoai như phân chuồng, phân xanh. Cả hai đều có tác dụng chậm và giúp cải tạo đất.
Có thể bón phân vi sinh cùng thuốc trừ sâu, thuốc diệt nấm không?
Không nên, vì thuốc diệt khuẩn, diệt nấm có thể làm chết vi sinh vật có ích. Nên bón cách thời điểm phun thuốc và đọc hướng dẫn trên bao bì.