Nước ta có nhiều tài nguyên khoáng sản là do vị trí địa lí nằm ở đâu?

Trả lời nhanh

Nước ta có nhiều tài nguyên khoáng sản là do vị trí địa lí nằm trong khu vực tiếp giáp, giao nhau giữa hai vành đai sinh khoáng lớn của thế giới là vành đai Thái Bình Dương và vành đai Địa Trung Hải. Đây là nơi hoạt động kiến tạo, macma diễn ra mạnh qua nhiều giai đoạn địa chất nên hình thành nhiều loại khoáng sản.

Đề bài và cách hiểu đúng

Câu hỏi thường gặp ở dạng điền khuyết: “Nước ta có nhiều tài nguyên khoáng sản là do vị trí địa lí nằm trong khu vực …”. Phần cần điền là: nơi tiếp giáp (giao nhau) của các vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và Địa Trung Hải.

Nếu đề của em có 4 phương án, hãy chọn phương án nhắc tới hai vành đai sinh khoáng này. Những phương án chỉ nói về khí hậu, gần biển hay gần xích đạo thường là phương án nhiễu.

Giải thích vì sao vị trí này tạo ra nhiều khoáng sản

  1. Vành đai sinh khoáng là dải lãnh thổ tập trung nhiều mỏ. Đó là những nơi vỏ Trái Đất hoạt động mạnh: uốn nếp, đứt gãy, macma xâm nhập hoặc phun trào. Các hoạt động này đưa kim loại và các chất khoáng lên gần mặt đất rồi kết tụ thành mỏ.
  2. Việt Nam nằm ở nơi hai vành đai gặp nhau. Lãnh thổ chịu tác động của cả hai hệ thống kiến tạo nên khoáng sản vừa nhiều loại, vừa có nhiều kiểu nguồn gốc.
  3. Lịch sử phát triển địa chất lâu dài, phức tạp. Lãnh thổ trải qua nhiều chu kì kiến tạo, mỗi giai đoạn để lại những loại mỏ khác nhau (kim loại, năng lượng, vật liệu xây dựng…).

Kết quả là nước ta có hàng nghìn mỏ và điểm quặng với khoảng 60 loại khoáng sản. Phần lớn mỏ có trữ lượng vừa và nhỏ, chỉ một số ít có trữ lượng lớn.

Ví dụ minh hoạ trên bản đồ

Khoáng sản Khu vực tiêu biểu
Than Quảng Ninh (vùng Đông Bắc)
Dầu mỏ, khí tự nhiên Thềm lục địa phía nam (bể Cửu Long, Nam Côn Sơn)
Bôxit Tây Nguyên
Sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh), Yên Bái
Apatit Lào Cai
Thiếc Tĩnh Túc (Cao Bằng)

Em thấy khoáng sản phân bố khắp cả nước và cả trên biển. Điều đó khớp với ý: lãnh thổ chịu tác động của nhiều hoạt động kiến tạo khác nhau.

Loại trừ các cách giải thích dễ nhầm

  • “Do khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa”: khí hậu không tạo ra mỏ nội sinh. Nó chỉ góp phần phong hoá, ví dụ hình thành bôxit hay sa khoáng. Vì vậy đây không phải nguyên nhân chính của câu hỏi.
  • “Do nằm gần biển”: vị trí gần biển giúp nước ta có dầu khí ở thềm lục địa, nhưng không giải thích được than, kim loại ở đất liền.
  • “Do nằm gần xích đạo”: vĩ độ ảnh hưởng đến nhiệt, ẩm, không quyết định việc hình thành mỏ khoáng sản.

Mẹo nhớ

Gặp câu “khoáng sản nhiều do vị trí” thì nhớ cụm “hai vành đai – gặp nhau”: Thái Bình Dương và Địa Trung Hải. Vành đai sinh khoáng gắn với kiến tạo, không gắn với khí hậu.

Lỗi sai thường gặp

  • Chỉ ghi một vành đai sinh khoáng, quên mất vị trí “tiếp giáp” của hai vành đai.
  • Nhầm “vành đai sinh khoáng” với “vành đai lửa” hay “vành đai khí hậu”.
  • Lẫn nguyên nhân tự nhiên (kiến tạo) với điều kiện khai thác (vốn, công nghệ).

Luyện tập

  1. Điền khuyết: “Nước ta nằm ở nơi tiếp giáp của vành đai sinh khoáng … và …”.
    Đáp án: Thái Bình Dương; Địa Trung Hải.
  2. Vì sao nước ta có nhiều loại khoáng sản khác nhau?
    Gợi ý: vì nằm ở nơi giao nhau của hai vành đai sinh khoáng và có lịch sử địa chất lâu dài, phức tạp với nhiều chu kì kiến tạo.
  3. Kể tên 3 khoáng sản và nơi phân bố chính.
    Gợi ý: than ở Quảng Ninh, bôxit ở Tây Nguyên, apatit ở Lào Cai.

Câu hỏi thường gặp

Nước ta nằm trên những vành đai sinh khoáng nào?

Nước ta nằm ở khu vực tiếp giáp của hai vành đai sinh khoáng lớn là vành đai Thái Bình Dương và vành đai Địa Trung Hải.

Vành đai sinh khoáng là gì?

Là dải lãnh thổ có hoạt động kiến tạo, macma mạnh, nơi tập trung nhiều mỏ khoáng sản có cùng nguồn gốc hoặc cùng giai đoạn hình thành.

Khí hậu nhiệt đới ẩm có phải nguyên nhân chính khiến nước ta nhiều khoáng sản không?

Không. Khí hậu chỉ góp phần hình thành một số mỏ như bôxit hay sa khoáng. Nguyên nhân chính là vị trí tiếp giáp các vành đai sinh khoáng và lịch sử địa chất phức tạp.

Khoáng sản nước ta có đặc điểm gì nổi bật?

Nước ta có nhiều loại khoáng sản nhưng phần lớn mỏ có trữ lượng vừa và nhỏ. Chỉ một số loại có trữ lượng lớn như than, dầu khí, bôxit.