Trả lời nhanh
Nhận định “Hin-đu giáo chỉ thờ thần Si-va và thần Vi-snu” là SAI. Hin-đu giáo là tôn giáo đa thần, có ba vị thần tối cao là Brahma (sáng tạo), Vi-snu (bảo vệ, duy trì) và Si-va (huỷ diệt để tái sinh), bên cạnh vô số thần khác. Nội dung đúng phải nhắc đến tính đa thần, tư tưởng luân hồi – nghiệp báo và nguồn gốc Ấn Độ.
Hiểu đúng đề bài
Câu hỏi này thường xuất hiện trong phần Ấn Độ cổ đại, với dạng “Nội dung nào sau đây phản ánh đúng về Hin-đu giáo?”. Một phương án hay gặp là “Chỉ thờ thần Si-va và thần Vi-snu”. Các phương án còn lại ở mỗi đề có thể khác nhau, nên bài này giúp em có tiêu chí để tự chọn đúng, thay vì học thuộc một chữ cái.
Em chỉ cần nhớ: đúng với Hin-đu giáo là các ý về đa thần, ba vị thần chính, luân hồi, nghiệp, giải thoát. Sai là các ý nói “chỉ thờ một/hai thần” hoặc “do một người sáng lập”.
Những điều cần nhớ về Hin-đu giáo
- Nguồn gốc: hình thành ở Ấn Độ, phát triển từ Bà-la-môn giáo cùng nhiều tín ngưỡng bản địa, qua một thời gian dài. Không có một người sáng lập duy nhất như Phật giáo có Thích-ca Mầu-ni.
- Đa thần: thờ rất nhiều vị thần; nổi bật nhất là bộ ba Brahma – Vi-snu – Si-va.
- Quan niệm: tin vào linh hồn bất diệt, luân hồi (sinh ra trở lại), nghiệp (hành động tốt xấu quyết định kiếp sau) và mục tiêu cuối cùng là được giải thoát khỏi vòng luân hồi.
- Gắn với xã hội: tư tưởng tôn giáo này gắn với chế độ đẳng cấp (vác-na) trong xã hội Ấn Độ xưa.
- Ảnh hưởng ra ngoài: được truyền sang Đông Nam Á; ở vương quốc Chăm-pa, các đền tháp tại Mỹ Sơn có thờ thần Si-va.
Bảng nhận diện nhận định đúng – sai
| Nhận định | Đúng/Sai | Lý do |
|---|---|---|
| Chỉ thờ thần Si-va và thần Vi-snu | Sai | Thiếu thần Brahma và còn nhiều vị thần khác |
| Là tôn giáo đa thần, có ba vị thần chính | Đúng | Brahma, Vi-snu, Si-va |
| Do một vị giáo chủ duy nhất sáng lập | Sai | Hình thành dần dần từ nhiều tín ngưỡng |
| Tin vào luân hồi và nghiệp | Đúng | Là giáo lý cốt lõi |
| Chủ trương mọi người sinh ra đều bình đẳng | Sai | Gắn với chế độ đẳng cấp; tư tưởng bình đẳng gần với Phật giáo hơn |
Vì sao “chỉ thờ Si-va và Vi-snu” sai?
- Bỏ sót Brahma – vị thần sáng tạo, một trong ba vị thần tối cao.
- Từ “chỉ” thu hẹp tín ngưỡng đa thần thành hai vị; trong khi đặc điểm nổi bật là rất nhiều thần.
- Mẹo: gặp từ tuyệt đối như “chỉ”, “duy nhất”, “hoàn toàn” khi nói về tôn giáo đa thần, hãy nghi ngờ trước.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm Hin-đu giáo với Phật giáo: Phật giáo có người sáng lập, chủ trương từ bi, bình đẳng; Hin-đu giáo thì không có người sáng lập và gắn với đẳng cấp.
- Nhầm tên thần: Brahma sáng tạo, Vi-snu bảo vệ, Si-va huỷ diệt – tái tạo. Mẹo nhớ theo thứ tự “tạo – giữ – phá”.
Luyện tập
Câu 1. Điền vào chỗ trống: Ba vị thần chính của Hin-đu giáo là ___, ___ và ___.
Đáp án: Brahma, Vi-snu, Si-va.
Câu 2. Đúng hay sai: “Hin-đu giáo có một người sáng lập duy nhất.” Giải thích.
Đáp án: Sai, vì tôn giáo này hình thành dần từ Bà-la-môn giáo và các tín ngưỡng bản địa.
Câu 3. Nêu một bằng chứng cho thấy Hin-đu giáo từng ảnh hưởng đến lịch sử Việt Nam.
Đáp án: Các đền tháp của người Chăm như Mỹ Sơn thờ thần Si-va.
Câu hỏi thường gặp
Hin-đu giáo thờ những vị thần nào?
Hin-đu giáo là tôn giáo đa thần. Ba vị thần chính là Brahma (sáng tạo), Vi-snu (bảo vệ) và Si-va (huỷ diệt, tái sinh), ngoài ra còn rất nhiều thần khác.
Hin-đu giáo có người sáng lập không?
Không. Tôn giáo này hình thành dần dần ở Ấn Độ từ Bà-la-môn giáo và các tín ngưỡng bản địa, nên không có một giáo chủ duy nhất.
Hin-đu giáo khác Phật giáo ở điểm nào?
Phật giáo có người sáng lập là Thích-ca Mầu-ni và chủ trương bình đẳng, từ bi. Hin-đu giáo đa thần, không có người sáng lập và gắn với chế độ đẳng cấp.
Hin-đu giáo ảnh hưởng đến Việt Nam như thế nào?
Thông qua văn hoá Chăm-pa: nhiều đền tháp ở Mỹ Sơn thờ thần Si-va, thể hiện ảnh hưởng của Hin-đu giáo.