Trả lời nhanh
Loại thuế không thuộc thuế trực thu là thuế gián thu, chẳng hạn thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Lí do: thuế gián thu được tính vào giá hàng hóa, dịch vụ, người tiêu dùng là người chịu thuế còn doanh nghiệp chỉ thu hộ rồi nộp cho Nhà nước.
Thuế trực thu là gì?
Thuế trực thu là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế. Người nộp thuế đồng thời là người chịu thuế, không thể chuyển gánh nặng thuế cho người khác.
Ví dụ ở Việt Nam: thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Thuế gián thu là gì?
Thuế gián thu là loại thuế được cộng vào giá bán hàng hóa, dịch vụ. Người bán nộp thuế cho Nhà nước nhưng khoản thuế đó nằm trong giá nên người mua mới là người thực sự gánh thuế.
Ví dụ: thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường.
Bảng so sánh
| Tiêu chí | Thuế trực thu | Thuế gián thu |
|---|---|---|
| Đánh vào | Thu nhập, tài sản | Hàng hóa, dịch vụ khi tiêu dùng |
| Người nộp thuế và người chịu thuế | Là một | Khác nhau (doanh nghiệp nộp, người tiêu dùng chịu) |
| Cách nhận biết | Tính theo thu nhập hoặc giá trị tài sản | Có trong giá bán, xuất hiện trên hóa đơn mua hàng |
| Ví dụ | Thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp | Thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt |
Mẹo nhớ
- Thuế đánh vào túi tiền (thu nhập) hoặc tài sản của chính mình thì là trực thu.
- Thuế nằm trong giá hàng mình mua thì là gián thu.
- Chữ “thu nhập” hoặc “tài sản” trong tên thuế thường báo hiệu trực thu; chữ “giá trị gia tăng”, “tiêu thụ”, “xuất khẩu”, “nhập khẩu” báo hiệu gián thu.
Ví dụ đời sống
Khi em cùng gia đình đổ xăng, hóa đơn đã bao gồm thuế GTGT và thuế bảo vệ môi trường. Người bán xăng nộp các khoản này cho Nhà nước, nhưng em mới là người trả thực tế qua giá xăng. Đây là gián thu.
Ngược lại, người lao động có thu nhập vượt mức quy định phải tự kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân từ chính thu nhập của mình. Đây là trực thu.
Vai trò của thuế
- Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước để chi cho giáo dục, y tế, hạ tầng.
- Điều tiết kinh tế: đánh thuế cao hàng hóa hạn chế tiêu dùng (như rượu bia, thuốc lá).
- Góp phần thực hiện công bằng xã hội, thu nhập cao đóng nhiều hơn.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng thuế xuất nhập khẩu là trực thu vì doanh nghiệp là người nộp. Thực tế khoản thuế này thường được tính vào giá hàng nên là gián thu.
- Chỉ nhìn ai là người nộp thuế vào ngân sách. Hãy hỏi thêm: ai là người thực sự gánh khoản thuế đó? Nếu là người mua hàng thì đó là gián thu.
Luyện tập
- Câu 1. Thuế thu nhập doanh nghiệp là trực thu hay gián thu? Đáp án: trực thu, vì đánh vào lợi nhuận của chính doanh nghiệp.
- Câu 2. Bạn An mua điện thoại, giá đã gồm thuế GTGT. Ai là người chịu thuế này? Đáp án: người tiêu dùng là An.
- Câu 3. Vì sao thuế tiêu thụ đặc biệt là thuế gián thu? Đáp án: vì nằm trong giá bán hàng hóa chịu thuế, người mua là người trả thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Loại thuế nào không thuộc thuế trực thu?
Thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và thuế bảo vệ môi trường.
Thuế trực thu và gián thu khác nhau ở điểm nào?
Thuế trực thu đánh vào thu nhập hoặc tài sản, người nộp cũng là người chịu thuế. Thuế gián thu nằm trong giá hàng hóa, dịch vụ nên người tiêu dùng chịu thuế còn người bán nộp thuế.
Thuế thu nhập cá nhân là thuế gì?
Là thuế trực thu, đánh trực tiếp vào thu nhập của cá nhân vượt mức quy định.