Trả lời nhanh
Khí áp là sức nén của không khí lên bề mặt Trái Đất. Không khí có trọng lượng nên luôn đè lên mọi vật, và sức đè ấy gọi là khí áp. Khí áp thường đo bằng đơn vị mmHg, hPa hoặc atm. Càng lên cao, không khí càng loãng nên khí áp càng giảm.
Khí áp hình thành như thế nào?
Bao quanh Trái Đất là lớp khí quyển dày hàng trăm kilômét. Lớp không khí ấy có khối lượng, bị Trái Đất hút nên đè xuống mặt đất, mặt nước và mọi vật trong đó, kể cả cơ thể em. Sức nén của cột không khí đó chính là khí áp.
Người ta không cảm thấy khí áp vì bên trong cơ thể cũng có áp suất cân bằng với bên ngoài. Tuy vậy, khi leo núi cao hoặc đi máy bay, tai em có thể ù đi vì khí áp thay đổi.
Đơn vị đo và dụng cụ đo
- Đơn vị thường dùng: mmHg (milimét thuỷ ngân), hectôpascal (hPa), atmôtphe (atm).
- Khí áp trung bình ở mực nước biển khoảng 760 mmHg, xấp xỉ 1013 hPa, gọi là khí áp tiêu chuẩn.
- Dụng cụ đo: khí áp kế.
Khí áp thay đổi theo yếu tố nào?
| Yếu tố | Ảnh hưởng đến khí áp |
|---|---|
| Độ cao | Lên cao, không khí loãng nên khí áp giảm |
| Nhiệt độ | Nhiệt độ cao, không khí nở ra nhẹ đi nên khí áp giảm; nhiệt độ thấp thì khí áp tăng |
| Độ ẩm | Không khí ẩm nhẹ hơn không khí khô nên khí áp thường thấp hơn |
Các đai khí áp trên Trái Đất
Trên bề mặt Trái Đất, khí áp phân bố thành các đai xen kẽ nhau theo vĩ độ:
- Đai áp thấp ở vùng xích đạo (nóng quanh năm).
- Hai đai áp cao ở khoảng vĩ độ 30 độ Bắc và 30 độ Nam.
- Hai đai áp thấp ở khoảng vĩ độ 60 độ Bắc và 60 độ Nam.
- Hai đai áp cao ở vùng cực.
Khí áp và gió
Không khí luôn chuyển động từ nơi khí áp cao đến nơi khí áp thấp. Sự chuyển động ấy chính là gió. Chênh lệch khí áp giữa hai nơi càng lớn thì gió thổi càng mạnh. Bởi vậy bản tin thời tiết thường nhắc tới áp cao, áp thấp để dự báo gió.
Vì sao các cách trả lời khác không đúng?
- Khí áp không phải sức nén của nước, vì nước tạo ra áp suất thuỷ tĩnh trong lòng nước.
- Khí áp không phải sức nén của đất đá, loại lực này thuộc về địa chất.
- Nếu đề liệt kê “không khí”, “hơi nước” và “bụi”, thì chọn không khí vì đó là toàn bộ chất khí bao quanh Trái Đất.
Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp
- Mẹo: tách từ “khí áp” thành “khí” và “áp”: khí là không khí, áp là đè xuống. Khí áp = không khí đè xuống.
- Lỗi: cho rằng lên cao khí áp tăng. Thực tế khí áp giảm khi lên cao.
- Lỗi: nhầm hướng gió. Gió thổi từ nơi áp cao về nơi áp thấp, không phải ngược lại.
Bài tập vận dụng
- Ở đỉnh núi cao, khí áp lớn hơn hay nhỏ hơn ở chân núi? Đáp án: nhỏ hơn, vì không khí loãng hơn.
- Gió thổi từ đai áp cao cận chí tuyến về đai áp thấp xích đạo, hay ngược lại? Đáp án: thổi từ áp cao cận chí tuyến về áp thấp xích đạo.
- Khí áp trung bình ở mực nước biển là bao nhiêu mmHg? Đáp án: khoảng 760 mmHg.
Câu hỏi thường gặp
Khí áp là sức nén của gì?
Khí áp là sức nén của không khí lên bề mặt Trái Đất.
Đơn vị đo khí áp là gì?
Thường dùng mmHg, hPa (hectôpascal) hoặc atm. Khí áp tiêu chuẩn ở mực nước biển khoảng 760 mmHg, tương đương khoảng 1013 hPa.
Vì sao càng lên cao khí áp càng giảm?
Vì không khí càng lên cao càng loãng, cột không khí phía trên ngắn lại nên sức nén giảm.