Trả lời nhanh
Giống tác giả (phương án A trong câu hỏi) là giống do chính tác giả chọn tạo ra và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định. Đây là nguồn đầu tiên của hệ thống sản xuất giống: từ giống tác giả người ta nhân lên thành giống siêu nguyên chủng, rồi nguyên chủng, rồi giống xác nhận để đưa ra sản xuất đại trà.
Đề bài đang hỏi gì?
Câu hỏi có dạng: «(A) là giống do tác giả chọn tạo ra, đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định; (B) là giống d…». Phần sau của (B) bị cắt nên ta không có đủ bốn phương án gốc. Vì vậy trang này không đoán phương án mà giải thích khái niệm để em tự chọn đúng với mọi cách ra đề.
Điều chắc chắn: nội dung của (A) chính là định nghĩa giống tác giả. Nếu đề hỏi «A là giống gì?», đáp án là giống tác giả.
Giống tác giả là gì?
Giống tác giả là giống do nhà chọn giống (cá nhân hoặc nhóm nghiên cứu) tự chọn lọc, lai tạo hay gây đột biến ra, đã đạt các tiêu chuẩn chất lượng theo quy định. Từ khoá cần nhớ: «tác giả tạo ra» và «đạt tiêu chuẩn».
Lượng hạt giống này rất ít, được giữ gìn cẩn thận vì đặc tính di truyền của nó là chuẩn cho mọi thế hệ nhân sau.
Sơ đồ các cấp giống (nhân từ trên xuống)
- Giống tác giả – do tác giả chọn tạo, đạt tiêu chuẩn chất lượng.
- Giống siêu nguyên chủng – nhân từ giống tác giả.
- Giống nguyên chủng – nhân từ giống siêu nguyên chủng.
- Giống xác nhận – nhân từ giống nguyên chủng, dùng cho sản xuất đại trà (gieo cấy ngoài ruộng).
Quy tắc nhân giống: mỗi cấp được nhân từ cấp ngay trên nó, càng xuống dưới số lượng càng lớn nhưng độ thuần thường giảm dần.
Bảng phân biệt nhanh
| Cấp giống | Nguồn gốc | Mục đích |
|---|---|---|
| Giống tác giả | Do tác giả chọn tạo | Làm vật liệu khởi đầu |
| Siêu nguyên chủng | Nhân từ giống tác giả | Nhân tiếp ra nguyên chủng |
| Nguyên chủng | Nhân từ siêu nguyên chủng | Nhân tiếp ra giống xác nhận |
| Xác nhận | Nhân từ nguyên chủng | Gieo trồng đại trà |
Lưu ý: tên gọi và số cấp có thể khác chút ít giữa các tài liệu và loại cây (lúa, ngô, khoai tây…). Em hãy bám theo cách trình bày trong sách đang học.
Mẹo nhớ
- «Tác giả → Siêu → Nguyên → Xác nhận»: đọc nhẩm T–S–N–X, từ nguồn ra ruộng.
- Thấy cụm «chọn tạo ra» là nghĩ tới giống tác giả; thấy cụm «nhân từ …» là nghĩ tới các cấp giống sau.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm giống tác giả với giống xác nhận chỉ vì cả hai đều «đạt tiêu chuẩn chất lượng». Giống xác nhận là giống nhân ra ở cuối chuỗi, không phải do tác giả tạo.
- Đảo thứ tự siêu nguyên chủng và nguyên chủng. Siêu nguyên chủng luôn đứng trước.
- Cho rằng giống tác giả được gieo trực tiếp đại trà. Thực tế nó chỉ là nguồn để nhân lên.
Luyện tập
- Điền khuyết: «Giống … là giống do tác giả chọn tạo ra, đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.»
Đáp án: giống tác giả. - Giống nguyên chủng được nhân từ cấp giống nào?
Đáp án: từ giống siêu nguyên chủng. - Sắp xếp theo thứ tự nhân giống: xác nhận, tác giả, nguyên chủng, siêu nguyên chủng.
Đáp án: tác giả → siêu nguyên chủng → nguyên chủng → xác nhận.
Câu hỏi thường gặp
Giống tác giả là giống như thế nào?
Là giống do chính tác giả chọn tạo ra và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định, dùng làm nguồn đầu tiên để nhân ra các cấp giống sau.
Giống siêu nguyên chủng được nhân từ giống nào?
Giống siêu nguyên chủng được nhân từ giống tác giả; sau đó nhân tiếp thành giống nguyên chủng rồi giống xác nhận.
Giống xác nhận dùng để làm gì?
Giống xác nhận là cấp cuối của chuỗi nhân giống, được nhân từ giống nguyên chủng và dùng để gieo trồng đại trà trong sản xuất.
Câu hỏi bị cắt ở phần (B) thì làm thế nào?
Em hãy đối chiếu phần (B) với bảng các cấp giống: nếu mô tả là «nhân từ giống tác giả» thì đó là siêu nguyên chủng, «nhân từ siêu nguyên chủng» là nguyên chủng.