Trả lời nhanh
Phần Chiều trên thành phố Vinh (trang 39, 40) gồm nghe viết, hai bài tập chính tả và một bài tìm từ. Đáp án chính tả: trúc, chuông, chày; thích, xích, chít, chếch. Tìm từ: chăn, chanh, tranh; khúc khích, thút thít, lịch sự. Sau đó em kể lại một đoạn truyện Trận bóng trên đường phố theo lời nhân vật và nói vì sao không nên chơi bóng ngoài lòng đường.
Câu 1. Nghe – viết: Chiều trên thành phố Vinh
Đoạn viết tả một buổi chiều hè ở thành phố Vinh: nắng vàng trên các dãy phố, cổng thành cổ kính, những hàng cây xanh và làn điệu dân ca vang trên sông Lam. Khi cô giáo đọc, em làm như sau:
- Nghe hết cả câu rồi mới viết, đừng viết ngay từng chữ.
- Viết hoa tên riêng: Vinh, Lam. Tên riêng của địa danh luôn viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng.
- Chú ý các từ dễ sai: trầm mặc, ví dặm, gợn sóng, cổ thụ.
- Viết xong, đọc lại và so với sách để sửa lỗi.
Mẹo nhớ: ví dặm là điệu dân ca xứ Nghệ, viết với dấu sắc ở “ví” và dấu nặng ở “dặm”.
Câu 2a. Chọn ch hoặc tr cho ô trống
Bài ca dao nói về cảnh Hà Nội xưa. Em điền:
- Gió đưa cành trúc la đà
- Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương
- Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ
Cách chọn: cây trúc là một loại tre nhỏ nên viết “tr”; tiếng chuông và nhịp chày là các âm thanh gần gũi nên viết “ch”. Khi lưỡng lự, em hãy thử đọc cả câu để xem từ có nghĩa hay không.
Câu 2b. Chọn t hoặc ch cho ô trống
| Câu | Từ cần điền |
|---|---|
| Hương … ngắm thành phố từ trên boong tàu. | thích |
| Khi biển lặng, thành phố như xí… lại gần. | xích |
| Những ánh đèn chi chí… lấp lánh tựa sao sa. | chít |
| Tháp nhà thờ chênh chế… trên nền trời đêm. | chếch |
Điều cần nhớ: ở bài này em chọn giữa hai phụ âm cuối t và ch. Em thử đọc to cả câu: các từ thích, xích, chít, chếch đều có nghĩa, còn các từ như “thít” hay “chết” làm câu sai nghĩa.
Câu 3. Tìm từ theo nghĩa cho trước
a) Từ chứa tiếng bắt đầu bằng tr hoặc ch
- Đồ dùng bằng bông, len, vải đắp lên người khi ngủ cho ấm: chăn.
- Cây cùng họ với cam, quả chua, dùng pha nước uống: chanh.
- Tác phẩm nghệ thuật thể hiện bằng đường nét và màu sắc: tranh.
b) Từ chứa tiếng có vần it hoặc ich
- Tiếng cười nhỏ, liên tục, biểu hiện thích thú: khúc khích.
- Tiếng khóc nhỏ, rời rạc, xen tiếng xịt mũi: thút thít.
- Thái độ nhã nhặn, lễ độ: lịch sự.
Nói và nghe: Trận bóng trên đường phố
Câu 1. Kể lại một đoạn truyện theo lời nhân vật
Em chọn một trong hai đề. Dù chọn đề nào, em dùng từ “tôi” để kể như chính nhân vật, kể theo trình tự và nói cả cảm xúc. Có thể mở đầu như sau.
Đề a (đoạn 1, theo lời nhân vật Long): “Chiều hôm ấy, bọn tôi rủ nhau đá bóng ngay trên đường phố. Tôi dẫn bóng chạy nhanh về phía khung thành, mải mê đến mức không nhìn xe cộ. Bỗng có tiếng phanh gấp làm tôi giật mình, suýt nữa tôi tông phải chiếc xe máy. Cả bọn sợ quá, chạy tán loạn.”
Đề b (đoạn 2 và 3, theo lời nhân vật Quang): “Tôi sút mạnh nhưng quả bóng bay chệch lên vỉa hè và trúng vào đầu một cụ già. Cụ loạng choạng ôm đầu. Thấy mọi người la mắng, bọn tôi sợ hãi bỏ chạy. Nhìn dáng lưng còng của cụ, tôi nhớ đến ông nội và hối hận vô cùng.”
Câu 2. Trao đổi
- Vì sao không nên chơi bóng trên đường phố? Vì đường phố có nhiều xe qua lại, dễ gây tai nạn cho người chơi và người đi đường.
- Khi đi đường em cần chú ý gì? Đi đúng phần đường dành cho người đi bộ, quan sát kĩ trước khi sang đường, không vừa đi vừa chơi đùa, đội mũ bảo hiểm khi ngồi xe máy.
Luyện tập thêm
- Điền tr hoặc ch: …ời nắng, …ăm chỉ. Đáp án: trời, chăm.
- Đặt một câu có từ lịch sự. Gợi ý: “Bạn Nam luôn chào hỏi lịch sự khi gặp người lớn.”
Câu hỏi thường gặp
Đáp án bài tập 2a trang 39 là gì?
Các chữ cần điền là trúc, chuông, chày: Gió đưa cành trúc la đà, Tiếng chuông Trấn Vũ, Nhịp chày Yên Thái.
Đáp án bài tập 2b là gì?
Các từ cần điền theo thứ tự là thích, xích, chít, chếch.
Vì sao không nên chơi bóng trên đường phố?
Vì có nhiều phương tiện qua lại, dễ gây tai nạn cho người chơi và cả người đi đường.
Từ chỉ tiếng cười nhỏ liên tục là gì?
Đó là từ khúc khích.