Trả lời nhanh
Viết báo cáo thực hành khtn lớp 7. Một bài báo cáo nghiên cứu khoa học tự nhiên lớp 7 cần đủ các mục: tên đề tài, người thực hiện, câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết, kế hoạch thực hiện, kết quả và kết luận. Em chọn một hiện tượng quen thuộc (ví dụ hạt đậu nảy mầm trong tối và ngoài sáng), làm thí nghiệm có so sánh, ghi số liệu vào bảng, rút ra kết luận rồi thuyết trình khoảng 3–5 phút trước lớp hoặc nhóm. Bên dưới là mẫu báo cáo và hai bài làm tham khảo.
Đề bài và mục tiêu của bài tập
Đây là câu Vận dụng trang 11, Bài 1 “Phương pháp và kĩ năng học tập môn Khoa học tự nhiên”, KHTN 7 (Chân trời sáng tạo). Đề yêu cầu em viết báo cáo về một nghiên cứu của chính mình khi quan sát sự vật, hiện tượng trong tự nhiên hoặc đời sống, sau đó trình bày báo cáo trước lớp hoặc trước nhóm bạn.
Bài tập này giúp em vận dụng trọn vẹn phương pháp tìm hiểu tự nhiên đã học trong bài: quan sát và đặt câu hỏi, đưa ra giả thuyết, lập và thực hiện kế hoạch kiểm tra, rút ra kết luận. Đồng thời, em rèn các kĩ năng quan sát, phân loại, liên kết, đo, dự báo, và đặc biệt là kĩ năng viết báo cáo, thuyết trình.
Cấu trúc một bài báo cáo thực hành KHTN 7
| Mục | Em cần viết gì |
|---|---|
| Tên đề tài | Một câu ngắn nêu rõ em nghiên cứu điều gì |
| Người thực hiện | Họ tên, lớp, trường (hoặc tên các thành viên nhóm) |
| 1. Câu hỏi nghiên cứu | Câu hỏi bắt đầu từ điều em quan sát được, có thể kiểm tra bằng thí nghiệm |
| 2. Giả thuyết | Câu trả lời dự đoán của em cho câu hỏi đó |
| 3. Kế hoạch thực hiện | Dụng cụ, vật liệu; các bước làm; yếu tố thay đổi và yếu tố giữ nguyên; cách đo, thời gian theo dõi |
| 4. Kết quả | Bảng số liệu, mô tả hiện tượng quan sát được, có thể kèm ảnh chụp, hình vẽ |
| 5. Kết luận | Giả thuyết đúng hay sai, giải thích ngắn gọn và đề xuất (nếu có) |
Nguyên tắc quan trọng nhất: thí nghiệm phải có đối chứng, nghĩa là chỉ thay đổi một yếu tố em muốn tìm hiểu, mọi yếu tố khác giữ giống nhau. Có như vậy kết luận mới đáng tin.
Bài báo cáo tham khảo 1: Ánh sáng ảnh hưởng thế nào đến cây mầm đậu xanh?
Tên đề tài: Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng đến sự lớn lên của cây mầm đậu xanh.
Người thực hiện: Nhóm 3, lớp 7B.
1. Câu hỏi nghiên cứu: Giá đỗ bán ngoài chợ có thân trắng, dài, trong khi cây đậu mọc ngoài vườn lại xanh, thấp. Vậy ánh sáng ảnh hưởng thế nào đến hình dạng và màu sắc của cây mầm đậu xanh?
2. Giả thuyết: Cây mầm mọc trong tối sẽ cao hơn nhưng màu vàng nhạt; cây mầm mọc ngoài sáng thấp hơn nhưng lá xanh.
3. Kế hoạch thực hiện:
- Dụng cụ: 40 hạt đậu xanh chắc, đã ngâm nước ấm 4 giờ; 2 hộp nhựa giống nhau lót bông ẩm; 1 thùng các-tông kín; thước kẻ có vạch chia milimét.
- Hộp A (20 hạt) đặt cạnh cửa sổ có ánh sáng; hộp B (20 hạt) đặt trong thùng các-tông kín, cùng phòng.
- Giữ nguyên: loại hạt, số hạt, lượng nước tưới mỗi ngày (10 mL), nhiệt độ phòng.
- Mỗi ngày quan sát màu sắc; đến ngày thứ 5 đo chiều cao 10 cây ngẫu nhiên mỗi hộp và tính trung bình.
4. Kết quả (số liệu minh họa, em hãy thay bằng số liệu nhóm em tự đo):
| Tiêu chí (ngày thứ 5) | Hộp A – ngoài sáng | Hộp B – trong tối |
|---|---|---|
| Số hạt nảy mầm | 19/20 | 19/20 |
| Chiều cao trung bình | khoảng 6 cm | khoảng 12 cm |
| Màu thân, lá | Thân ngắn, chắc; lá mầm xanh, đã mở | Thân trắng vàng, mảnh, lá mầm vàng nhạt, khép |
5. Kết luận: Giả thuyết đúng. Ánh sáng không cần cho hạt nảy mầm nhưng cần để cây mầm tạo diệp lục và có màu xanh. Thiếu ánh sáng, cây mầm vươn dài nhanh để “tìm” ánh sáng nên cao, mảnh và vàng. Đây cũng là lí do người ta làm giá đỗ trong bóng tối.
Bài báo cáo tham khảo 2: Nước bay hơi nhanh hơn trong cốc hay trên đĩa?
Tên đề tài: Ảnh hưởng của diện tích mặt thoáng đến tốc độ bay hơi của nước.
Người thực hiện: Một học sinh lớp 7A.
1. Câu hỏi nghiên cứu: Mẹ thường trải thóc mỏng ra sân để phơi cho nhanh khô. Phải chăng nước bay hơi nhanh hơn khi mặt thoáng rộng hơn?
2. Giả thuyết: Cùng một lượng nước, nước đựng trong đĩa rộng sẽ bay hơi nhanh hơn nước đựng trong cốc hẹp.
3. Kế hoạch thực hiện: Đong 50 mL nước bằng ống đong, đổ vào một cốc thủy tinh và một đĩa sứ rộng. Đặt cả hai cạnh nhau trên bàn trong phòng, tránh nắng trực tiếp và gió quạt. Sau 24 giờ và 48 giờ, đổ nước còn lại vào ống đong để đo thể tích.
4. Kết quả (số liệu minh họa):
| Thời điểm | Nước còn lại trong cốc | Nước còn lại trên đĩa |
|---|---|---|
| Ban đầu | 50 mL | 50 mL |
| Sau 24 giờ | 47 mL | 32 mL |
| Sau 48 giờ | 44 mL | 15 mL |
5. Kết luận: Giả thuyết đúng. Sau 48 giờ, đĩa mất 35 mL nước còn cốc chỉ mất 6 mL. Mặt thoáng càng rộng, càng nhiều phân tử nước ở bề mặt có thể thoát ra không khí, nên nước bay hơi càng nhanh. Ứng dụng: phơi quần áo trải rộng, phơi thóc thành lớp mỏng.
Cách thuyết trình bài báo cáo trước lớp
- Mở đầu (khoảng 30 giây): chào lớp, giới thiệu tên đề tài và lí do em chọn nó, tốt nhất bằng một hiện tượng quen thuộc.
- Trình bày nội dung (2–3 phút): lần lượt nêu câu hỏi, giả thuyết, cách làm và kết quả. Nên dùng bảng số liệu hoặc ảnh chụp trên giấy khổ lớn, slide để cả lớp dễ theo dõi.
- Kết luận (khoảng 30 giây): nhắc lại kết luận chính và ứng dụng trong đời sống.
- Trả lời câu hỏi: lắng nghe, cảm ơn góp ý; nếu chưa biết câu trả lời, hãy hẹn tìm hiểu thêm.
Mẹo nhỏ: nói chậm, rõ, nhìn về phía người nghe; không đọc nguyên văn bản viết; tập trước ở nhà vài lần và bấm giờ.
Tiêu chí tự đánh giá bài báo cáo
| Tiêu chí | Câu hỏi tự kiểm tra |
|---|---|
| Câu hỏi nghiên cứu | Có xuất phát từ quan sát thực tế và kiểm tra được bằng thí nghiệm không? |
| Thí nghiệm | Có mẫu đối chứng, chỉ thay đổi một yếu tố không? |
| Số liệu | Có đo bằng dụng cụ phù hợp, ghi đơn vị và lặp lại nhiều lần không? |
| Kết luận | Có trả lời đúng câu hỏi ban đầu và dựa trên số liệu không? |
| Trình bày | Có đúng thời gian, rõ ràng, có hình ảnh minh họa không? |
Gợi ý đề tài khác để em tự làm
- Muối có làm viên nước đá tan nhanh hơn không?
- Cây trồng hướng về phía cửa sổ hay phía tường? (tính hướng sáng)
- Bánh mì để nơi ẩm hay nơi khô sẽ mốc nhanh hơn?
- Con lắc dây dài hay dây ngắn dao động nhanh hơn?
- Cốc nước nóng nguội nhanh hơn khi có nắp hay không có nắp?
Lưu ý an toàn: chỉ làm thí nghiệm với vật liệu quen thuộc, không đun nấu hay dùng hóa chất khi không có người lớn hướng dẫn, và rửa tay sau khi quan sát nấm mốc.
Xem thêm lời giải Bài 1 KHTN 7 Chân trời sáng tạo
- Mở đầu trang 6 KHTN lớp 7: Các sự vật và hiện tượng trong thế giới tự nhiên rất đa dạng và phong phú.
- Luyện tập 1 trang 7 KHTN lớp 7: Em hãy mô tả một hiện tượng trong tự nhiên quan sát được.
- Luyện tập 2 trang 7 KHTN lớp 7: Để trả lời cho câu hỏi trên, giả thuyết của em là gì?
- Luyện tập 3 trang 7 KHTN lớp 7: Kế hoạch kiểm tra giả thuyết của em thực hiện những việc nào?
- Luyện tập 4 trang 7 KHTN lớp 7: Thực hiện kế hoạch của em và rút ra kết quả
- Luyện tập 5 trang 7 KHTN lớp 7: Rút ra kết luận nghiên cứu của em
- Câu hỏi thảo luận 1 trang 9 KHTN lớp 7: Quan sát hình 1.1 và mô tả hiện tượng xảy ra, từ đó đặt ra câu hỏi…
- Câu hỏi thảo luận 2 trang 9 KHTN lớp 7: Quan sát Hình 1.2, phân loại động vật có đặc điểm giống nhau rồi xếp…
- Câu hỏi thảo luận 3 trang 9 KHTN lớp 7: Kĩ năng quan sát và kĩ năng phân loại thường được sử dụng ở bước nào…
- Câu hỏi thảo luận 4 trang 9 KHTN lớp 7: Bảng dưới đây cho biết số liệu thu được khi tiến hành thí nghiệm đếm…
- Câu hỏi thảo luận 5 trang 9 KHTN lớp 7: Kĩ năng liên kết và kĩ năng đo thường được sử dụng bước nào trong…
- Câu hỏi thảo luận 6 trang 10 KHTN lớp 7: Kĩ năng dự báo thường được sử dụng ở bước nào trong phương pháp tìm…
- Luyện tập trang 10 KHTN lớp 7: Bác sĩ chẩn đoán bệnh thường phải thực hiện các kĩ năng gì?
- Vận dụng trang 10 KHTN lớp 7: Em đã sử dụng kĩ năng nào trong học tập môn Khoa học tự nhiên để thực hiện các…
- Câu hỏi thảo luận 7 trang 10 KHTN lớp 7: Em đã đứng trước lớp hay nhóm bạn để trình bày một vấn đề nào chưa?
- Câu hỏi thảo luận 8 trang 11 KHTN lớp 7: Dao động kí cho phép đọc được những thông tin nào?
- Câu hỏi thảo luận 9 trang 12 KHTN lớp 7: Em hãy lựa chọn các dụng cụ đo phù hợp để đo thời gian cho mỗi hoạt…
- Vận dụng trang 13 KHTN lớp 7: Hệ thống phát hiện người qua cửa ra vào hoạt động dựa trên nguyên tắc nào?
- Bài 1 trang 13 KHTN lớp 7: Kĩ năng quan sát và kĩ năng dự đoán được thể hiện qua ý nào trong các trường hợp…
- Bài 2 trang 13 KHTN lớp 7: Cho một cốc nước ấm để trong điều kiện nhiệt độ phòng
Các bài tiếp theo
- Bài 1: Phương pháp và kĩ năng học tập môn Khoa học tự nhiên
- Bài 2: Nguyên tử
- Bài 3: Nguyên tố hóa học
- Bài 4: Sơ lược bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
- Bài 5: Phân tử – Đơn chất – Hợp chất
Câu hỏi thường gặp
Bài báo cáo thực hành KHTN 7 gồm những phần nào?
Gồm tên đề tài, người thực hiện, câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết, kế hoạch thực hiện, kết quả và kết luận.
Thí nghiệm đối chứng là gì?
Là thí nghiệm có ít nhất hai mẫu giống nhau, chỉ khác một yếu tố cần tìm hiểu, để so sánh và biết yếu tố đó ảnh hưởng thế nào.
Nên chọn đề tài nghiên cứu nào cho dễ làm?
Nên chọn hiện tượng quen thuộc, làm được ở nhà trong vài ngày như hạt nảy mầm trong tối và ngoài sáng hoặc nước bay hơi trong cốc và trên đĩa.
Thuyết trình báo cáo trong bao lâu là hợp lí?
Khoảng 3–5 phút, gồm mở đầu, trình bày câu hỏi, giả thuyết, cách làm, kết quả và kết luận, sau đó trả lời câu hỏi của các bạn.