Trả lời nhanh
Fe (sắt) là kim loại. Trong 11 nguyên tố đã cho: kim loại gồm Na, Fe, K, Mg, Ba; phi kim gồm Cl, C, N, S; khí hiếm gồm Kr, Ar. Sắt ở ô số 26, chu kì 4, nhóm VIIIB, có ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt và bị nam châm hút.
Bảng phân loại 11 nguyên tố theo bảng tuần hoàn
| Nguyên tố | Ô số | Chu kì | Nhóm | Loại |
|---|---|---|---|---|
| Na (natri) | 11 | 3 | IA | Kim loại |
| K (kali) | 19 | 4 | IA | Kim loại |
| Mg (magie) | 12 | 3 | IIA | Kim loại |
| Ba (bari) | 56 | 6 | IIA | Kim loại |
| Fe (sắt) | 26 | 4 | VIIIB | Kim loại |
| C (cacbon) | 6 | 2 | IVA | Phi kim |
| N (nitơ) | 7 | 2 | VA | Phi kim |
| S (lưu huỳnh) | 16 | 3 | VIA | Phi kim |
| Cl (clo) | 17 | 3 | VIIA | Phi kim |
| Ar (agon) | 18 | 3 | VIIIA | Khí hiếm |
| Kr (kripton) | 36 | 4 | VIIIA | Khí hiếm |
Đáp án: kim loại – Na, K, Mg, Ba, Fe; phi kim – C, N, S, Cl; khí hiếm – Ar, Kr.
Vì sao Fe là kim loại?
Sắt thuộc khối các kim loại chuyển tiếp (nhóm B) ở giữa bảng tuần hoàn. Đây là khu vực chỉ gồm kim loại. Ngoài vị trí, các tính chất của sắt cũng cho thấy rõ điều này:
- Có ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, dễ kéo sợi và dát mỏng.
- Ở điều kiện thường là chất rắn, nóng chảy ở khoảng 1538 °C, khối lượng riêng khoảng 7,87 g/cm3.
- Bị nam châm hút (tính chất từ).
- Khi phản ứng, nguyên tử sắt nhường electron để tạo ion dương (Fe2+, Fe3+).
Một vài phản ứng thể hiện tính kim loại của sắt:
- 3Fe + 2O2 → Fe3O4 (đun nóng, sắt cháy sáng, tạo chất rắn màu nâu đen).
- Fe + 2HCl → FeCl2 + H2↑ (có bọt khí không màu thoát ra).
- Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu (đinh sắt phủ lớp màu đỏ, dung dịch xanh nhạt dần).
Cách nhận biết nhanh kim loại, phi kim, khí hiếm trên bảng tuần hoàn
- Khí hiếm: nằm ở nhóm VIIIA (cột cuối cùng): He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn. Vì vậy Ar và Kr là khí hiếm.
- Kim loại: chiếm phần lớn bảng, gồm nhóm IA (trừ H), nhóm IIA và toàn bộ các nhóm B. Do đó Na, K, Mg, Ba, Fe là kim loại.
- Phi kim: tập trung ở góc phải phía trên bảng (nhóm IVA đến VIIA). C, N, S, Cl thuộc nhóm này.
Mẹo nhớ: càng đi về góc trái phía dưới, tính kim loại càng mạnh. Càng đi về góc phải phía trên (trừ khí hiếm), tính phi kim càng mạnh.
Loại trừ nhầm lẫn thường gặp
- Nhầm C là kim loại vì than chì dẫn điện. C vẫn là phi kim, vì nằm nhóm IVA, chu kì 2 và dễ tạo liên kết cộng hoá trị.
- Xếp khí hiếm vào phi kim: về bản chất khí hiếm cũng không phải kim loại, nhưng SGK thường tách riêng thành một nhóm vì chúng rất trơ, tồn tại ở dạng nguyên tử đơn. Khi đề yêu cầu có mục “khí hiếm” thì đưa Ar, Kr vào mục đó.
- Nhầm S, Cl là kim loại vì tên có chữ cái giống kí hiệu kim loại: S, Cl đều là phi kim điển hình.
- Nhầm Ba với phi kim: Ba thuộc nhóm IIA, là kim loại kiềm thổ.
Bài luyện tập
- Phân loại các nguyên tố Al, Ne, Ca, P, O thành kim loại, phi kim, khí hiếm.
- Nguyên tố ở ô số 20, chu kì 4, nhóm IIA là kim loại hay phi kim?
Đáp án:
- Kim loại: Al, Ca. Phi kim: P, O. Khí hiếm: Ne (nhóm VIIIA).
- Đó là canxi (Ca), nằm ở nhóm IIA nên là kim loại.
Câu hỏi thường gặp
Fe là kim loại hay phi kim?
Fe (sắt) là kim loại, thuộc ô số 26, chu kì 4, nhóm VIIIB của bảng tuần hoàn. Sắt có ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt và bị nam châm hút.
Trong Na, Cl, Fe, K, Kr, Mg, Ba, C, N, S, Ar, nguyên tố nào là khí hiếm?
Kr (kripton) và Ar (agon) là khí hiếm vì cùng thuộc nhóm VIIIA của bảng tuần hoàn.
Làm sao biết nguyên tố là kim loại hay phi kim khi nhìn bảng tuần hoàn?
Nhìn vị trí: kim loại nằm bên trái và ở giữa bảng (nhóm IA, IIA, nhóm B), phi kim nằm góc phải phía trên, khí hiếm nằm ở nhóm VIIIA.
Carbon (C) là kim loại hay phi kim?
C là phi kim, thuộc nhóm IVA, chu kì 2. Than chì dẫn điện nhưng không làm C trở thành kim loại.